Yastık altındaki birikimini nasıl değerlendireceğini düşünerek ekonomiyi sıkı takibe alan küçük yatırımcı, fark etmeden ekonomi gazeteciliğinin önemini ve istihdam olanaklarını artırıyor. Artık 'Ne olacak bu memleketin hali' diyenlerin yerinde, maaşlara zam için enflasyonu takip edip doları izleyen bir vatandaş profili gelişmeye başladı. Türkiye'de 2944 gazete, 4176 dergi dışında ulusal yayın yapan 4 adet ekonomi kanalı olunca, istihdam edilecek ekonomi gazetecilerinin nitelikleri de önem kazanıyor.
Meraklısının kapısında beklediği mesleklerin başında gelse de, bu işi yapmak hiç kolay değil. Olası yanlış bilgi veya haber bir şirketin borsada hisselerinin yere çakılması, tüketicilerinin gözünde onarılması zor itibar kaybı ve hatta binlerce insanın işinden olması anlamına geliyor. Ayrıca, gazetecinin, firmaların halkla ilişkiler (PR) ve reklam ajansları ile olan ilişkisi de etik açıdan sıkça gündeme geliyor.
Konunun uzmanları ve gazeteciler, meslekteki uzmanlaşmayı ve çeşitlenmeyi olumlu karşılasa da, ekonomi gazetecilerinin yaşanan değişimin gerisinden geldiği görüşünde. Yabancı dil ve eğitim yetersizliği, gündemin gerisinde kalma ve firma haberi odaklı bülten gazeteciliğine yönelme gibi unsurlar, mesleğin yumuşak karnı olarak gösteriliyor. Son yıllarda, 'Salon gazetecisi' olarak görülüp, fazla teknik bilgiyle pazardaki Ayşe Teyze'nin gündeminden, şirket bilançolarına, üçüncü çeyrek raporlarına yönelmekle eleştirilen mesleği ele alıp, çuvaldızını da kendimize batıralım istedik.
Ekonomi Gazetecileri Derneği (EGD) Genel Başkanı Celal Toprak “İş yapış kurallarımızın yerleşmesi elbette zaman alacak" diyor ve dernek olarak bazı standartların oluşması için her alanda çabaladıklarını belirtiyor. Mesleğin hızlı büyümesinden kaynaklı sorunlar olduğunu paylaşan Toprak, “Enerji, otomobil gibi farklı alanlarda uzmanlaşarak, kendimizi geliştirmemiz gerekiyor. Teknolojideki gelişmeler habercilik, yaptığımız mecraları değiştiriyor" diyor. Toprak devam ediyor: “Bir diğer sorun da işimiz yaparken irtibatta olduklarımızdan geliyor. Bu kesimlere haberin, gazeteciliğin ana işi olduğu bilgisini anlatmak gerekiyor" sözleriyle birçok kişinin önemsediği bir konuya dikkat çekiyor. Bu da aklımıza 'Haber mi yapıyoruz reklam mı' sorusunu gündeme getiriyor. EGD üye sayısının 800'ü aştığını belirten Toprak, olumlu gelişmeler sayesinde önümüzdeki dönemde bu işi yapmak isteyenlerin daha kolay iş bulacaklarını eklemeyi unutmuyor.
Bülten gazeteciliğinin yerine araştırmacı ruh
İletişim Uzmanı ve Yazar Ali Saydam, her geçen gün nitelikli muhabirlere sahip olduğumuzu söylüyor. Ali Saydam, eskiden herkesin her şeyden biraz anladığı meslekte, bugün dünyayı takip edebilecek düzeyde yabancı dil bilen ve konusunda uzman bomba gibi gazetecilerin varlığına dikkat çekiyor.
Saydam, yeni süreci şöyle anlatıyor: “Artık, Anglosaksonların 'generalist' dedikleri türden Her Birşeyi Bilen (HBM) kerameti kendinden menkul eski tip gazetecilerin yerini bu arkadaşlar almakta. Endüstri sektörlerinin de zorlamasıyla medya, bu alanda çalışanların önemini anlayacak ve yatırım yapmak durumunda kalacak. İnternet gazeteciliği ve vahşi rekabet ortamı onları buna zorlayacaktır."
