Küresel çapta endişeye sebep olan yeni bir virüs dalgası, uzmanları alarma geçirdi. Çiğ sütten insanlara bulaşabildiği tespit edilen H5N1 virüsü, hızla yayılırken ilk ölüm haberleri de gelmeye başladı. Yetkililer, artan vaka sayısı ve virüsün geçirdiği mutasyon nedeniyle, olası bir yeni pandemi dalgasına karşı hazırlıklı olunması gerektiğini vurguluyor. İşte tüm dünyada yakından takip edilen habere ilişkin detaylar...
ÇİĞ SÜTTEN BULAŞIYOR
Çiğ süt üzerinden insanlara bulaşabildiği tespit edilen H5N1 kuş gribi virüsü dünya genelinde endişe yaratıyor. Özellikle son günlerde yaşanan ölümler ve artan vakalar, virüsün kontrol altına alınmasında ciddi zorluklar yaşandığını gösteriyor. Uzmanlar, bu durumun küresel ölçekte yeni bir salgın riskine kapı aralayabileceğini vurguluyor.
ABD’de başlayarak kısa sürede Meksika’ya sıçrayan salgın, sadece hayvanları değil, insanları da tehdit etmeye başladı. ABD Tarım Bakanlığı, çiğ süt işleyen tüm işletmelere test örneği sunma zorunluluğu getirdi. Virüs şu ana dek binden fazla süt ineğiyle birlikte 70’i aşkın insanda tespit edildi.
Yetkililer, salgının ciddiyetine dikkat çekerek yeni bir pandeminin eşiğinde olunabileceği uyarısında bulundu.
H5N1 kaynaklı salgın ilk kez değil. 2022’den bu yana ABD’de 168 milyondan fazla kanatlı hayvan ya hastalık nedeniyle öldü ya da itlaf edilmek zorunda kaldı. Bu durum, gıda fiyatlarında da dalgalanmalara yol açtı; özellikle yumurta fiyatları rekor seviyelere ulaştı.
Daily Mail’in haberine göre, Küresel Virüs Ağı (GVN) uzmanları biyogüvenlik önlemlerinin artırılması gerektiğini belirterek dünya genelinde hükümetleri uyardı. GVN Direktörü Dr. Peter Palese, hayvanlarla temas halinde olanların eğitilmesi gerektiğini vurgularken, mevcut önlemlerin yetersizliğine dikkat çekti.
GVN üyesi virolog Dr. Ab Osterhaus ise virüse karşı hayvanlara yönelik geliştirilecek bir aşının, yayılımı kontrol altına almakta önemli bir rol oynayabileceğini belirtti. Osterhaus, H5N1’in yayılma hızının arttığına dikkat çekerek, hayvanlar arasındaki bulaşın aşılamayla durdurulabileceğini ve acilen harekete geçilmesi gerektiğini söyledi.
Pandemi Hazırlığı Tartışması Yeniden Gündemde
Geçmişte COVID-19 aşısını geliştiren Moderna ile ABD yönetimi arasında 590 milyon dolarlık yeni bir anlaşma imzalandığı bildirildi. Ancak Trump yönetiminin bu sözleşmeyi geri çekebileceği belirtiliyor. Öte yandan, COVID-19’dan sonra kurulan Pandemiye Hazırlık ve Müdahale Ofisi’ne (OPPR) ne personel ataması yapıldı ne de finansal kaynak aktarıldı.
Sağlık politikalarındaki bu belirsizlikler, ABD'nin salgına verdiği yanıtı eleştiren uzmanların sayısını artırıyor. Dünya Sağlık Örgütü yetkilileri de dâhil olmak üzere çok sayıda uzman, sürecin yönetimindeki eksiklikleri dile getirdi.
İlk Ölüm Vakaları Kayıtlara Geçti
ABD'de H5N1 bağlantılı ilk ölüm, 18 Aralık'ta kaydedildi. Ölü kuşlarla teması olduğu belirtilen bir kişi hastaneye kaldırıldıktan sonra yaşamını yitirdi. Aynı şekilde, Meksika’nın Coahuila eyaletinde üç yaşındaki bir kız çocuğu H5N1 nedeniyle çoklu organ yetmezliği yaşayarak hayatını kaybetti. Sağlık yetkilileri, çocuğun çevresindeki kişilerde virüse rastlanmadığını belirtti.
Ayrıca bu yıl Kamboçya’da da H5N1'e bağlı iki ölüm bildirildi. Şu ana dek virüsün insandan insana bulaştığına dair kesin bir kanıt bulunmasa da, mutasyona uğrayan türlerin potansiyel risk taşıdığı ifade ediliyor.
Hayatını kaybeden bazı vakalarda, yabani kuşlar ve kümes hayvanlarında görülen D1.1 adlı H5N1 türü tespit edildi. D1.1 varyantının hastalığın şiddetini artırıp artırmadığı henüz bilinmese de, Kanada’da bu virüsü taşıyan bir genç yoğun bakımda tedavi gördü. Benzer şekilde, ABD’deki bazı kümes hayvanı çalışanlarında da aynı varyant saptandı.
Aralık sonunda, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), ciddi şekilde hastalanan bir vakada virüsün mutasyona uğradığını duyurdu. Bu mutasyonun, virüsün üst solunum yollarını enfekte etme becerisini artırdığı ve potansiyel olarak insandan insana bulaşma riskini güçlendirdiği belirtildi.
CDC, mutasyonun sadece insanlarda görüldüğünü ve virüsün bulaştıktan sonra evrim geçirmiş olabileceğini açıkladı. Araştırmalar sürerken, uzmanlar alınan örnekler üzerinde çalışmalarına devam ediyor.
