AİHM'den 'askerde keyfi oda hapsi' cezası

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye'den yapılan bir şikayet başvurusunda, askerlik hizmeti sırasında, sadece bir komutanın keyfi emriyle oda hapsi cezası verilmesinin insan hakları ihlali teşkil ettiğine hükmetti. Türkiye'nin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 5. maddesini ihlal ettiği görüşüne varan AİHM'nin gerekçeli kararında, “askerlik hizmeti sırasındaki hapis cezalarının ve bunlara itirazların, yetkili ve bağımsız yargı organları tarafından verilebileceği” yorumunu yaptı.

Türkiye, AİHM kararı gereği, 1981 doğumlu Ersin Pulatlı isimli vatandaşa, mahkeme masrafları da içinde olmak üzere 9500 avro ödeyecek. Pulatlı, 2007 yılında Diyarbakır'da askerliğini yaparken, birliğini izinsiz terk ettiği gerekçesiyle komutanı olan bir yüzbaşı tarafından askeri yasalara göre 7 gün oda hapsine çarptırılmasını gerekçe göstererek, AİHM'ye başvurmuştu. Pulatlı, bu tür bir cezanın, bir komutan tarafından değil, yetkili ve bağımsız bir yargı organı tarafından verilmemesi dolayısıyla ihlal yapıldığını görüşünü savunmuştu.

AİHM, askeri disiplin cezalarının yargı denetimine kapalı olmasının "yapısal" bir sorun olduğuna da işaret ederek, Ankara'dan bu soruna ivedi çözüm üretmesini istedi. Sorunun Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun idari davalar ve yargı yetkisinin sınırıyla ilgili 21'inci maddesinden kaynaklandığını not eden AİHM, çözüm yolu olarak, Türk yargı sistemine askerlerin özgürlüklerinin elinde alınmasını gerektiren askeri disiplin cezalarının hukuksal güvenceye sahip bir otorite tarafından verilmesi veya kontrol edilmesini önerdi.