AB ile Ek Protokol'de Türkiye'nin istediği oldu

DUYGU GÜVENÇ / ANKARA

Türkiye'ye geçtiğimiz hafta AB Komisyonu tarafından sunulan metin üzerinde son hazırlıklar dün tamamlandı. Komisyon ile Mart ayı başında başlayan müzakereler sırasında anlaşma metninin yanısıra müzakeresi yapılan ve anlaşmanın imzalanacağına dair niyet beyanını gösteren mektup da dün Dışişleri Bakanlığı'nda kaleme alındı.

Dışişleri Bakanlığı'nda Kıbrıs Dairesi ve hukukçular tarafından incelenerek kaleme alınan metinlerin kısa sürede gönderilmesi de benimsendi. AB Komisyonu'na bugün anlaşma metni ile sunulacak mektupla, Türkiye, atılacak imzanın Rum Kesimi'ni tanıma anlamına gelmeyeceğini birkez daha ifade etti. AB Konsey'inin 25 üyesi tarafından onaylanacak olan anlaşma, Türkiye'nin anayasası gereği paraf atmamasına karşın değiştirilemeyecek.

Anlaşma metninde ve anlaşmanın imzalanacağını belirten niyet mektubunda, uygulama alanının Rum kesimi ile sınırlanıcağına dair bir ifadeye yer verilmedi. Rum Kesimi'nin, AB'ye Katılım Ortaklığı Belgesi'nde, AB müktesebatının sadece güneyde uygulandığının belirtilmesi nedeniyle bu yönde bir ifadeye gerek duyulmadığı belirtildi.

Rum kesiminin geçtiğimiz yıl gönderdiği ilk anlaşma metni, ek protokolün sadece beşinci genişleme dalgasında yer alan 10 ülke ile imzalanmasını öngörüyordu. Ancak Türkiye'nin, 17 Aralık Zirvesi'nde paraf atmayı reddettiği ve masadan kalkma resti çektiği anlaşmada Ankara'nın istediği oldu. Anlaşma onay aşaması gerçekleşmeyen 16 AB üyesi ile gerçekleştirilecek. Türkiye'nin daha önce dokuz AB üyesiyle imzalayarak onayladığı; Yunanistan, Portekiz ve ispanya ile imzalanan, ancak onaylanmayan; İsveç, Avusturya ve Finlandiya ile gündeme dahi gelmeyen uyum protokolü 16 ülkeyle genişletilecek.

Arjantinli bakan Bielsa, ilk kez geldiği Türkiye'de kendini evinde gibi hissettiğini söyledi. Bielsa, Gül ile görüşmesinden sonra kayınpederinin trafik kazasında öldüğü haberini aldı. Konuk bakanın, Cumhurbaşkanı Sezer ve TBMM Başkanı Arınç ile olan randevusunu önce iptal ettiği sonra bundan vazgeçtiği öğrenildi.

Türkiye ile AB arasında müzakereleri bir süredir devam eden Gümrük Birliği Ek Protokol metninin Ankara'ya ulaştığını açıklayan Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, "Gelen metin üzerinde mutabakata varılan metin. Kıbrıs Rum kesiminin tanınması sözkonusu değil, biz KKTC'yi tanıyoruz; çözüme kadar da öyle devam edecek" dedi. Arjantin Dışişleri, Uluslararası Ticaret ve Din İşleri Bakanı Rafael Bielsa ile düzenlediği ortak basın toplantısında, metnin hafta sonunda Ankara'ya geldiğini açıklayan Gül, "AB'nin, üye olmayan ülkelerle yaptığı anlaşmalar, yeni üyeler tarafından üstlenilecektir. AB'nin Türkiye ile de Gümrük Birliği vardır, bunların yeni ülkeleri de kapsaması gerekir. Rum yönetiminin kendi kanunlarının geçtiği alanlarda da bu geçerlidir" dedi.

Gül, imza aşamasının AB'nin İngiltere dönem başkanlığı dönemine de kalabileceğini, süreç tamamlanınca Türkiye'nin taahhütlerini yerine getirerek, metni imzalayacağını kaydetti. Gül, şöyle devam etti: "Uluslararası devletler hukuku ne söylüyorsa, bunun gerekleri yapılacaktır. Rum kesiminin tanınması söz konusu değildir, bu kalıcı çözüm ortaya çıkınca olacaktır. Şu anda Kıbrıs Rum yönetimi halkı havaalanlarından vize alıp Türkiye'ye gelebilirler. Dolayısıyla insan hareketi serbestse, mal hareketi de bir şekilde serbest olacaktır. Ancak KKTC Türkiye tarafından tanınmıştır, bu devam edecektir. Kalıcı bir çözüm ortaya çıkmadan tanıma söz konusu değil."

----------------- imza------------------