TİKA, Türk tarihine ışık tutacak

TİKA Ulan-Bator Program Koordinatörü Veysel Çiftçi, tarihte ilk defa Türk adının geçtiği Bilge Tonyukuk Anıtları'nın yer aldığı 66 kilometrekarelik vadide, Türk ve Moğol arkeologlarının 1 Haziran 2016 tarihinden itibaren kazı çalışmalarına başlanacağını söyledi.

Çiftçi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Başbakan olduğu dönemde, Bilge Tonyukuk Anıtları'nın bulunduğu vadiye yaptığı ziyarette verdiği Moğolistan’da ortak kültürel mirasımızın korunması ve gelecek nesillere aktarılması talimatı üzerine bölgedeki kazı alanını genişlettiklerini vurguladı.

Bilge Tonyukuk kimdir? - Bilge Tonyukuk adıyla bilinen ilk Türk yazar, tarihçi ve devlet adamı olan Tonyukuk, İlteriş Kağan (Kutluk), Kapagan Kağan, Bögü Han ile Bilge Kağan’a başvezirlik yapmış ve savaşlarda başkomutan olarak görev bulunmuştur.

Moğolistan sınırları içinde üç büyük yazıt (Kül Tigin Yazıtı, Bilge Kağan Yazıtı ve Bilge Tonyukuk Yazıtı) bulunuyor. Türk dilinin en eski yazıtlarından olan Kül Tigin ve Bilge Kağan Yazıtları Höşöö Tsaydam bölgesindeki Orhun Nehri yakınlarında yer alıyor.

Bilge Tonyukuk yazıtlarıysa, Bayan Tsogt bölgesinde yer alıyor. Bilge Tonyukuk Yazıtları’nda tıpkı Kül Tigin ve Bilge Kağan Yazıtları’nda olduğu gibi Göktürk dönemine ait tarihi hadiseler bizzat Bilge Tonyukuk tarafından anlatılıyor.

“Türk” adının geçtiği ve ilk Türkçe metinlerin yer aldığı iki dikilitaşın 730 yılında yazıldığı düşünülüyor.

Bayan Tsogt adlı vadide Tonyukuk Anıtların girişinde Türkçe, Moğolca ve İngilizce yazılı pano yer alıyor.

Tonyukuk Anıtları Moğol bekçi tarafından korunuyor.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığ (TİKA) tarafından ihale edilen ve Türk HNC inşaat şirketi tarafından yapımı tamamlanan 11 kilometre uzunluğundaki yol asfaltlandı.

Tonyukuk Anıtları ile süslemeli taşlar görülüyor.

Tonyukuk Anıtları ile süslemeli taşlar görülüyor.

Tonyukuk Anıtları Moğol bekçi tarafından korunuyor.