Rusya'nın AB, BDT ve Yugoslavya ile işbirliği anlaşmaları yapması, Türk ihracatçılarının rekabet gücünü büyük ölçüde azalttı. Rusya ile serbest ticaret anlaşması yapılmazsa Rus pazarı elden gidecek gibi görünüyor.
Son yıllarda Türkiye ve Rusya Federasyonu arasındaki ticaret dengesi Türkiye'nin aleyhine gelişiyor. DEİK/Türk-Rus İş Konseyi Ocak 2004 raporunda yer alan tespitlere göre Rusya'nın AB, BDT ve Yugoslavya ile işbirliği anlaşmaları yapması, Türk ihracatçılarının rekabet gücüne büyük ölçüde darbe vurdu.
Bu ülke toplam ticaret hacmindeki yükseliş büyük ölçüde Türkiye'nin Rusya Federasyonu'ndan gerçekleştirdiği ithalattaki artıştan kaynaklanıyor.
2003 yılının ilk altı aylık döneminde Türkiye'nin Rusya'ya ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 6.3 oranında azalırken, ithalat ise yüzde 41.8 oranında arttı. Bu artışın önemli sebebi Türkiye'nin enerji ithalatındaki artış kadar, demir-çelik ve alüminyum alımının da artmış olması. Bununla birlikte Rusya Federasyonu'ndan ithalatımızdaki artış özellikle düya enerji fiyatlarındaki artıştan kaynaklanıyor. Mavi Akım Doğalgaz Boru Hattı Projesi çerçevesinde Rusya'dan her yıl artan oranda doğalgaz alımının başlamış olması nedeniyle bu açığın önümüzdeki yıllarda hızla artacağı belirtiliyor.
Rusya'nın BDT ülkeleri ile yapmış olduğu Gümrük Birliği Anlaşması ve Yugoslavya'yla yaptığı Serbest Ticaret Anlaşması (STA) nedeniyle Türk ihracatçıları Rus pazarında bu ülkelerin malları karşısında rekabet gücü açısından dezavantajlı bir konuma geldi. Ayrıca AB-Rusya Federasyonu arasında yapılan Ortaklık ve İşbirliği Anlaşması, Avrupalı şirketlere büyük avantajlar sağlıyor. Örnek olarak, AB menşeli ürünlerden, Rus pazarında yerli ürünlere uygulanan vergi oranın üzerinde vergi alınmıyor.
Rusya'nın beklentilere uygun olarak 2004 yılı içerisinde imzalaması muhtemel AB-Rusya Federasyonu STA'sı, Türk firmalarının AB firmaları karşısında rekabet güçlerini tamamen yitirmelerine yol açacak. Bu nedenle Türkiye'nin Rusya Federasyonu ile bir STA yapmasının, ihracatçılarımız için çok önemli olan ve büyük potansiyel arzeden Rus pazarındaki varlığımızın korunması ve geliştirilmesi için şart olduğu ifade ediliyor.
Türkiye ile Rusya arasındaki dış ticaret açığının Türkiye aleyhine gelişmesinin nedenleri:
1984 yılında imzalanan doğalgaz anlaşmasındaki Rusya'dan alınan gazın yüzde 70'inin Türk mal ve hizmetleriyle ödenmesi hükmünün Rusya tarafından yerine getirilmemesi,
1998-1999 krizinden sonra Rus para birimi rublenin devalüasyona uğraması ve bu ülkede ithalatın pahalı hale gelmesi,
Rusya'daki devalüasyon nedeniyle üretim ve ihracatın cazip hale gelmesi, ürünlerin Batılı ülkelerle rekabet edecek kalitede Rusya'da üretilmeye başlanması.
Türkiye'nin Rusya Federasyonu'na ihracatında ticaret finansmanı yetersiz kalırken, AB ülkelerinin bu pazara girişte önemli finansman kaynaklarına sahip.
1990'lı yıllarda bavul ticaretiyle Rusya'ya giren kalitesiz Türk mallarının oluşturduğu kötü imaj.
Uluslararası enerji kaynakları fiyatlarındaki artış, bu ürün grubunun Rusya'dan ithalatımız içerisinde önemli bir yer tutması.
----------------- imza------------------
