AİHM'nin, Hıristiyan, Musevi ve Yehova Şahidi gibi inanç mensupları için verdiği 5 önemli karar, Müslümanların inanç hak ve özgürlüklerine nasıl baktığını ortaya koyuyor
1411g15.jpg
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin inanç özgürlüğüne ilişkin bugüne kadar verdiği kararlarda ciddi çelişkilerin olduğu ortaya çıktı. Mazlum-Der Hukuk Komitesi Başkanı Av. Halim Yılmaz, mahkemenin İslam dışındaki din ve inanç mensuplarının özgürlüklerine yönelik olumlu kararlar verdiğini, Müslümanların özgürlük taleplerine karşı ise aynı yaklaşımın sergilenmediği belirtti. Yılmaz, ayrımcılığa birkaç örnek verdi: Mahkeme, Prais / EC Council davasında, Musevi başvurucunun cumartesi günü sınav yapılmasına karşı davasını haklı bulmuş ve devletin kamusal alan düzenlemelerinin "başvurucunun inancının gereğini yerine getirmesine engel olmaması" gerektiğini belirtmiş. Buna karşılık X / Birleşik Krallık davasında, okul saatinde cuma namazına giden Müslüman öğretmene işverenin izin vermemesine ilişkin başvuruyu "kabul edilemez" bulmuştur. Mahkeme, çeşitli kararlarında yerleşik ve nüfusun çoğunluğunun mensup olduğu dini "imtiyazlı" kabul etmesine karşılık, Karaduman / Türkiye kararında buna ters bir bakış açısıyla, "azınlıkta kalan inançları çoğunluk dinine mensup olanların baskısından korumak için yasaklamanın meşru amaç güttüğünü" belirtmiştir.
LAİKLİK VURGUSU İLK
AİHM'nin Müslümanlara ilişkin kararlarında hep devletler lehinde karar vermesinin kendi adalet anlayışını tartışılır hale getirdiğini belirten Yılmaz, mahkemenin daha önceki kararlarında laiklik vurgusu olmadığına dikkat çekti. "Devlet kilisesi ya da kilisenin vergi toplaması konularındaki kararlarda laiklikten bahsedilmiyor. Türkiye kararındaki laiklik vurgusu, siyasi boyutu ortaya çıkarıyor"
Dinlere göre farklı kararlar
Mahkemenin daha önce din özgürlüğü alanında verdiği bazı kararlar şöyle:
20 Eylül 1994 tarihli Otto Preminger Institut/Avusturya kararı: Ülkede Hıristiyanlık dinine hakaretler içeren bir film yasaklanması üzerine AİHM'ye dava açıldı. AİHM, bölgede çoğunluğun mensup olduğu din aleyhindeki filmin yasaklanabileceğine karar verdi.
25 Mayıs 1993 tarihli Kokkinakis /Yunanistan Kararı: Yahova Şahitlerinin başka dine mensup bireylere dini tebliğ yapmalarının engellenmesiyle ilgili davada AİHM, başvuranın din hürriyetinin ihlal edildiğine karar verdi.
25 Kasım 1999 tarihli Prais v. /Avrupa Konseyi kararı: AİHM, Musevi davacının Cumartesi günü sınav yapılmasına itirazını haklı buldu.
3 Mayıs 1993 tarihli Karaduman / Türkiye kararı: Üniversiteden mezun olan bayan öğrencinin başörtüsüz fotoğraf çekilmesini reddetme eylemini dini inanç saikli olsa da bunun inancın tezahürü sayılamayacağını, diplomaya yapıştırılan fotoğrafın amacının dini inançları izhar etmek değil, kişinin teşhis edilmesi amaçlı olduğunu belirterek, üniversitenin diploma için başı açık fotoğraf mecburiyeti kuralı koymasında, 9. maddenin ihlal edilmediğine karar verdi.
23 Ekim 1990 tarihli Darby / İsveç kararları: AİHM, kilisenin vergi toplamasında sözleşmeye aykırılık görmedi.
Merve Kavakçı: AİHM'nin kararı neo-oryantalist
1411g15a.jpg
Milletvekili seçildiği halde başörtülü olduğu için TBMM'den çıkarılan Merve Kavakçı, AİHM'nin Leyla Şahin için verdiği kararı, "neo-oryantalist bir karar" diye nitelendirdi.
Milletvekili seçilmesine rağmen başörtüsü nedeniyle TBMM'de yemin etmesine izin verilmeyen Merve Safa Kavakçı, yıllar sonra sessizliğini Yeni Şafak'a bozdu. Kavakçı, AİHM kararının, Batı'nın "oryantalist" bakışını yansıttığını söyledi.
AİHM'de açtığı dava süreciyle ilgilenen Kavakçı, "Herşeyden önce bu karar AİHM'nin koruması gereken objektifliğine gölge düşüren bir karar. Hareket noktası olarak AİHM, oryantalist bir bakış açısı benimsemiş. Oryantalist bakış açısından kastım bir Müslüman ülkeye Batı'nın bakış açısı. Oryantalizmin tarihsel boyutu ve bakış açısı ortadadır. Bugün için bu neo-oryantalist bir bakış açısıdır" dedi.
Mahkemenin kararı sorunlu
Kavakçı, Şahin ile ilgili kararı beş maddede değerlendirdi.
Mahkeme 'başörtüsü, kadınların erkeklerle eşit olmasına engel midir, değil midir?' diye bakıyor. Bu durumda şu sorunla karşı karşıya kalmış oluyoruz: Yurtdışına okumak için giden kızlar, eşit değil mi?
