Yeni bir şafağın anahtarı

ABD, İsrail Başbakanı Ehud Barak'ın Washington'a yaptığı ilk ziyareti tüm alanlarda hızlı bir ilerlemenin başlangıcı olarak değerlendiriyor. Washington'daki Arap diplomatlar ve ABD'li yetkililer farklı ama benzer formüller kullanarak, yaygın olan "barış kapıda" duygusunun tadını çıkarıyorlar ve "Yeni Ortadoğu" ile ilgili vizyonları güçlendiriyorlar. Paris, New York, Rabat ve Oslo'daki idealistler yeniden su kaynakları, çölün fethedilmesi, gazeteciler ve öğrenciler arası konferanslar, şiir antolojileri, dinlerarası diyalog, NATO benzeri bölgesel bir örgüt gibi şeyleri konuşmaya başladılar. Bu umutlu düşüncenin temelinde Ortadoğu'daki durumun anahtarı Barak yatıyor.

Barak tek başına barış trenini yeniden harekete geçirebilir. Mesela, Hüsnü Mübarek'in ABD ziyaretini "Bu, Suriye'den Cezayir'e kadar barış isteğidir" şeklinde niteliyordu. Bu büyük rüyanın gerçekleşmesi, sadece bir liderin atacağı adımlara bağlı: Barak. Bu formülün bir tarafı da şu: Eğer barış sürecinde yeni bir gecikme olursa, suç Barak'a yüklenecek. Amerikalılar'ın bu gül rengi atmosferi yaratmada bu kadar çaba göstermelerinin nedenini anlamak zor değil. ABD Başkanı Clinton'ın Suriye Devlet Başkanı Hafız Esad'a uygulayabileceği baskı, İsrail politikalarını etkileme gücünün gölgesinde kalıyor. Clinton'ın gözünde Barak yeni bir şafağın anahtarını elinde tutuyor. Gerçekten Barak'ın kendisi bu durumu, genel seçimlerin hemen ertesinde ortaya çıkardı. Bu aşırı iyimserlik, çok kısa sürede hayalkırıklığı ve felakete dönüşebilecek aşırı neşeli duyguları körükler.

İyimserlik, yalnızca Barak'ın kişiliği nedeni ile değil aynı zamanda mütekabiliyet prensibine dayanan barış sürecinin yapısı ile de ilgili. "Barış çok yakın" duygusu, İsrail üzerinde büyük baskı yaratıyor çünkü pekçok insan Barak'ın söz verdiği şekilde İsrail'in güç alanlarında meydana gelen değişikliğin gerçek değişikliği de beraberinde getireceğini umuyorlar. Eğer Barak sözünü tutmaya çalışırsa -önümüzdeki hafta açıklamalarının içtenliğini test etme imkanı bulacağız- kendisine uygulanan baskı karşısında, yeni bir şafağın ilk ışıklarına ulaşmak için Amerikalılar'ın güçlü bir desteğine ihtiyaç duyacak. Clinton ona bu yardımı sağlayabilir. Clinton Ortadoğu'da barışa ulaşılmasını hâlâ kendi kişisel görevi kabul ediyor ve bölgeye barışın gelmesine yardımcı olan ABD Başkanı olarak hatırlanmak istiyor. Clinton'ın sadece 1,5 yılı kaldı ve yeni başkan adayları, kendilerinin Beyaz Saray'ın şimdiki sakininden çok farklı oldukları mesajını vermeye çalışıyorlar.

Şu an Kongre'de ağırlığı olan Cumhuriyetçiler Clinton'dan nefret ediyor. Mitinglerde onu tanımlamak için "korkak, pislik, yalancı, ahlaksız ve ahlaksızlaştırıcı" gibi kelimeler kullanıyorlar. Clinton'ın sağlık sigortasının iyileştirilmesi, silah satışının sınırlandırılması, sosyal güvenlik sisteminin kurtarılması, eğitim sisteminin güçlendirilmesi ve insan haklarının geliştirilmesi çabalarını baltalıyorlar. Ama, onun dış politikada başarılı olmasını engelleyemiyorlar. Clinton, dış politikayı başarılı olabileceği tek alan olarak görüyor. Washington'da bazı uzmanlar, Clinton'ın ansiklopedilerdeki kariyerine Monica Lewinsky olayının girmesini engelleyecek tek cümlenin; "Clinton, 42. ABD Başkanı ve Nobel Barış Ödülü Sahibi" olacağını söylüyorlar. Eğer Clinton, iki dönemlik görev süresini bu ödülü alarak bitirebilirse, Woadrow Wilson ve Martin Luther King gibi insanların arasına girmiş olacak. Önündeki bu tarihi fırsatı yakalamak için, Clinton'ın detaylı haritalar ve güvenlik anlaşmaları içeren bir anlaşmaya ihtiyacı yok. Basit bir üçlü el sıkışma bu işi görür.