Amaç Türkiye''yi yavaşlatmak

Üç gündür, bir grup gazeteciyle beraber, Başbakan Erdoğan ve beraberindeki heyetin resmî Fas ve Cezayir ziyaretlerini takip ediyoruz. Akşam da Tunus'a hareket edeceğiz. Bu vesileyle, Başbakan Erdoğan'ın ve Türkiye'nin Mağrip'teki popülaritesinin yansımalarını bir kez daha müşahede etme fırsatı bulduk.

Ziyaretler boyunca hükümet yetkililerinin bir gözü de hep Taksim'de ve diğer illerde gerçekleşen eylemlerde oldu. Büyük bir hayal kırıklığı olduğu görülüyor. Demokratikleşme yolunda attığı adımlar ortada olan, PKK meselesini çözme yoluna girmiş, yeni anayasayı yapma eşiğine gelmiş, kişi başı düşen geliri 3.500 dolardan 10.500 dolara çıkarmış bir ülkede bu denli büyük bir tepkiselliğin sebeplerini dikkatle inceliyorlar. Bazı derslerin çıkarıldığı kesin.

Görüştüğüm bir hükümet yetkilisi, yabancı devletlerin ve basının olaya yanlı ve olağanüstü ilgisini, komplo teorilerine itibar etmekten çok, bölgede ve dünyada yükselen bir Türkiye'yi yavaşlatma ve ehlileştirme fırsatını değerlendirdikleri şeklinde okuduğunu söyledi. Hükümet direkt hedef alınmasına rağmen bütün tepkiyi komplolara sıkıştırmayan bu yaklaşımı isabetli ve soğukkanlı bulduğumu söylemeliyim. Ancak şiddet olaylarında karmaşadan çok, özel bir örgütlülükle hareket edildiği de düşünülüyor.

Konuştuğum yetkililerin oy açısından hiçbir kaygıları yok. Bilakis halkta AK Parti'yi haksızca yıkmak isteyenlere karşı bir hassasiyet oluştuğu ve bunun sandığa olumlu yansıyacağı kanaatindeler. Oy açısından kaygıları olmasa da memleket için var. Bazı kışkırtıcılara kanıp, farklı görüştekilerin ve elbette AK Parti'ye gönül vermişlerin sokağa çıkması ihtimalini endişe verici buluyorlar. Öte yandan protestocu kitlenin önemli kısmından kemikleşmiş bir Erdoğan nefreti olduğunun da farkındalar. Kategorik bir karşıtlığı sürdürenlerin, Başbakan Erdoğan'ın olumlu tüm çıkışlarıyla dalga geçerek tahkir ettikleri ifade ediliyor. Ayrıca olumsuz bulunan ya da çarpıtarak olumsuz gösterilen cümlelerin kasıtlı olarak ön plana çıkarılması da rahatsız edici bulunuyor. Mesela bu yolla, alkol kullananlarla alakalı Başbakan'ın bizzat kırılanlardan özür dilemesinin kasıtlı olarak gölgede bırakılması örnek gösteriliyor.

Bir diğer yetkili ise ortalama vatandaşın kaygılarını anladıklarını belirttikten sonra, mevcut hadiseyi 'Ulusalcı psikolojiyle liberal aktivizmin buluşması' olarak özetledi: 'Cumhuriyet mitinglerinden farklı olan iki nokta var. Birincisi, mitinglerde ne polis ne eylemciler şiddet göstermişti. İkincisiyse, AK Parti'nin güçlenmesinin ve darbe tehlikesinin azalmasının liberal-seküler aydınları da ulusalcılarla aynı zeminde buluşturmuş olması. 'AK Parti karşıtlığı, yıllardır Kürt meselesi için çabalayanlarla, 'Bizi değil, Kürtleri gazlayın' diyenleri veya azınlık hakları için mücadele verenlerle en azılı gayrimüslim düşmanlarını biraraya getirmeye kâdir oldu' diyor. Tabii bu sözleri buruk bir gülümseme takip ediyor.

Genel bir izlenimimi paylaşmam gerekirse: Başbakan Erdoğan'ın en baştaki gereksiz ve orantısız polis şiddeti gibi olayı idare etmek açısından yapılan bazı hataları kabul ettiği malum. Ama içerde başlayıp, Türkiye'nin yükselmesinden rahatsızlık duyan tüm dış güçleri de arkasına alan bu girişime karşılık siyaseten durduğu noktaların hiçbirinden taviz vermeyeceğini tahmin ediyorum. Zira, bu türden bir geri adım, hem içerde hem de dışarda AK Parti'yi tarih sahnesinden uzaklaştırmak isteyenlerin de amacına hizmet etmek olur diye değerlendiriliyor. Zaten 7/24 haklı olduğunu ileri süren aydınları ve geniş kitleleri de hiçbir geri adımın tatmin etmeyeceği konuşuluyor.

Hükümet, Gezi'den doğan kitleye temkinli ve dikkatli bakıyor. Olaylar sona erse de ermese de çıkarılacak mesajlar alınmış görünüyor. Temennim, meydandaki kitlenin de bazı mesajları almaya ve sadece polis değil, eylemciler tarafından da yaşatılan şiddet olaylarından ders çıkarmaya açık olması...

Bir başka hükümet yetkilisi ise herkesin Başbakan'dan farklı bir söylem ve tutum beklediğini, bu karşıt uçların hepsini memnun edecek bir zemin bulmanın kaçınılmaz olarak sıkıntılara yol açtığını dile getirdi. AK Parti iktidara geldiğinde 10-15 yaşlarında olan ve ülke tarihindeki darbe ve zulümlerden hiç haberi olmayan, kendini bildi bileli iktidar olarak aynı partiyi gören 'AK Parti yorgunu' geniş bir gençlik kesimi olduğunu ve özellikle onlara yönelik doğru politikalar üretmenin gerekliliğini ifade etti. 'Başbakanı toplum mühendisliğiyle suçlayanlar, aslında bir tür 'lider mühendisliği' yapıyor. Başbakan, nerde ne desin, nasıl davransınbunlara kadar şekillendirmeye çalışıyorlar' diyen hükümet yetkilisi, mevcut öfkenin sadece kategorik karşıtlardan gelmediğini bildiklerini ve bunu dikkate alacaklarını kaydetti.