ABD başta olmak üzere küresel güçlerin dolar üzerinden ülkeler arası ekonomik ilişkileri dizayn etme çabasını kırmaya yönelik somut adımlar artıyor. Başta gelişmekte olan piyasalar olmak üzere birçok ekonomi, doların ticari ilişkilerde bir yaptırım yani politik araç olarak kullanılmasına itiraz ediyor. Bu amaca yönelik girişimlerden biri de Türkiye ve İran arasında gerçekleşti.
DOĞRUDAN TAKAS
Rusya-İran-Türkiye arasındaki petrol ticaretinde milli para kullanılacağı kararından sonra, Türkiye ile İran arasında ilk para takası (döviz swap) gerçekleşti. Böylelikle, iki ülkenin para birimleri ilk kez dolar ya da euro gibi bir para birimine ihtiyaç duyulmadan takas edildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile düzenlenen ortak basın toplantısında, "Merkez Bankalarımızın riyasetinde, finans sektörlerine bir hareketlilik getirme kararı aldık. Yerli parayla alışveriş yapma sürecini hayata geçirme kararını verdik" mesajını tüm dünyaya duyurmuştu.
İstanbul Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Dündar Murat Demiröz, çok olumlu bir karar ve önemli bir iş olduğunu belirterek, konunun uzmanlarıyla 2 yıl önce Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yerli para ile nasıl ticaret yapılabilir diye konuştuklarını aktardı.
BU DAHA BAŞLANGIÇ
"Bu bir başlangıç. İnşallah devamı gelir" diyen Demiröz, şu uyarılarda bulunuyor: "Yalnız burada dikkat edilmesi gereken, iki tane nokta var. Birincisi uluslararası standartlarda İran Riyali’nin tanımlanması lazım. Çünkü üç dört tane ayrı değeri var. Anlaşmaların iyi hesaplanıp ülkemizi risklerden koruyacak şekilde hesaplanması lazım. Ama bu swap anlaşmaları çok önemli esas olan yerli paralarla ticaret.”
YERLİ PARAYA ERDOĞAN DESTEĞİ
İyi bir anlaşma ortaya çıkarılması gerektiğini belirten Demiröz, “Cumhurbaşkanımız da yerli para ile ticarete çok önem veriyor. En azından dolar yükünün Türk ve İran ticaretinde azalması için bu gerekli. Dolar yerine Türk Lirası ve riyal ile yapılan işlem Amerikan kontrolünden çıkmış olacak."
TİCARET DAHA DA KOLAYLAŞIR
Bu işlemlerin yapılmasının uzun dönemde iş ortaklarımızla yerli paralarla ticaretin alt yapısını oluşturacağına işaret eden Demiröz "Karşılıklı yatırımlar kolaylaşacaktır. Ticareti hem destekleyecek ve finansal işlem hacmini artıracak. Bu çok önemli bir adım" dedi.
- Kurdaki durum ekonomiyi etkilemez
- Demiröz, dolar üzerinde bir köpük oluştuğunu bir aydır olması gerekenin üzerinde olduğuna dikkat çekerek, bu tür köpüklerin oluşmasının sebeplerinden birinin de ticaretimizin tamamına yakını avro ve dolar üzerinden olmasını işaret etti. Demiröz, “Eğer bu riski dağıtırsak farklı paralarla ticaret yapılabilir ve farklı paralarla finansal işlem yapılabilirse o zaman tek bir para birimi üzerindeki aşırı riskler bütün ekonomimizi etkilemez. Bir iki kuruş oynayınca ekonomimiz etkileniyor. Dolardaki dalgalanmalar Türk ekonomisini etkilemez” diye konuştu.
Küresel güçlerden kurtaracak
İstinye Üniversitesi Öğretim Görevlisi Yücel Kamar, para takasının gerçekleşmesinin hem iki ülkenin siyasi ve iktisadi ilişkileri adına hem de bölgesel aktörlerin uluslararası güçlerin etkisinden kurtulmaları açısından çok sevindirici bir gelişme olarak nitelendirdi. Kamar, İran’ın 3.2 milyar dolar ihracat ile önemli bir ortak olduğunu belirterek, şöyle konuştu: “İki ülkenin de ABD dolarına bağımlılığını bir ölçüde azaltacak ve cari açığımızın azalmasına önemli katkısı olacaktır. Türk şirketlerinin İran’daki muhtemel yatırımlarının da önünü açacaktır" dedi.
- DÖVİZ SWAP NEDİR?
- Tarafların önceden anlaştıkları oran ve koşullarda belirli, iki farklı döviz tutarını; işlemin yapıldığı tarihte takas ettikleri/değiştirdikleri, işlemin vade tarihinde ilgili para birimlerini anlaştıkları oran ve şartlarda geri takas ettikleri işlemdir. Döviz swap işlemleri yapıldığı gün itibariyle tarafları, ilgili işlem tarihi ve vade için bağlayıcı bir anlaşma niteliği taşır.


Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.