ABa altından STA sopası ile ticaret

Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Ahmet Nakkaş, Avrupa Birliği'nin (AB) üçüncü ülkelerle imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşmaları'nın (STA) en çok Türk üretimini vurduğunu belirterek, 'Bu ülkelerin malları Avrupa'ya ve trafik sapmasıyla Avrupa üzerinden Türkiye'ye sıfır gümrük ile girerken, biz AB'nin STA imzaladığı ülkelere yaptığımız ihracatta yüzde 30-40'lık gümrük duvarı ile karşılaşıyoruz' dedi.

Nakkaş, Avrupa Birliği'nin (AB) üçüncü ülkelerle imzaladığı STA'lara ilişkin, AB'nin imzalanan her STA için Türkiye lehine şerh düşmesi gerektiğini kaydetti. Gümrük Birliği'nin bugün Türkiye'nin aleyhine işlediğini ifade eden Nakkaş, sorunun çözümü için STA'larda Türkiye'nin çıkarlarının da gözetilmesi gerektiğini vurgulayarak, imzalanan STA sonuçlarının eş zamanlı olarak Türkiye için de geçerli sayılması, AB'nin bu ülkelere Türkiye ile de anlaşma yapmaları koşulunu 'dayatması' gerektiğini ifade etti. Ahmet Nakkaş, şunları kaydetti:

'Gümrük Birliği, o günün koşulları içinde Türkiye açısından imtiyazlı bir ilişkiydi. Türkiye, 1996 yılında, 1970'te elde ettiği haklarına karşıt yükümlülüklerini yerine getirmek üzere Gümrük Birliği son dönemini tesis eden 1/95 sayılı ortaklık konseyi kararını kabul etti. Bu tarihten itibaren başlangıçta Türkiye'nin lehine görünen imtiyazlar özellikle STA'ların uygulamalarındaki özensizlikten ötürü giderek Türkiye'nin aleyhine dönmeye başladı. 1996-2003 yılları arasında rakip ülkelere kıyasla yüzde 18 civarında gümrük vergisi avantajından yararlanarak tekstil ve hazır giyim ihracatımızı her yıl ortalama yüzde 15 artırdık. Böylece AB'nin Çin'den sonra en büyük hazır giyim tedarikçisi konumuna geldik. Ancak özellikle 2005'ten sonra AB'nin üçüncü ülkelerle imzaladığı STA'ları bu sürece darbe vurmaya başladı.'

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, AB'nin STA müzakereleri yürüttüğü ülkelerden beklentilerinin, Türkiye'nin ilgili pazarlara yönelik yaklaşımıyla çoğunlukla örtüşmediğine işaret ederek, şu görüşleri dile getirdi: 'AB, söz konusu ülkelerle müzakereye oturmadan önce kendi ihtiyaç ve önceliklerini gözetmektedir. Oysa Türkiye, sonuçları kendi açısından bağlayıcı olmakla birlikte, bu anlaşmaların müzakere sürecine dahil edilmemekte, içeriği hakkında önceden bilgilendirilmemekte, görüşleri alınmamakta ve çıkarları hiçbir şekilde gözetilmemekte boyutları giderek artan ciddi sorunlar yaratmaktadır" şeklinde konuştu.

Ahmet Nakkaş, Türkiye'nin atması gereken adımlar olduğunu dile getirerek, şöyle devam etti: 'Örneğin AB ile STA görüşmesi yapan Güney Kore, sentetik elyaf üreticilerimizi, Hindistan ise tüm tekstil üreticilerimizi tehdit ediyor. AB'nin, STA imzaladığı ülke ya da bölgesel entegrasyonlara benzeri anlaşmaları mutlak surette Türkiye ile de imzalama dayatması getirmesi gerekiyor. Bunun yapılmaması halinde, Türkiye olarak, bu ülke mallarının Türkiye'ye serbest girişi nedeniyle iç pazarda da haksız rekabete maruz kalıyoruz. Tekstil ve hazır giyimin yanı sıra tüm sektörleri vuran bu olumsuzluğun aşılması için politik adımların atılmasını bekliyoruz."

Serbest ticaret anlaşması (STA) kısaca, taraflar arasında ticari engellerin belli bir düzen içerisinde azaltılması ve belli bir zaman içerisinde kaldırılmasıyla ticaretin, her iki yönde de arttırılmasını sağlamak amacı ile yapılan bir anlaşma türüdür. Bu çerçevede Türkiye, EFTA, Avusturya (AB), Finlandiya (AB), İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, İsveç (AB), İsviçre, İsrail, Macaristan, Makedonya, Romanya, Meksika, Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Letonya, Slovenya, Bosna - Hersek, Fas, Filistin, Tunus, Bulgaristan, Suriye, Mısır, Hırvatistan ve son olarak da Şili ile serbest ticaret anlaşmaları imzalamıştır.