Şekerin tadı AB ile iyice kaçacak

Avrupa Birliği şeker fabrikası kapatanlara ton başına 730 avro ödeyip sektörü terkeden çiftçisine destek verirken Türkiye'de şeker üretimi yılda yüzde 16 artıyor. Dünyadan ve Avrupa'dan daha pahalı şeker tüketen Türkiye'nin reforma gitmemesi halinde sektörünün geleceğinden endişe ediliyor.

Dünya rekabetinde ucuz şeker üretimine dayanamayan AB, şeker üreticisine sağladığı desteklerde kesintiye gitme kararı aldı. İşsiz kalacak şeker çiftçisine para ve yeni iş önerisinde bulunan AB'nin yeni tarım politikasına göre, şeker fabrikasına kilit vuranlara da ton başına 730 avro ödeme yapılacak. AB Tarım Bakanlarının geçtiğimiz günlerde onayladığı "şeker reformu'' 40 yıldır kimsenin cesaret edemediği adımlar olarak nitelendi. AB, bu radikal karar ile Afrika Karayipler ve Pasifiklerdeki fakir ve gelişmekte olan şeker üreticisi ülkelerden ucuz şeker ithalatını artıracağını duyurdu. AB, bu müjdeli haber karşılığında Dünya Ticaret Örgütü toplantılarında sanayi malları konusunda elini güçlendirmiş olduğuna inanıyor. AB, 4 yıl içinde şeker desteklerini yüzde 36 azaltacak, işsiz kalanları ise katma değeri yüksek işlere yönlendirme desteği verecek.

AB'nin şeker ithalatını artırma kararına rağmen Türkiye'nin Avrupa'ya şeker ihracatı yapması ise zor görünüyor. Çünkü, şekerin kilosu Türkiye'de 1.5 YTL iken Almanya ve İtalya'da 1.2, Suriye'de ise 50 kuruş ve dünya borsalarında 28 kuruş. Şekerdeki yüksek maliyette, 500 bin üretici aile için yapılan destekleme alımları, verimlilik ve rekabet sorunu ile kamu kurumlarının yönetim sorunları rol oynuyor. Türkiye'de şekerin tonu KDV hariç 950 dolar civarında iken AB ortalaması 650 dolar seviyesinde. AB'nin uygulamaya koyduğu tarım reformunun ardından fiyatların yüzde 40 gerileyerek 400 dolara kadar düşmesi bekleniyor. Bu gelişme karşısında Türk pancar şekeri ve mısır şekeri üretiminin rekabette çok daha geri düşmesinin kaçınılmaz olacağına dikkat çeken uzmanlar, sektörde ihracat yapılamadığını bu nedenle stokların 2004-2005 sezonunda geçen yıla göre yüzde 16 oranında artış gösterdiğine dikkat çekiyorlar. Şekerde reform yapmaya 2000 senesinde karar veren devlet, özelleştirme kapsamına aldığı Türkşeker'e bağlı 31 şeker fabrikasının henüz 3 tanesinden elini çekebildi.