Başörtüsü yasaklanamaz

ANKARA- AGİT Zirvesi'yle birlikte uluslararası kuruluşların hükümete yönelik insan hakları ihlalleri eleştirileri de yoğunlaştı. Dünyanın önde gelen insan hakları kuruluşlarından Human Rigths Watch (İnsan Hakları İzleme), hükümete başörtüsü konusunda 19 sayfalık bir uyarıda bulundu. İnsan Haklarından sorumlu Devlet Bakanlığı, İçişleri ve Milli Eğitim Bakanlıkları'na dün gönderilen uyarı mektubunda, başörtüsünün hem ifade özgürlüğünün hem de din özgürlüğünün bir parçası olduğu belirtilerek, özel ve kamusal alan sınırlaması olmaksızın serbest bırakılması gerektiği vurgulanıyor. Merkezi Amerika'da bulunan İnsan Hakları İzleme, bir süredir Türkiye'deki başörtüsü olaylarının ele alındığı bir rapor üzerinde çalışıyor. Raporun açıklanmasını AGİT sonrasına bırakan kuruluş öncelikle, hükümeti bu konuda uyardı. HRW yetkilileri ayrıca İnsan Haklarından Sorumlu Devlet Bakanı Mehmet Ali İrtemçelik'ten, mektubu elden sunmak ve insan hakları üzerinde görüşme yapmak için randevu talep ettiler. HRW'nin aralarında Türkiye Masası Sorumlusu Jonathan Sugden'in de bulunduğu temsilcileri AGİT zirvesi sırasında da hükümet yetkilileri ve sivil kuruluşlarla görüşmelerde bulunacaklar.

Hükümete iletilen 19 sayfalık uyarı mektubunda, İnsan Hakları İzleme'nin başörtüsünü, hem ifade özgürlüğünün hem de din özgürlüğünün bir parçası olarak görme pozisyonunda olduğu belirtilerek, başörtüsünün hem özel alanda hem de kamusal alanda serbest bırakılması gerektiği kaydedildi. İslam dininin başörtüsü ile ilgili prensibine bağlı kalmakta ısrar eden bayanların pekçok sıkıntı çektiği dile getirilen raporda, bunlardan bazılarının eğitimlerine son verildiği bazılarının ise işten atıldığı hatırlatıldı. HRW'nin mektubunda sadece başörtülü bayanların değil, onlara sahip çıkanların da problemlerle karşılaştıklarına işaret edilerek, buna örnek olarak Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi eski Dekanı Dursun Odabaş'ın "Elele Eylemi"ne katıldığı için profesörlük unvanına bile son verilmek istenmesi gösterildi.

Mektupta hükümete başörtüsü hakkını ve onu da içeren ifade özgürlüğü ile ilgili bazı tavsiyelerde de bulunuldu. Yasakla ilgili hükümlerin ilgili yönetmeliklerden ayıklanması istenen mektupta, başörtüsü ile ilgili eylemler dolayısıyla açılan davalardan da vazgeçilmesi gerektiği ifade edildi. Mektupta başörtüsü konusunun yanısıra başta düşünce özgürlüğü olmak üzere insan hakları ile ilgili diğer konularda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin hükümlerine uyulması istendi.

AGİT Zirvesi nedeniyle Türkiye'de bulunan HRW Türkiye Masası Sorumlusu Jonathan Sugden başörtüsü ile ilgili gelişmeleri ve hükümete sundukları mektubu değerlendirdi. Hükümetin yasakla ilgili savunmasında yasağı meşrulaştırmak amacıyla sık sık Avrupa İnsan Hakları Komisyonu'nun başörtülü Lamia Bulut'un başvurusu hakkında verdiği olumsuz kararı hatırlatıldığı belirten Sugden, bu başvuruyu reddeden komisyonun artık kaldırıldığını ve şu an yürüklükte olan AİHM'de bu konuda herhangi bir karar alınmadığı söyledi. Sugden, başörtüsü ile ilgili olarak AİHM'ye yapılmış fakat henüz görüşülmeye başlanmamış başvurular olduğunu da hatırlatarak, uluslararası mahkemenin ileride alacağı kararlarda başörtüsünü bir insan hakkı olarak değerlendireceğine inandığını dile getirdi.