'Parasız ticaret' yasa bekliyor

Firmaların finansman sıkıntısına alternatif ticaret yöntemi olarak önerilen çok taraflı takas işlemi "barter", yasa bekliyor. İnşaattan turizme, sağlıktan reklama, avukatlık hizmetlerine kadar her alanda uygulanan barter sistemi kapsamına, Haluk Levent, Ege, Ayhan Aşan, Bayhan gibi "sanatçılar" da dahil oldu. Bu kişiler, konser veya gösteri karşılığında sistemden alım yapıyor.

Türkiye'de önemli iş hacmine sahip barter şirketlerinden biri olan World Barter Genel Müdürü İbrahim İspir, sistemi ve Türkiye'deki gelişmeleri değerlendirirken, halen 200-250 milyon dolar civarında olan kayıtlı barter ticaretinin, tanıtım ve ilgili yasaların çıkarılması ile yıllık 1-2 milyar dolarlara çok rahat ulaşabileceğini söyledi. Barter şirketleri ile yapılan ticaret dışında, firma veya kişiler arasında tek taraflı yapılan takas işlemlerinin yıllık hacminin 1 milyar doları aştığı tahmin ediliyor. İspir'in verdiği bilgiye göre, Türkiye'de, halen 19 barter şirketi kurulmasına karşın, bunlardan 7-8'i faaliyette.

Sektörün en büyük şirketi olan Türk Barter'in 2 bin, World Barter'ın ise bin üyesi bulunduğu ifade ediliyor. "Mal ve hizmet bankası" şeklinde çalışan barter konusunda ABD'de 380 sayfadan oluşan özel bir yasa olmasına karşın, Türkiye'de sistemin Türk Ticaret Yasası kapsamında yürütüldüğünü söyleyen İspir, Türkiye'de yılda en az 1-2 milyar dolara ulaşılabilecek sistem konusunda yasa çıkarılması gerektiğini vurgularken, bu konuda İstanbul Ticaret Odası'na bir öneri de sunduklarını kaydetti.

Barter ile likidite probleminin olduğu bir alanda alternatif finans modeli yaratıldığını, firmaların reklam için para ayıracağına, ürünlerini sistem içinde satarak hem stoklarını azaltırken reklam için ayıracağı parayı yatırıma yönlendirebildiğini anlatan İspir, şöyle devam etti: "Bir ürünü veya arzı olan herkes sisteme katılabilir. Kuaförler, doktorlar, hastaneler, iş yapan herkes... Yurtdışında şirket barterı ve bireysel barter ayrı ayrı yürütülüyor. Türkiye'de şirketler arası barter ağırlıklı. Şirketlerin finans problemleri nedeniyle alternatif finansman yöntemlerine yöneliyor. Şirketlerin parası yok ama malları, stokları var. Yatırım yapacak girişimciye diyoruz ki, (Fabrika arazisini ben vereyim, çelik konstrüksiyonunu ben yaptırayım. Üretime geçince üretiminin bir kısmını sisteme satarak borcunu öde). Bu bir alternatif finans modelidir."

World Barter Genel Müdürü İbrahim İspir, Haluk Levent, Ege, Ayhan Aşan, Bayhan'ın da bu şirket aracılığıyla sisteme üye olduğunu, konser veya gösteri karşılığında sistemden alım yaptıklarını belirtti. Öte yandan Siirt JETPA Spor'a, Tanju ve Sergen'in transferinin barter yöntemi ile yapıldığı, Aziz Yıldırım'ın da futbolculara, bu yöntemle 22 villa sattığı da hatırlatıldı.

Ankara merkezli ARTS Anatolia Barter'ın Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Erin de barter sistemi için yasal düzenlemenin mutlaka gerektiğini söyledi. Barterda en büyük sermayenin bilgi olduğunu vurgulayan Erin, ciddi sermaye ile daha önce sektöre giren bazı şirketlerin başarısız olduğunu hatırlattı. Yasal düzenleme konusunda Hazine Müsteşarlığı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na dosya verdiklerini anlatan Erin, bu işin bankalar, borsa şirketleri gibi mevzuatı olması gerektiğini kaydetti.

İnternetten derlenen bilgilere göre, Barter, dünyada, özellikle ABD'de 37 yıldan bu yana uygulanırken, bugün çeşitli ülkelerde 600 binden fazla kuruluş, barter ticareti yapıyor. The Business Trend Analysts'in yaptığı araştırmaya göre, dünya ticaretinin yüzde 40'ının barter sistemi ile yapılıyor. The Economist dergisi, 2010 yılında dünya ticaretinin yüzde 50'sinin barter sistemiyle yapılacağını iddia ediyor.

ANKARA

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------