Ağlayan vakıf eserleri artık gülmeye başladı

Mustafa Cambaz

Varoluş nedeni vakıf eserlerinin korunması ve fonksiyonlarının sürdürülmesi, hayır işleri ve sosyal hizmetlerde bulunulması olan Vakıflar Genel Müdürlüğü, yeni yönetimiyle yeniden işlerlik kazandı. Üç yıl içinde 1111 eser restore edildi, imarethane sayısı artırıldı, tescil ve tespit çalışmalarıyla binlerce eski vakıf eseri kayıt altına alındı. 'Vakıf Medeniyeti Yılı' ilan edilen 2006 yılında ise vakıf ruhunun yaşatılması ve vakıf eserlerinin yeniden canlandırılmasına yönelik önemli projeler hayata geçirildi. Kurumun başında bulunan Yusuf Beyazıt, kısa zamanda yaptığı o kadar hizmete karşılık, yapamadıklarını da fotoğraflatıp sergiletebilecek kadar mütevazı bir isim. Vakıf Medeniyeti Yılı etkinlikleri kapsamında, onarılmayı bekleyen harabe halindeki eski vakıf eserlerinin fotoğraflanıp sergi haline getirilmesini, "Sadece onardıklarımızı değil, yapamadıklarımızı da göstermek istedik" şeklinde açıklıyor.

Coğrafi bilgi sistemi ile, daha önceki dönemlerde kayıtlarda görünmeyen vakıf taşınmazların tespiti ve kayıt altına alınması, gayrimenkullerin değerlendirilmesiyle üç yıl içinde gelirlerini 10 kat artıran Genel Müdürlük, gelirlerini kendisi kazanan ve sürekli yatırıma yönelik çalışan bir kurum. Beyazıt, kamu kurumları arasında bütçesinin yüzde 70'ini yatırama ayıran tek genel müdürlük olduklarını söylüyor. Türkiye'nin tamamında tespit ve tescil çalışmalarının tamamlandığını anlatan Beyazıt, bütün tapuları tarayıp bilgisayar ortamına aktardıklarını, coğrafi bilgi sistemi içerisinde vakıf eserlerinin kapsamlı bir şekilde değerlendirildiğini kaydediyor. Vakıflar üzerinde olup daha önce bilinmeyen binlerce arsa kayıtlara alınırken, vakıf taşınmazlarını kullanıp da hiç kira ödemeyen 25 bin işgalci tespit edilmiş. Bunlarla da barış imzalanarak yasal kiracı haline getirilmişler. n İSTANBUL

Vakfı; kişinin, bir malı veya nesneyi yaratılanların faydalanması için yaratıcının hizmetine vermesi olarak tarif eden Yusuf Beyazıt, mal veya nesnenin vakfedilmesinden sonra kişilere ait olmaktan çıkıp yaratıcıya ait kabul edildiğinden, insanların onun üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunmalarının imkansız olduğunu, alınıp satılamayacağını söylüyor. Geçmiş yıllardaki yanlış uygulamalarla bir çok vakıf eserinin şahıs mülkiyetine geçtiğini hatırlatan Beyazıt, bu durumun da iki yolla yapıldığını anlatıyor: "Öncelikle çok ucuz fiyatlarla satmışlar. İkincisi de özellikle Anadolu'nun ücra yerlerinde kadastral çalışmalar sırasında bilirkişinin marifetiyle gerçekleşmiş. Bir yerle ilgili kadastro tespit çalışmasında oranın yaşlısı 'Ben kendimi bildim bileli burası Ahmet oğlu Mehmet'e aittir' demiş, o da para ödemeden bu yerin sahibi olmuş. Türbenin, caminin bir şahısın özel mülkiyetine geçtiğini gördüm ben. 10 yıl içerisinde dava açmadığınızda bunlar otomatikman alan kişiye geçiyor. Geri alamıyorsunuz. Yeni yasada bunlarla ilgili düzenlemeler yaptık. Eğer bir yer vakıfsa aslına rücu edecek diye düzenleme getirdik. Artık hiç bir vakıf eseri de satılamayacak."

Bayazıt Yasal mevzuat düzenlenerek bürokratik engeller kaldırıldığını belirtip firmalara sponsorluk çağrısında bulunuyor: "Sponsorluk çıktı. Sponsorluk yasasına göre tarihi eserleri restore edenler, masraflarını vergiden düşebilecekler. Hedefimiz bu yöntemle üç senelik rekorumuzu bir senede egale etmek."