Maliye'nin haracı PTT ile halkı sinir savaşına soktu

ALİ MURAT GÜVEN / HABER MERKEZİ

Çağrı pusulasında yazılı olan PTT paket servisine güçbela ulaştığınızda ise bu kez karşınıza bir başka sürpriz çıkmakta. Paketinizi teslim almadan önce gişeye gidiyor ve ağırlığına, büyüklüğüne, içeriğine ya da ticarî bir gönderi olup olmadığına bakılmaksızın, zarfınıza kavuşabilmek için 1.25 YTL'si gümrükleme bedeli, 0.50 YTL'si damga pulu, 24 YTL'si de -Maliye Bakanlığı'nın yakın tarihli bir emriyle konulan- damga vergisi olmak üzere toplam 25.75 YTL. ödemek durumunda kalıyorsunuz.

Üstelik, bu rakam gönderinizi teslim alıncaya kadar harcadığınız yol parasıyla birleşince toplam masrafınız en az 50-60 YTL'yi bulabiliyor. Böylelikle, yurt dışındaki bir dostunuzun size gönderdiği çok basit bir hatıra eşyası ya da hediye için en az 40 dolar tutarında bir harcama yapıp, bu arada yarım gününüzü de yollarda harcamış oluyorsunuz.

Maliye Bakanlığı'nın bu garip uygulamasına ilişkin olarak vatandaşlardan gelen yoğun şikayetlerin gerçeği ne boyutta yansıttığını kendi gözlerimizle görmek üzere bir deneme yapmaya karar verdik ve geçtiğimiz günlerde ABD'deki bir ikinci el eşya satış mağazasından, değeri yalnızca 5 dolar olan bir film afişi satın aldık. Afişin parasını Amerikalı satıcıya kredi kartıyla ödedikten sonra zarfımızın adresimize ulaşmasını beklemeye başladık.

Nitekim, ortalama on gün geçtikten sonra, aynen bu uygulamanın diğer binlerce mağduru gibi biz de kapımıza gelen posta görevlisinin uzattığı bir çağrı pusulasıyla karşılaştık. 8 Temmuz 2005 günü, toplam ağırlığı 200 grama bile ulaşmayan ve içinde yalnızca katlanmış bir film afişi bulunan "gümrüklü" zarfımızı teslim almak üzere İstanbul-Davutpaşa'daki PTT Paket Merkez Müdürlüğü'nün yolunu tuttuk.

Günün hemen her saati iğne atılsa yere düşmeyecek kadar kalabalık olan bu kurumda, yaklaşık bir buçuk saatlik bir beklemeden sonra güçbela teslim alabildiğimiz zarfımız, orada bulunan gümrük görevlisi tarafından maket bıçağıyla kesildi, içinde yalnızca bir adet kâğıt afiş olduğu bizzat tesbit edildi ve tutanaklara da aynen bu şekilde geçirildi. Ardından da "harac"ımızı ödemek üzere gişeye yollandık ve toplam 25.75 YTL. "gümrükleme ücreti+damga pulu ücreti+maktu damga vergisi" ödeyerek afişimizi teslim aldık.

Konuyla ilgili olarak görüşlerine başvurduğumuz PTT ve gümrük görevlileri, sözkonusu vergi nedeniyle sabahtan akşama kadar vatandaşlarla gerilim dolu saatler yaşamaktan bıktıklarını, ancak bu mantıksız durumu karşılarındaki öfkeli kalabalığa haklı olarak anlatamadıklarını belirttiler. Devlet memuru olması nedeniyle adının açıklanmasını istemeyen PTT görevlilerden biri, kısa bir süre önce yaşlı ve yoksul bir bayanın Almanya'daki oğlundan gelen bir-iki basit eşyayı almak üzere kendilerine başvurduğunu anlatarak, "Gelen paketin içinde, hepsini toplasanız 30 YTL bile etmeyecek türden eski elbiseler vardı. Size yemin ediyorum, kadın bu harcı gişeye ödedikten sonra beş parasız kaldı. Topkapı'dan Beykoz'daki evine dönebilmesi için aramızda para toplayıp kendisine verdik. Her gün en az bir-iki defa böyle trajik olaylar yaşıyoruz" diye konuştu. Bir başka PTT görevlisi de "Sinirlerimiz tek kelimeyle iflas etti. Sayın bakanımız Kemal Unakıtan'ın bu yanlıştan bir an önce dönerek derhal eski sistemi yürürlüğe sokmasını rica ediyoruz. Eskiden bu servise bir paket geldiğinde 1.50 YTL gibi makûl bir işgaliye ücreti alırdık. Eğer içinde 100 Euro'dan daha pahalı, kullanılmamış eşyalar varsa zaten vergiyi tahsil ediyordu" dedi.

Konuyla ilgili olarak görüşlerine başvurduğumuz İstanbul Barosu avukatlarından Ömer Kuvat, PTT'deki uygulamanın Gümrük Kanunu hükümleriyle kesin olarak çeliştiğine işaret ederek şu açıklamayı yaptı: "Elbette ki kamunun refahı için yeni kaynaklar bulunmasına karşı değiliz; ama bir mâlî kaynak başka bir kanunu çiğneyerek oluşturulamaz. Tüketiciler, tamamen idarenin tasarrufuna dayalı ve keyfi bir uygulamayla karşı karşıyalar. Türkiye'ye posta yoluyla gelecek olan mallardan hangisinin gümrüğe tâbî olduğu hangisinin olmadığı 4458 Sayılı Gümrük Kanunu'nda çok açık ve net biçimde sıralanmıştır. Bu kanunun 167'nci maddesinin 47'üncü fıkrasında "Değeri 100 Euroyu geçmeyen eşyalar vergiden muaftır" denilmektedir.

----------------- imza------------------