'Baban bugün tersanede kaç işçiyi öldürecek'

Deniz Ticaret Odası (DTO) Yönetim Kurulu Başkanı Metin Kalkavan, okullarda çocuklarına “Baban bugün tersanede kaç işçiyi öldürecek” diye sorular gelmeye başladığını, bunların hiç hoş şeyler olmadığını belirterek, “Biz ne ölüm taciriyiz, ne de Tuzla ölüm tarlasıdır. Bu yakıştırmaları hak etmiyoruz” dedi.

TBMM Gemi İnşa Sanayindeki İş Güvenliği ve Çalışma Şartlarının Sorunlarının Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırma Komisyonu, Kalkavan, DTO Meclis Başkanı Erol Yücel ile DTO Yönetim Kurulu Başkanvekili Halim Mete'yi dinledi.

Kalkavan, gemi sanayindeki gelişmeyle birlikte Türkiye'nin dünya ticaret pastasından önemli oranda pay almaya başladığını dile getirerek, Türkiye'nin, yerli deniz filosundan 2 kat daha fazla gemi siparişi alan ender ülkelerden biri haline geldiğini bildirdi.

Tuzla tersanelerinde 20 milyon DWT'un üzerinde gemi siparişi alındığını, Türk denizciliğinin ciddi bir kabuk değiştirdiğini ifade eden Kalkavan, sektör olarak en büyük eksikliklerinin, gemi sanayindeki bu gelişmeyi öngörememek olduğunu söyledi.

Kalkavan, bugün yaşanan sorunların temelinde, hazırlıksız yakalanma ve altyapıyı kuramama geldiğine işaret ederek, en büyük amaçlarının, tersanelerdeki ölümleri engellemek olduğunu belirtti.

Hiçbir tersanecinin ölümlerin olmasına izin vererek, üretimi sürdürme niyetinde olmadığını vurgulayan Kalkavan, “Tersanecilik sektörü çok uzun zamandır iş güvenliği hadisesinden habersiz bir haldeydi” dedi.

Sektördeki canlanma olmadan önce kalifiye elemanların tersanelerde çalıştığını, işlerin yoğunlaşmasıyla birlikte bu şansı kaybettiklerini ifade eden Kalkavan, “Güneydoğu'dan o kadar çok işçi aldığımızı medyadan öğrendik” diye konuştu.

Tersanelerde ölümlü kazaların yanında sakat bırakan kazaların da olduğunu belirten Kalkavan, herkesin asıl hedefinin iş kazalarını azaltmak olması gerektiğini vurguladı.

Kalkavan, tersanecilerin iş emniyeti ve işçi sağlığını uzun zaman üretimin bir parçası olarak görmediğini, bunu belli bir zaman angarya olarak görüp yola devam ettiğini ifade ederek, “Bugün geldiğimiz noktada ya bu zihniyeti değiştireceğiz, ya da tersaneciler değiştirilecek, yapamayan elenip gidecek” dedi.

Tersaneci, alt işveren, işçi, hükümet ve sendikalar suçlanarak yaşanan sorunların çözülemeyeceğine dikkati çeken Kalkavan, şöyle devam etti:

“Büyüyen bir sektörü öldürmek kimsenin menfaatine değildir. Bugün gelinen noktada sadece yurt içinde değil, yurt dışında da çok ciddi kredi kaybına uğradık. Neredeyse dibe vurduk. Bizim ölümleri saklamak, ölümleri savunmak gibi niyetimiz yok. Ölümler üzerinden politika yapılmamalı. Ölümler, siyasi rant sağlanacak olaylar değil. Biz çok üzülüyoruz. Biz ne ölüm taciriyiz, ne de Tuzla ölüm tarlasıdır. Bunu hak etmiyoruz. Biz aynı gemideyiz. Amatör ruhumuz yara aldı. Tuzla'yı tuzla yapan gemi inşa sanayidir. Birçok kişi bu sektörden nemalanıyor. İş vererek, kabahatli duruma mı düştük? Tuzla'da tek bir tersane varmış gibi görülmemeli. İyi ile kötüyü birbirinden ayırmalıyız. Bir kaza oluyor, Tuzla'daki tüm tersaneler suçlanıyor. Okullarda çocuklarımıza 'baban bugün kaç kişiyi öldürecek' diye sorular gelmeye başladı, bunlar hiç hoş şeyler değil. Bu ülkede üretici olmak çok zor. Zannedersem yanlış bir şey yaptık ve 'Biz iyi şeyler yapıyoruz' dedik. Türkiye'de şu geçerliymiş; iş adamı 'iyi' demeyecek, yatırımcı 'iyi' demeyecek, devamlı ağlayacak ki üzerine gelinmesin. Gemi inşa eden tersaneler çuvalla para kazandığı zannediliyor. Biz 3-4 sene öncesine kadar devamlı yatırdık, zor günler geçirdik. 3-4 seneye bakıp değerlendirme yapılmamalı.”

İşçilerin kaldıkları yerlere ilgili kendilerinden çözüm beklenmesini eleştiren Kalkavan, işçiler için barınma yerlerini TOKİ'nin yapabileceğini, kendilerinin lojmanlı sistemle çalışmadıklarını bildirdi.

Kalkavan, tersaneciler için alt yüklenicilerin, “olmazsa olmazlar” arasında bulunduğunu da belirterek, alt yüklenicilerin disipline edilebileceğini, ancak kaldırılması durumunda tersaneciliğin yaşayamayacağını savundu.

DTO Meclisi Başkanı Erol Yücel de Meclisin araştırma komisyonu oluşturmasından rahatsızlık duymadıklarını, tam aksine komisyonun sorunların çözümüne katkı sağlayacağını söyledi.

DTO Yönetim Kurulu Başkanvekili Halim Mete de İstanbul'a gelen işsiz insanların ilk uğrak yerinin Tuzla tersaneler bölgesi olduğunu bildirdi.

Tersanelerde bugüne kadar ne iç ne de dış denetimin yapılmadığını ifade eden Mete, bunun sonucunda ölümlü kazaların meydana geldiğini kaydetti.