Mardin'in Midyat ve Nusaybin ilçeleri arasında yer alan, birçok antik kale, kervansaray ve arkeolojik yerleşime sahip Çağ Çağ Çayı Vadisi'nin Sivrice Mahallesi Beyazsu mesire alanı mevkisinde özel bir mülkiyete ait alanda atıl durumdaki tarihi değirmenin turizme kazandırılması için yapılan temizlik çalışması sırasında değirmenin tabanında yaklaşık bin 500 yıllık mozaik tespit edildi.
Mardin'in Midyat ilçesinde yer alan özel bir mülkiyete ait alanda atıl durumdaki tarihi değirmenin turizme kazandırılması için kısa süre önce bir çalışma başlatıldı.
Mülkiyet sahiplerince yürütülen temizlik çalışmaları sırasında değirmenin tabanında dikkat çekici bir detaya rastlanıldı. Değirmenin tabanında mozaik tespit edilmesi üzerine, hızlı bir şekilde Mardin Müze Müdürlüğüne bilgi verildi. Müze Müdürlüğünce yapılan inceleme sonucu alanın tescili için Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün izniyle kurtarma kazısı yapılması kararlaştırıldı.
Mülkiyet sahiplerince yürütülen temizlik çalışmaları sırasında değirmenin tabanında dikkat çekici bir detaya rastlanıldı. Değirmenin tabanında mozaik tespit edilmesi üzerine, hızlı bir şekilde Mardin Müze Müdürlüğüne bilgi verildi. Müze Müdürlüğünce yapılan inceleme sonucu alanın tescili için Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün izniyle kurtarma kazısı yapılması kararlaştırıldı.
"MOZAİĞİN ÜZERİNDE BİR YAZITIN YER ALMASI HEYECAN UYANDIRDI"
Mülkiyet sahibinin yaptığı başvuru üzerine alanda incelemelerde bulunduklarını açıklayan Mardin Müze Müdürü ve Kazı Başkanı Akgül, şöyle konuştu:
"Değirmen sonraki dönemlerde eklenti olarak yer almakta. Mozaiğin bulunduğu yapı kalıntısı ise daha eskiye doğru gitmekte. Mozaikli taban döşemesinde yaptığımız kazı çalışmasında 1 nolu mekanda daha çok geometrik motifler yer almakta. Bizi en çok sevindiren ve heyecanlandıran mozaiğin üzerinde bir yazıtın yer alması. Yazıt iki kelimeden (Tittos Domestikos) oluşmakta.
Tittos bir özel isim ama Domestikos'a baktığımızda kaynaklarda daha çok bir ünvan olarak geçmekte. Bu ünvandaki kişilerin daha çok askeri bölümlerde ve kiliselerde herhangi bir görevli olarak yer aldıkları bilinmekte. 40 metrekareye yakın bir mozaik ortaya çıkardık. Ana panolarda düğüm motifi şeklinde madalyonlar bulunmakta, bu madalyonların içerisinde de geometrik şekiller ile haç işareti olarak nitelendirebileceğimiz motifler tespit edilmiştir. Yapı kalıntısı olarak baktığımızda mekan diğer parsellere doğru genişlemekte. İlk aşamada tam olarak ne olduğunu bilmesek de yazıttan buranın sivil bir idareciye ait yapı olduğunu söyleyebiliriz."
"100-150 YILLIK BİR TARİH BEKLİYORDUK AMA..."
Mülkiyet sahiplerinden Reşit Coşkun ise yaklaşık 150 yıllık olduğunu bildikleri harabe haldeki tarihi su değirmenini turizme ve ticarete kazandırmak için temizlik çalışmaları yürüttüklerini ancak zeminde kültür varlığı olabileceğini düşündükleri kalıntılar bulduklarını söyleyerek şöyle konuştu:
"Arkeolojik zeminin zarar görmemesi için çalışmaları durdurduk. Müze Müdürlüğüne bilgi verdik. Sağ olsunlar onlar da hızla alana geldiler, zemin taraması yaptılar. Burada mozaik buldular. 100-150 yıllık bir tarih bekliyorduk ama buranın açığa çıkan mozaiklerle çok daha eski olduğu tespit edildi."
