Apple’da mühendis olarak görev yaptığı dönemde yaşadıklarını anlatan Ashley Gjøvik, kamuoyunda yankı uyandıran bir skandalı gündeme taşıdı. Ashley Gjovik, Santa Clara’daki çip üretim tesisinden sızdığı öne sürülen zehirli atıklar nedeniyle “neredeyse ölüyordum” diyerek teknoloji devine federal dava açtı. Ayrıca, tesis çevresinde yaşayan binlerce kişinin de benzer risklerle karşı karşıya olduğunu açıkladı.
Apple’da görev yapmış bir mühendislik yöneticisi, Santa Clara’daki çip üretim tesisinde hem kendisinin hem de çevresindeki komşuların tehlikeli kimyasallara maruz kaldığını söyledi.
Ashley Gjovik, Eylül 2025'te ABD Kuzey Kaliforniya Bölge Mahkemesi'nde, Apple'ın 3250 Scott Boulevard adresindeki faaliyetlerinin tehlikeli maddeleri yanlış kullanarak ve serbest bırakarak çevre yasalarını ihlal ettiğini iddia eden bir federal dava açtı.
“2020’de neredeyse ölüyordum”
Gjovik, 2020 yılında yaşadığı apartman dairesinde hava izleme cihazlarının gece 03.00 sularında defalarca uçucu organik bileşiklerde (VOC) ani artışlar gösterdiğini anlattı. Bu durumun sürekli baş ağrısı, nefes darlığı, astım atakları ve uyku bozukluklarına yol açtığını belirten eski yönetici, Ekim 2021’de taşınmak zorunda kaldığını söyledi.
Daily Mail’e konuşan Gjovik, “2020’de neredeyse ölüyordum” diyerek acil servise defalarca gittiğini ifade etti.
Dava dilekçesinde, tesis emisyonlarının “yakın çevrede ikamet edenlerde ciddi kimyasal zehirlenmeye yol açtığı”, mağdurların kan ve idrarında arsenik, cıva ve endüstriyel çözücülerin tespit edildiği öne sürüldü. Gjovik, durumun akut zehirli gaz maruziyetiyle örtüştüğünü vurguladı.
EPA’nın denetimi ve Apple ile anlaşma
Gjovik’in davası, ABD Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) Apple ile yaptığı anlaşmadan bir ay önce gündeme geldi. EPA’nın 2023 ve 2024 yıllarında gerçekleştirdiği denetimlerde Apple’ın tehlikeli atıkları usulüne uygun depolamadığı, etiketlemediği, hava emisyonlarını yeterince denetlemediği ve zorunlu günlük kontrolleri aksattığı tespit edildi.
Bu ihlallerin çalışanlar ve yakın çevrede yaşayanlar için potansiyel riskler taşıdığı kaydedildi.
Anlaşma kapsamında Apple, solvent atık işleme sistemlerini modernize etmeyi, yeni emisyon kontrol ekipmanları kurmayı ve 261.283 dolar para cezasını ödemeyi taahhüt etti.
"Sürekli dava açan biri"
Apple, davanın reddi talebinde bulundu ve Gjovik’i “sürekli dava açan bir kişi” olarak tanımladı.
Şirket açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Bu dava, Gjovik’in Apple’ın Santa Clara’daki 3250 Scott Boulevard adresindeki tesisinin yakınındaki aynı iddia edilen çevresel koşullar nedeniyle Şirket aleyhine başlattığı bir dizi dava ve idari işlemin sonuncusudur. Bu, daha önce reddedilmiş veya çözüme kavuşturulmuş iddiaları yeniden gündeme getirme girişimidir”
Kimi haber kaynaklarına göre Gjovik, 2015-2021 yılları arasında Apple’da çalıştıktan sonra şirket aleyhine ABD ve yurt dışında 25’ten fazla yasal süreç, soruşturma veya şikayet başvurusunda bulundu.
Pek çok başvurusunun asılsız olduğu, zaman aşımına uğradığı veya daha önce çözüme kavuşturulduğu gerekçesiyle reddedildiği öğrenildi.
Dava hala aktif
Mahkeme, Gjovik’in önceki iddialarının bir kısmını reddetse de, 2025 yılında başlattığı çevreyle ilgili vatandaşlık davasını ilerletme kararı aldı. Dava şu an “aktif ve beklemede” olarak görülüyor.
