100 milyarlık alım heyecanı

Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun hafta içinde Meclis'te açıkladığı 64. Hükümet Programı, her yıl 100 milyar liralık kamu alımı yapmayı öngörüyor. 4 yıllık yasama döneminde toplam 400 milyar liralık kamu alımı yapılacak olması; yerli sanayiciyi heyecanlandırdı. Kamu İhale Kanunu'na göre, ihale makamı tarafından, ihaleye katılan yerli firmalar ya da yerli üretim ürünler söz konusu ise yüzde 15 oranında fazlaya kadar teklif edilse dahi ihaleyi kazanabiliyordu ancak bu uygulama zorunlu değildi.

Türkiye; uluslararası anlaşmalara dayanan bu hakkı yıllardır bir türlü uygulayamıyordu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan; Başbakan olduğu dönemde bu konuyla ilgili 3 kez genelge yayınlattı. Ancak; bürokratlar yerli sanayi ürünü yerine hep ithal malları tercih edince kamu alımlarının yüzde 99'u dışarıdan gelen ürünlerlekarşılanıyordu. Yerli sanayiciyi dezavantajlı konuma düşüren bu uygulamaya son verilince durum tersine dönmeye başladı.

Kamu ihalelerinde yerli üreticiye sağlanan yüzde 15'lik fiyat avantajının zorunlu hale getirilmesiyle yerli sanayici, kamu alımlarında önemli bir avantaj elde etti. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın yaptırdığı yasal düzenlemeyle yerli ürün tercihi zorunlu hale getirildi. Yaklaşık 6 önce başlayan uygulamanın ardından 30 milyar liralık kamu alımı yerli ürünlerden karşılandı ve kamu ihalelerinde yerli malı tercih etme oranı yüzde 30'a yaklaştı. Hükümetin her yıl 100 milyar liralık kamu alımı yapacak olması, yerli eşletmeler için önemli bir Pazar anlamına geliyor. Bu yolla oluşan pazarın şimdilik yüzde 30'unu alabilen yerli sanayinin; önümüzdeki yıllarda kamu alımlarından aldığı payı yükseltmesi bekleniyor.

Yasa çıkmadan önce; yüzde 15'lik fiyat avantaj uygulaması bürokratların uygun görmesi halinde yerli taliplilerden yana kullanılıyordu. Bürokratların bu çekingen tavrından şikâyetçi olan iş dünyasının talebi üzerine hükümet, Kamu İhale Kanunu'nda yaptığı düzenlemeyle yüzde 15'lik avantaj uygulamasını zorunlu hale getirdi. Yeni düzenlemenin ardından; “Orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri”, kamu ihalelerinde artık kolaylıkla tercih edilebiliyor.

“Orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünlerinin” yerli olarak üretilenleri her yıl Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan ediliyor. Bakanlığın yayınladığı usul ve esaslar doğrultusunda üreticiler, yerli olarak ürettikleri bu ürünlere ilişkin belge alabiliyorlar.