İş dünyasını 2003'te patent krizi bekliyor

2003 yılı Haziran ayından itibaren yürürlüğe girecek olan Avrupa Patent Sözleşmesi'ne göre, 19 Avrupa ülkesinde alınan bütün patentler Türkiye'de de koruma altına alınacak. Bu tarihten itibaren, bu ülkelerden patent sahipleri kendi konuları ile ilgili sektörleri yakın takibe alırken, taklit ürünlerin üretilmesine de izin verilmeyecek. Türk Ceza Kanunu'nun konuya ilişkin hükümleri ise çok ağır. Taklit ürünlerin toplatılması, taklit ürünlerin üretildiği makine ve cihazlara tebdir konulması, işyerinin 1 yıl kapatılması, 2-4 yıl yıl arası hapis cezası, taklit ürünle verilen zararın tazmin ettirilmesi yaptırımlar arasında yer alıyor Fikri ve Sınai Mülkiyetin Uluslararası Korunması Birliği (FİSMUKOB) Konsey Başkanı Kemal Yamankaradeniz ile yaptığımız röportajda iş dünyasını şimdiden uyararak önemli mesajlar verdi:

"Marka oluşturmak için devletin teşvikleri de var ama önce marka oluşturmalı ve bu markayı Türkiye'de koruma altına almalıyız. Uluslararası Patent Birliği (UPB) 1999 yılından beri bu bilinci yaygınlaştırıp ülkemizi temsil edecek çok sayıda markaların oluşması için çalışmaktadır. Etkinliklerimiz ise:

Yurt içinde ve dışında çalışmalar yapmak, gerektiğinde ortak proje üretmek, öğretim çalışmaları, konferans gibi etkinlikler düzenlemek, hukuki düzenlemeleri bir araya getirmek, fikri ve sınai hakların ihlalleri sonucu oluşan zararları araştarmak ve bu konudaki uyuşmazlıklarla ilgilenmek olarak sıralanabilir.

"Markalaşma konusunda dünyanın gelişmiş ülkeleri ile kıyaslama yapıldığında ülkemizin oldukça fazla mesafe katetmesi gerektiğini söylemek abartı olmaz. Türkiye'de yılda 4 bin patent başvurusu yapılırken, bu rakam Japonda'da yılda 40 bin, Amerika da 250 bin, Almanya'da 150 bin patent başvurusu olarak gerçekleşiyor. Ancak uygulamaya geçen KHK'lar sonrası markalaşmada hızlı bir gelişm yaşandığını söylemek gerekir. Şu an için değerlendirildiğinde ülkemizde yıllık marka başvurusu 30,000 sayısını aştı. Bunun yanında yeni buluşların korunması anlamına gelen Patent tescili konusunda sayı ne denirse maalesef üzülerek söylemek gerekir ki halen 2.000-2.500 civarında bir sayı ile gelişmiş ülkelerin çok çok gerisindeyiz. Hatta bu sayının 300 - 400 adetinin yerli patent başvurusu olduğunu üzülerek eklememiz gerekir."

"UPB olarak faaliyete başladığımız 1999 yılından bu yana değişik zamanlarda ve mekanlarda yapılan etkinlikler ile ülke genelinde bilinç düzeyini yükseltmeye yönelik sempozyum, seminer gibi etkinlikler sürekli yapılmaktadır. Bu konularda neler yapılması gerektiğine gelince, başta meslek kuruluşları olmak üzere büyük küçük tüm sivil toplum örgütlerinin ana gündem maddesinin patent marka ve tasarım olmasını sağlayacak etkinliklerin kesintisiz sürdürülmesi gerekmektedir. Ülkemizin kalkınmasının temel taşlarından biri olan yeniliklerin bulunması ve korunması toplumun tüm kesimlerini yakından ilgilendirmektedir. "

"Son dahil olduğumuz Avrupa Patent Sözleşmesi ülkemizin Avrupalı olmasında önemli bir adımdır. Bunun avantajlarından yararlanmak buluş veya yenilik yapmakla mümkün, bunları yapmak ta zor değil. Sınai Haklar hak sahibine tekel hakkı vermekte ve bu haklar sayesinde özel koruma imkanları sunuyor. Bu konudaki hukuki düzenlemeler sayesinde marka, patent, tasarım hakkı sahipleri taklitçilere en ağır cezaları verdirme ve taklitçiliği hemen önleme haklarına sahip. Bu haklar mal gibi satılabilir, kiraya verilebilir veya miras kalabilir. Böylesine ayrıcalıklar sunan bu haklardan iş dünyasının yararlanması yeni gelir kaynakları yakalamasına neden olabilir."

"Ülkemizin gelişmesinde ve gelişmiş üllkeler seviyesine ulaşmasında katkısının büyük olacağı kesin olan, hatta vazgeçilmezler arasında yer alan Patent. Marka ve Endüstiyel Tasarımlar ile ifade edilen Sınai Haklar alanında ülkemiz sanayicisinin önünü açacak ve buluş sahiplerinin haklarının etkin korunmasını saylayacak kanuni düzenlemelerin en kısa sürede yapılması.

27 Haziran 1995 tarihde yürürlüğe girmiş bulunan 551- 554 - 555 - 556 sayılı Kanun Hükmündeki Kararnamelerin Kanun haline dönüştürülmesi ile sistemin daha güçlü hale getirilmesini istiyoruz. Ayrıca bunun hukuki uygulamasını yapacak İhtisas mahkemelerinin sanayinin yoğun olduğu 10 ilde daha kurulması ve dolayısıyla bu konuda gecikmelerin önlenmesini arzu ediyoruz. Patent ve marka vekillerini tek çatı altında toplayacak Patent ve Marka Vekilleri Birliğinin kurulması için kanunun meclisten çıkartılmasını istiyoruz.

Buluş fikrinin ilk öğretimden başlayarak okularda ders olarak okutulmasının yararlı olacağına inanıyor ve bununla ilgili Milli Eğitim Bakanlığından düzenleme bekliyoruz. Sınai hakların özellikle Mühendislik Fakültelerinde zorunlu ders olması gerekmektedir. Buluş Fikri için tüm İlköğretim ve Lise seviyelerindeki öğrenciler arasında yarışmalar yapılmalı ve ödüller dağıtılılarak bu alnadaki bilinç düzeyi toplumun her kademesinde yaygınlaştırılmalıdır."

RÖPORTAJ: FAHRİ SARRAFOĞLU / İSTANBUL

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------