Mahkeme, kadınlararası eşitliği de yine oryantalist bakmış ve 'başörtülü kadın, başı açık kadına baskı uygulayabilir' demiş. Kadına hakaret içeren bir bakış açısı bu. Başı açık kadınlar bu kadar zayıflar mı ki başörtülü kadınlardan rahatsız olacak.
Kararda, başörtüsünün Türkiye'deki laiklik anlayışına tehdit unsuru olduğundan söz ediliyor. Leyla Şahin, Viyana'da doktor. Viyana'da doktorluk görevi yapan bir insan, Türkiye'ye geldiği zaman nasıl tehdit unsuru olabilir?
AİHM, 'laik eğitim veren kurumların kararlarına uyulması gerekir' diyor ve Leyla Şahin'in üniversiteye başladığında başörtüsünün yasak olduğunu bildiğini belirtiyor. Üniversitede 4 yıl okumuş biri, 5. yıl çıkan karardan nasıl sorumlu tutulabilir? Başörtülü kadınların alternatif eğitimler alabileceği kurumlar yok ki.
Türkiye gerçeklerini yansıtmayan bir kararın AİHM'den çıkması, bu konunun hükümet tarafından ivedi şekilde ele alınması gerektiğini gösteriyor.
Erdoğan haklı
Kavakçı, Erdoğan'ın Fransa'daki olaylarla ilgili tespitlerine de katıldığını belirterek, "Fransa'daki başörtüsü yasağı Avrupa'da yaşayan göçmen Müslümanları ajite eden, sıkıntıylıa sokan, onları ötekileştiren sebeplerden sadece bir tanesi" diye konuştu.
ABD'de öğretim üyesi ve danışman
Kavakçı, "Türkiye'ye dönmeyi düşünüyor musunuz?" sorusuna ise şöyle yanıt verdi: "George Washington Üniversitesi'nde öğretim üyesi-yim. Türkiye ile ilişkilerde, Amerikan Kongresi'nin AGİT Komisyonu'na danışmanlık yapıyorum ve bunları başörtümle yapıyorum. Türkiye'ye dönüp ne yapabilirim? Türkiye'de başörtüsü yasağının kalkması için burada daha çok şey yapabilirim."
HABER MERKEZİ / ANKARA
İHL ve başörtüsü için Anayasa değişmeli
1411g15b.jpg
Başörtüsü sorunu ve üniversiteye girişteki problemler nedeniyle halkın iradesini bugünkü hükümetten yana kullandığını belirten İmam Hatip Mezunları ve Mensupları Derneği (ÖNDER) Başkanı İbrahim Solmaz, "İktidarın üniversiteye girişle ilgili sıkıntılar konusunda artık olumlu adım atması gerekiyor. Anayasa'yı değiştirecek çoğunlukta olan bir siyasi parti bu işi yapmadığı sürece ülkede büyük sıkıntılar olacaktır" dedi. ÖNDER'in Eminönü Halk Eğitim Merkezi'nde yapılan 43. Olağan Genel Kurul'un açılışında konuşan Solmaz, İmam Hatip Liselerinin 1951'de çok partili hayata geçilmesiyle birlikte kurulmaya başladığını ve bugünlere de kolay gelmediğini belirterek, 1979'daki 332 bin öğrenci sayısının 1998'de 605 bine çıktığını söyledi. Solmaz, 8 yıllık kesintisiz eğitimle birlikte 65 bine düşen öğrenci sayının bugün yeniden 115 bine çıktığını belirtti.
Direnmeyen siyasiler bitti
İHL'lerin orta kısmının kapatılmasına karşı duramayanların bugün siyaset sahnesinden silindiklerini belirten Solmaz, başörtülü oldukları için Türkiye'de üniversiteye gidemeyen 550 öğrencinin Viyana'da eğitim gördüklerini ve yakın zamanda bunların "profesör" olarak ülkeye döneceklerini ifade etti. "Bu YÖK için yüz karası'' diyen Solmaz, yaşanan bu sorunlar nedeniyle halkın iradesini ortaya koyduğunu ve bugünkü parlamento yapısının ortaya çıktığını belirterek, şunları söyledi: "Meclis bunun gereğini yapmalıdır. İktidarın üniversiteye girişle ilgili sıkıntılar konusunda artık olumlu adım atması gerekiyor. Anayasa'yı değiştirecek çoğunlukta olan bir siyasi parti bu işi yapmadığı sürece ülkede büyük sıkıntılar olacağı kanaatindeyim. Bu iktidar bunu yapmazsa, başkasına hiçbir şey söyleyemeyiz.''
ÖNDER'in yeni başkanı Sula
Çok sayıda siyasetçinin katıldığı Genel Kurul'da Başkan İbrahim Solmaz görevi bıraktı, tek listeyle kurula giren Yusuf Ziya Sula başkan oldu.
'Başörtüsü kararına sevinenlere kına' önerisi
ÖNDER'in Genel Kurulu'nda konuşan Eski Kültür Bakanı İsmail Kahraman, AİHM'nin başörtüsü kararının şahsi olduğunu ve bunun çok fazla önemsenmemesi gerektiğini belirterek, "En tepeden başlayarak buna kim seviniyorsa ona postaneden birer gramlık kına gönderin. Bu sivil itaatsizliği yaygın bir şekilde yapın'' dedi.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.
Canlı
Çerez tercihleriniz
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
TR
EN
AR
FR
RU
UR
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.