Borsa devleri vurdu kulüpler yükseliyor

Krizin son dalgası piyasaları altüst etti. Borsa ve dolarda artık yeni tahminlerde bulunmak zorlaşırken, bu seviyelerden sonra artık 'bekle-gör' politikası izlemek gerekiyor. Çünkü mevcut durum itibariyle piyasalar artık destek ve direnç tanımamaya başladı. İMKB-100 Endeksi gün içinde 24 bin puan desteğine kadar çekilirken, seansın son saatlerinde yaptığı son bir atakla günü 25 bin 41 puandan kapatmayı bildi. Dün itibariyle hisse senetlerinin ortalama kaybı ise yüzde 2,28 oldu. Dolardaki hareketlilik de hisse senetlerini aratmadı. Gün içinde 1,73 YTL'ye kadar yükselen dolar, akşam saatlerinde 1,64'e kadar geriledi.

Birer birer kırmızı çizgilerin dışına taşan piyasa hareketlerinde riskten kaçış, 'dolara yatırım' ile özdeşleşir oldu. Bu mantığın ana ekseninde ise ABD'de başlayan krizin, anılan ülkede dipleri test ettiği argümanı var. Bu argümana göre ABD piyasaları krizle yaşamaya alıştı ve büyük ölçüde deneyim kazandı. Avrupa ve Uzakdoğu krizi daha geç yaşadığı için bu ülkelerde panik havası sürü-yor. Krizi suya atılan bir taşın oluşturduğu dalgalanmaya benzeten uzmanlara göre bu dalgalanma yeni yeni gelişmekte olan ülke piyasalarını taciz etmeye başladı. Geçmiş dalgalarda faiz ve hisse senedi piyasaları cephesinden saldırıya geçen küresel kriz, son dalgada kur cephesinden organize bir saldırı gerçekleştiriyor. Bu saldırı ise cari açık riski bulunan Güney Afrika ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerdeki tedirginliği artırıyor.

Krizin başlangıç noktası olan ABD'de şirket değerleri son 20 yılın en düşük seviyelerine geriledi. Herkes ABD'de şirket değerlerinin eridiğinden söz ederken yapılan çalışmada Türkiye'deki halka açık şirketlerin piyasa değerlerinde de ciddi erozyon olduğu ortaya çıktı. Krize ilişkin endişelerin dillendirilmeye başlandığı yılbaşından bu yana halka açık Türk şirketlerin piyasa değerlerinde de ciddi erimeler görüldü. Yılbaşından bu yana şirketlerin borsa performanslarına bakıldığında İMKB-100 Endeksi yüzde 55 değer yitirdi.

PATRONLARIN ZARARI BÜYÜK

Yılbaşında İMKB'deki tüm hisse senetlerinin piyasa değerleri toplamı 290 milyar YTL seviyesindeyken dünkü kapanış itibariyle bu değer 144 milyar YTL'ye düştü. Yani sadece 10 ayda şirketlerin değeri 145 milyar YTL eridi. 2 Ocak 2008 tarihinde 54 bin 708 puandan kapanan borsa aradan geçen 10 ay süresince tamı tamına 29 bin 667 puan birden düştü. Bu sürede değeri en çok eriyen şirket Garanti Bankası olurken, yılbaşından bu yana toplam değeri 13 milyar YTL azaldı. Garanti Bankası'nı 12 milyar YTL'lik piyasa değeri azalışı ile Akbank ve 11 milyar YTL'lik erime ile Enka İnşaat İzledi. Gruplar bazında bakıldığında ise Koç Holding ve bağlı şirketlerindeki değer azalışı 30 milyar YTL'yi buldu. Yani Mustafa Koç'un şirketlerinin ederi, 10 ayda 30 milyar YTL, Sabancı Grubu'na bağlı şirketlerin değeri ise 25 milyar YTL geriledi. Doğan Grubu'na bağlı şirketlerdeki ortalama değer kaybı ise 6 milyar YTL oldu. Doğuş Grubu ise yılbaşından düne kadar yaklaşık 14 milyar YTL'lik değer kaybı yaşadı. Yani Ferit Şahenk'in patronu olduğu şirketlerin değerinde 14 milyar YTL'lik değer kaybı meydana geldi.

Şirketlerin piyasa değerlerinde böylesi çözülmeler yaşanırken, borsada değerine değer katan şirketler de var. Bu dönemde piyasa değeri en çok artan şirket olarak Gübre Fabrikaları öne çıkıyor. Bunun yanında Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzon gibi futbol şirketleri bu süre zarfında değerlerini artırdılar. Fenerbahçe'nin 31 Aralık itibariyle 825 milyon YTL'lik piyasa değeri, dünkü kapanışa göre 250 milyon YTL artarak 1 milyar 75 milyon YTL'ye ulaştı. Yine aynı şekilde Galatasaray Sportif'in aynı dönemde 199 milyon YTL olan değeri ise 48 milyon YTL artarak dün itibariyle 248 milyon YTL oldu. Yani Koç ve Sabancı gibi büyük şirketlerin değerleri erirken, Beşiktaş haricindeki üç büyük kulübün değerleri arttı.