12 Eylül gazetecilikte çöküşün başlangıcı

----------------------- Haberler başlangıç---------------------------

Sevda Alkan

12 Eylül öncesi de medya üzerinde bir baskı vardı ama sonuç olarak 12 Eylül bir askeri darbe. Gazetelerin kapatıldığı, çok daha ağır bir baskı dönemi başladı. Bu dönemde gazetecilik neler gördü, neler yaşadı bunları anlatabilmek için 12 Eylül'den günümüze dek uzanan süreci gazetecilik açısından bir milat olarak kabul ettim. Tabii ki öncesine ilişkin de yazılacak çok şey var ama bunun sonu yok. 12 Eylül, mesleki açıdan bir kırılma noktasıydı. Partiler, gazeteler kapatıldı. İnsanlar cezaevine kondu. Bence gazetecilikte çöküşün başlangıç noktası diye kabul edilebilir.

Ben cemiyetin seçilen çoğunluk tarafında değilim. Kendi irademi tam olarak gazeteciler cemiyetine koyuyorum diyemem. Gazeteciler Cemiyeti sendika değil. Sendika olmadığı için işçilerin örgütlendiği bir yer de değil. Meselâ cemiyete Aydın Doğan da üye. O nedenle gazeteciler cemiyeti daha çok çalışanların örgütlendiği bir yer olmakla birlikte patronların da bulunduğu bir yer olduğu için, sendikalar kadar rahat hareket edebilecek bir kurum değil.

Medya ve medya mensuplarını tehdit eden şey, esas olarak kendi gördükleri gerçeği patronlarının ya da gazete sahiplerinin ilişkileri nedeniyle tam olarak aktaramama endişesi. Çünkü medyada çeşitli güç odakları oluşmuş durumda. Ben hep beş tane sansürü aşarak haberlerimizi ve yorumlarımızı yazarız derim. Birincisi devleti ve kanunların engelini aşmak, iki reklam verenlerin, üç patronunuzun ekonomik siyasi ilişkileri, dördüncü engel gazetenin ideolojik tercihleridir. Beşincisi okuyucunun tepkileri.

28 Şubat İslami kesimi hedef alan bir müdahaleydi. Bu nedenle islami kesim buna, demokrasiye müdahale diye tepki gösteriyor. Bunun gibi Aleviler kendilerine vurulduğu zaman biz haksızlığa uğradık diyor, Kürt kendisine vurulduğu zaman. Sonuçta bizim ortak bir zemin yaratabilmemiz için kim haksızlığa uğrarsa uğrasın ona karşı çıkmamız gerekiyor.

Yalnızca bir dönem işte bazı gazetecilerin hedef alındığı bir komplo olarak değil, her dönemde muhalefet eden demokrasi ve özgürlükleri savunan, gerçekleri topluma iletmek isteyen gazeteciler iktidarların ya da devlet içindeki güç odaklarının hedefi haline gelebilirler ve sürekli geliyorlar da. Biz bu nedenle bu tür komplolara karşı bir ortak dayanışma ve direnç oluşturmalıyız. Oluşturabilir miyiz bundan da emin değilim. Bence esas sorun şu; şu anda biz gazetecilerin hiçbirinin iş güvencesi yok. İş güvencesi olmayan çalışanın, kendi hakkını arayamadığı gibi başkasının hakkını da araması mümkün değil.

Bunu meşru ve yasal bir diyalog olarak yürütürsen bir sakıncası yok. Ama bizim acısını çektiğimiz şey, yönlendirme. MİT veya başka bir istihbarat gücünün, gazetecilere servis yaparak o gün kamuoyunu oluşturmak ve yanlış yönlere kullandırılması. Sürekli gazeteciler bu amaçla kullanılıyor. Gazetecilerin bir kısmı da bundan hoşlanıyor. Çünkü kendisine bir güç edinmiş oluyor. Bu sayede zengin olan, otoritesi artan çok sayıda gazeteci var.

Çok köklü bir itiraf furyası olacağı hayaline kapılmayalım. Çünkü sonuç olarak bu ilişkiler gazeteciler ile devlet arasındaki ilişkiler. Devletimiz güçlüdür. Onun için de gazeteciler devletle ilişkilerini öyle herkesin öğrenebileceği şekilde açığa vurmazlar. Ama Ertuğrul Özkök'ün biraz farklı bir şey. Özkök orada, bir gazetecilik hatası olarak anlatıyor bunu. Diyor ki, biz haber açlığı yüzünden arkadaşlarımızı hedef alan bir yanlış yaptık. Sonunda onlar haklı çıktı, biz utancımızla kaldık.

En önemli şey, güç odaklarıyla gazeteler ve gazeteciler arasında ve medya arasındaki ilişkiyi sağlıklı yürütmek. Türkiye'de güç odaklarının egemenliği ve yetkisi gazeteler üzerinde çok fazla. Gazeteleri bundan bağımsızlaştırmak gerekli. ----------------------- Haberler son--------------------------