“Türk Müziği - Batı Müziği Sentezi” fikri, nasıl bir düşüncenin sonucu olabilir ?-2

Türk ve Batı müziği, farklı kültür iklimlerinin farklı lezzetlerdeki meyvaları gibidir adeta. Ve bu halleriyle, bu lezzetleriyle daha tabii ve güzeldirler. Bence Batı ve Türk müziklerinin sentezi ile yapılan bir müzik, hormonlu bir müzik olabilir. Müzikleri kendi tabii mecrâlarına bırakmak gerekir. İlle de sentez yapmak gerekmeyebilir. Kaldı ki müzikler bu tabii mecrâlarında akarken birbirleriyle hiçbir zorlama olmadan karşılaşabilir, yakınlaşabilir, birbirine karışabilir, ayrışabilirler. Bu son derece tabii bir süreçtir. Tarih boyunca böyle olmuştur ve birilerinin zorlaması ve müdahalesi olmaksızın böyle olmaya devam edecektir. Çünkü kültür ve medeniyetler birbirinden etkilenir, alışverişte bulunur hatta kendi varlıklarını kendinden önceki kültür ve medeniyet varlıklarının üzerine inşâ edebilirler. Bunlar son derece normal şeylerdir. Dede Efendi ve Mozart bugün mezarlarından kalkıp tanışsalar, sanırım böyle garip, saçmasapan tartışmalara girmezler, birbirlerinin seslerine kulak verirlerdi.

Şapkamızı önümüze koyarak şunu samimi olarak düşünmeli ve sormalıyız: Türkiye''de gerek Türk ve gerekse Batı müziği eğitimi verilen konservatuarlarda, gerçek anlamda müzik eğitimi verilebiliyor mu ? Birkaç eğitimci dışında, doğru düzgün müzik eğitimi verebilecek kaç kişi var ? Türk ve Batı müziklerinin sentezini yapmak iddiasıyla yetiştirildiği düşünülen ve mezun edilen öğrencilerin, bırakın sentez yapmayı, kendi müziklerini ne kadar öğrendiklerini düşünüyor muyuz ? Sentez yapacakları umud edilen öğrencilere, iki müzik kültürü de yeterince öğretilebilmiş mi ? Kendimize soracağımız en önemli soru da şu olsa gerek: “Acaba ben bu müziği kendi hocalarımdan tam ve doğru olarak öğrenebildim mi, yeterli bir hoca mıyım ve öğretebiliyor muyum ?”. Bu, bir hocanın kendisiyle hesaplaşması, kendisini sorgulaması anlamına gelmektedir ve meslek ahlâkı açısından da son derece önemli ve gereklidir.

(Çünkü bugün, zamanında hasbelkader veya hasbelkulis konservatuarlara kapağı atmış kimselerin, yıllar önce kendi hocasından aldıkları ders notlarını hâlâ kullandıkları ve bu ders notlarının üzerine bir cümle dahi yeni bir şey koyamamış oldukları gibi korkunç bir gerçeklik sözkonusudur.).

Bu yazı, konservatuara girmeden, dışarıdan, birtakım korolarda, dershanelerde müzik öğrendiğini zanneden kişileri mutlaka keyiflendirmiştir, ki onlar da müzik kültürümüz açısından ayrı bir problemdir. Bir kere girdikleri korolara, adam yokluğu döneminde göstermelik sınavlarla fakat birilerinin torpiliyle “birinci, ikinci veya üçüncülükle” alınmalarından tutun da, geliştirmeye değil eser ezberleyerek adeta muhafaza etmeye alıştırılmış, okuduğu eserdeki Osmanlıca ifadelerin ne anlama geldiğini bilmeyecek kadar yetersiz, özellikle devlet korolarına yerleşip her ay maaşı da garantiledikten sonra neler yaptıklarını sorgulamaya varana kadar, (elbette içlerinde kabiliyetli ve dürüst arkadaşlarımız vardır ve bunları tenzih etmekteyiz) bu zevât ile ilgili yazılacak ve söylenecek çok şey vardır. Konservatuarlarda hiç değilse kabiliyetli öğrenciler birbirine bakarak ve birbiriyle yarışarak bile olsa, bu “torpilli” koro mensuplarından daha sağlıklı öğrenir ve gelişirler.

Uzun sözün kısası; Türk müziği-Batı müziği sentezi fikri, Batı müziği karşısında yenilgiye uğramamızın verdiği ezikliğin bir sonucudur. Fakat görülmektedir ki Türk müziğine en büyük zararı, yetiştirdiği ya da yetiştirdiğini zannettiği, bilâkis kafası karıştırılmış ve yarım yamalak Batı ve Türk müziği bilgisiyle mücehhez “evlâtları” verecektir. Nitekim vermektedir de.

Bu ne hazin bir gidişattır !