İNSAN KAYNAĞINA YATIRIM
Saydam, “Peki, gidilecek yol var mıdır? Tabii ki vardır" diyerek mevcut sorunları; insan kaynağına yatırım yapılmayışı, reklam verenin reklam departmanı vasıtasıyla kurduğu baskı ve ticari kaygılarla ekonomi servislerinin yönlendirilmesi şeklinde özetliyor. İşini kaybetme endişesi taşıyanların kendi iradeleriyle uyguladığı otosansürü de hatırlatmadan geçmiyor: “Medya bunun bedelini yıllardır satışlarını ve kârlılığını artıramayarak ve itibar kaybına uğrayarak ödüyor…" Sözü yine Ali Saydam'a bırakıyoruz: “Özellikle gözlemlediğimiz gibi 'araştırmacı gazetecilik' mutlaka hızla 'bülten gazeteciliğinin' yerini alacaktır." Serbest Piyasa'nın 3 yıllık yolculuğunda bilgisini bizden esirgemeyen Saydam görüşlere teşekkürümüz sonsuzdur.
Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Yard. Doç Dr. Ali Murat Kırık, mesleğin Türkiye'de tam anlamıyla hak ettiği değeri bulmadığını düşünüyor. “İletişim fakültelerinin müfredatlarında ekonomi haberciliğine dair kapsamlı derslerin bulunmaması bu noktada oldukça etkili" diyen Kırık, “Eğitim ve buna bağlı istihdam sorunu vasıflı muhabirlerin yetişmesini engelliyor, böylece niteliksiz haber üretimi ortaya çıkıyor" görüşünü paylaşıyor.
Ali Murat Kırık, meslekte bildiğini okumanın değil, bildiklerini okura doğru ve sade bir dille aktarabilmenin önemine şu sözlerle değiniyor: “Okur tarafından anlaşılmayan ve yalnızca teorik düzeyde hazırlanmış bir haberin katkı sağlayacağını söyleyebilmek oldukça güç. Kısacası halkın anlayacağı düzeye inebilmek ve onlara doğru haberi sade bir dille aktarabilmek birincil hedef olmalı. Ekonomi gazeteciliği çok spesifik bir alan olduğundan dolayı 'kopyala-yapıştır' diye tabir edebileceğimiz birbirinin benzeri tarzda haberler ortaya çıkıyor. Özgün içerik üretimi konusunda büyük sorunlar mevcut. Ancak bu durumun oluşmasında yine temel eğitim eksikliği ön plana çıkıyor." Kırık, iyi bir ekonomi gazetecisinin kendi dilinin inceliklerini de bilmesi gerektiğini, her yaştan ve kesimden insanı düşünerek haberlerini aktarması gerektiğini söylüyor. Adaylara da okul planınızı yapın mesajını gönderiyor.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TUİK) 2014 yılında yaptığı İşgücü Araştırması'na göre Türkiye'de gazetecilik ve enformasyon sektörünün yüzde 50,6 ile istihdamda en düşük, yüzde 29,1 ile işsizlikte ise en yüksek alan olduğu görülüyor. Türkiye'de 2944 gazete, 4176 dergi bulunurken genel olarak bakıldığında gazete ve dergilerin %59,2'si yerel, %5,8'i bölgesel ve %35'i ise ulusal yayın yapıyor.
Haberin sahibine birkaç soru yöneltiyoruz. Sayın orhanorhun, hiç mi bülteni alıp yazmadınız, sektör böyleyse siz farklı mısınız? "Benden ne anladıysanız ta kendisiyim" cevabını yeterli bulmuyoruz. Basın toplantılarında, camdan denize baktığınız, ikramlık su böreklerini ve Ege tulumunu bitirdiğiniz söyleniyor. Hakkınızdaki iddialara cevabınız ve mesleğe bakış açınız nedir: "Şey, aslında.. Ege bir Türk gölü değildir, Ege bir Yunan gölü de değildir. Binaenaleyh Ege bir göl değildir!"

Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.