Akaryakıt vurgununda üç bakana soruşturma

VELİ TOPRAK/ ANKARA

Akaryakıt Kaçakçılığını Araştırma Komisyonu Başkanı Vahit Kiler, komisyon üyesi milletvekilleriyle Meclis'te basın toplantısı düzenleyerek, rapor hakkında bilgi verdi. Yeni Şafak, TBMM Başkanlığı'na sunulan raporun açıklanmayan bölümünü ele geçirdi. Tamamı 288 sayfadan oluşan rapor, 16 Haziran 2005 tarihli toplantıda son şeklini aldı. Komisyon üyelerinin oybirliği ile kabul ettiği raporun sonuç bölümünde ise 15 ayrı olaya atıfta bulunuldu ve bunlarla ilgili komisyonun önerisi sıralandı. Raporda en dikkat çekici nokta son iki yılda akaryakıt kaçakçılığından dolayı devletin uğradığı vergi kaybı oldu. Vahit Kiler'in verdiği bilgiye göre, 2003-2005 yılları arasında devletin vergi kaybı 11 katrilyon lira. Başkan Kiler, akaryakıt kaçakçılığından dolayı sorumlu gördükleri üç eski bakan hakkında soruşturma komisyonu önerisini raporda belirttiklerini açıkladı.

AK Partili Kiler, Maliye Eski Bakanlarından Zekeriya Temizel ve Sümer Oral hakkında tek bir olaydan dolayı, Gümrükten sorumlu eski bakanlardan Tunca Toskay hakkında ise farklı bir olaydan dolayı soruşturma talebinde bulunduklarını ifade etti. Kiler, son iki yılda meydaha gelen kaçakçılık olaylarının sorumluları hakkında ise "Teftiş kurullarında yapılacak incelemeden sonra" ortaya çıkacağını söyledi.

Vahit Kiler başkanlığındaki TBMM Akaryakıt Kaçakçılığını Araştırma Komisyonu raporunda çok çarpıcı bilgilere yer veriliyor. Bazı firmaların kaçak akaryakıt ile 123 milyon dolar rant sağladıklarına dikkat çekilen rapordaki tespitlerin satırbaşları özetle şöyle:

1998-2003 yılları arasında ham petrol ve 'fuel oil'de 123 milyon dolar bazı firmalara rant sağlanmıştır. Aynı firmalarla ilgili 360 trilyon civarında Hazine'nin, resmi evraka dayalı zararı var. Yurda dışardan giren büyük dağıtım firmalarının ithalatlarında beyan ettikleri rakamlarla, ithal edilen ülkelerin rakamlarını karşılaştırdık. Aralarında büyük fark var. 52 ülkeyle yazışma yaptık. 7 ülkeden cevap geldi. Cevaplarda rakam farklılıkları büyük. İspanya'dan gönderilen rakamla, bize gelen rakam arasında 108 bin ton fark var. Fransa'dan 836 bin ton, Gürcistan'dan 16 bin ton, Yunanistan'dan 126 bin ton olmak üzere toplam 1 milyon 188 ton fark var. Romanya'nın cevabı, komisyon raporu hazırlanırken geldi. 98-2004 arasında 3 milyon ton üzerinde bir rakam. Romanya, bunun 847 bin tonunu "açığa verdim" diyor.

Irak'a müdahaleden sonra motorin ve benzin, gazyağı ithalatı var. 2003-2005 arasında Irak'a Türkiye'nin, 5 milyon 850 bin ton motorin, benzin, gazyağı gönderdiği görünüyor. 2.5 milyon ton gibi bir rakamın Irak'a gitmeden Türkiye'de kaldığını görüyoruz. Yani, ihracatın yüzde 45'i. Bir kamyon dolu, bir kamyon boş gitmiş gibi. Motorin yerine bir kamyon motorin, bir kamyon su taşınmış. 2 senede Irak'tan gönderilen 3 milyon 100 bin tonun üzerinde ham petrol ithalatı görünüyor. Buradan da devletin vergi kaybı 7 katrilyon 900 trilyon lira.

Firmalar, 17 ülkeye fuel oil ihraç ettiklerini söylüyorlar. 17 ülkenin sadece birinden cevap geldi; o da Singapur. Singapur'dan gelen cevapta, "O gemi ve o miktarda fuel oil almadığı" belirtiliyor. Gelecek cevaplara göre 2 milyon fuel oil'in akibeti belli olacak. Bunu, 3 büyük dağıtım firmasının gönderdiği görülüyor.

Nahcivan'da 10 bin ton, yaklaşık 10 trilyonu aşan bir para şeklinde bir firmaya haksız kazanç sağlanmış. Tüpraş, 5-6 firmadan mal almış. Ancak bunlardan birine 8 milyon 300 bin dolar haksız kazanç sağlamış.

Akaryakıta solvent gibi karıştırılan yeni bir ürün tespit ettik. Bu ürünün ithalatı 2002'de 2 bin 500 ton iken, 2003'te 180 bin ton, 2004'te 800 bin tona ve 2005'in ilk 4 ayında da 157 bin tona çıkmış. Bu madde, hem benzine, hem de motorine katılabilen bir yağ. Bu ürünün ithalatı EPDK'nın iznine tabi değil. Akaryakıta karıştırılma özelliğinden dolayı dikkatimizi çekti.

Tahmin ettiğimiz rakamların çok çok üzerinde bir tablo var. Evraka dayalı tespitlerimize göre, son 2 senede 10 katrilyonun üzerinde devletin vergisel kaybı söz konusu.

İki olaydan dolayı 3 eski bakan hakkında soruşturma komisyonu kurulmasını öneriyoruz. Bir olaydan dolayı eski bakanlar Sümer Oral ve Zekeriya Temizel, başka bir olaydan dolayı da eski Gümrükten Sorumlu Devlet Bakanı Tunca Toskay'ın ihmallerini gördüğümüz için soruşturma komisyonu kurulması önerisinde bulunduk. Bir bakan, 'şu miktarı, şu firmaya verin' demiş. Altında da imzası var. O imzadan dolayı onları sorumlu tuttuk. Kendi imzalarıyla birilerine bir şekilde menfaat sağlamışlar. Ama şimdi devam eden süreçle ilgili böyle bir imza yok ki.

Dönemin valileri hakkında işlem yapılmasını, eski müsteşar, genel müdürler hakkında işlem yapılmasını istiyoruz. Bu amaçla suç duyurularında bulunacağız.

Bunları yapanlar tabi ki çaycı, odacı değil. Dağıtım şirketleri de eşek, katır sırtında yapmadı bu kaçakçılığı.

Kaçakçılığın yüzde 75'i Habur sınır kapısından yapılıyor. Milyonlarca ton akaryakıt kontrol edilmeden giriyorsa ve gümrük kapılarında 14 ayrı kurumun görevlileri varsa, bir şekilde bunlarla işbirliğiyle gerçekleşen olaylar. Kaçakçılık, ışınlayarak veya havadan gelen şeyler değil. Maliye Bakanlığı başta olmak üzere 9 ayrı kuruma 81 öneri getirdik. Bunu yapanlar büyük dağıtım firmalarıysa bunlar yenilir yutulur şeyler değil. Kolay para kazanma arzusu herşeyin önüne geçiyor. Geçmişte eroin kaçakçılığını yapan insanlar, yavaş yavaş akaryakıt kaçakçılığına dönmüşler. Çünkü fazla cezası yok. Sadece, 'ticarete hile karıştırmaktan' ceza alıyorlar. O da ne ki?

----------------- imza------------------