Burada görümceyle yengenin sözü geçer

GÜLDEN TÜMER / İSTANBUL

Çeyiz alışverişleri denildiğinde ilk akla gelen mekanlardan biri olan Hürriyet Çarşısı'ndaki esnaf, bu tartışmaların en canlı tanıkları. Kimin söz sahibi olduğunu, paranın kimden çıktığını, işlerin ne zaman yokuşa sürüldüğünü en iyi onlar biliyor. Yaklaşık 33 yıldır Mahmutpaşa'da çeyiz alışverişlerinin yapıldığı Hürriyet Çarşısı esnafı, bu keyifli işi yaparken birbirinden ilginç pekçok olaya tanık olduğunu anlatıyor. Son 2-3 yıldır ekonomik şartların etkisinin görüldüğü çarşıda eskisi kadar çeşitlilikte ürün alınmıyor ama çarşı, hâlâ çiftlerin ilk ve en önemli duraklarından biri olma özelliğini koruyor. 23 yıldır çeyiz malzemeleri satan Murat Çeyiz'in sahibi Bahattin Yüksel, 'zaman içinde çeyiz kültüründe neler değişti?' diye sorduğumuzda; "Alınan ürünler değişmedi. Hâlâ geline ayna tarak takımı, erkeğe traş seti, kemer, cüzdan alınır. Sadece alınan ürünlerin kaliteleri, modelleri, şekilleri değişti. Bir de eskiden her kalemden 2-3 takım alınırdı, şimdi tek bir takım yeterli oluyor. Vatandaşın cebinde para yok" diyor.

Kendi işlerinin de ürünlerini satmak olduğunu, neticede ticaret yaptıklarını ifade eden Yüksel, çe-yizcilerin pazarlama sırları hakkında bazı ipuçları veriyor. Alışverişlerde bir kadının genelde daha etkin olduğunu, ön plana çıktığını anlatan Yüksel, çeyizlik eşyaları gelinden çok o kişiye beğendirmek için çabaladıklarını anlatıyor. Yüksel; "O kişi alışverişin ilk dakikaları kendini belli eder. Genelde kız tarafındandır. Kızın yengesi, yakın arkadaşı ya da düğünde aracılık etmiş kişi olabilir. Bizim için artık gelinden çok onun istedikleri ön plana çıkar. Çünkü alışverişin sonunda onun istedikleri alınacaktır" diyor.

Çarşıda hizmet veren mağazalardan biri olan Toker Çeyiz'in ortakalarından Mustafa Altınok, işlerinden çok memnun olduklarını belirtiyor. Çarşıya Türkiye'nin dört bir yanından müşterilerin geldiğini ifade eden Altınok, özellikle Tekirdağ, Adapazarı, İzmit gibi çevre illerden günibirlik çeyiz alışverişlerine gelindiğini söylüyor. Altınok, alışverişlerde özellikle Gazianteplilerin, Gümüşhane, Bayburt ve Sivaslıların çok cömert olduklarını anlatıyor.

Evlenmeye karar veren çiftler öncelikle söz bohçası hazırlıyor. Söz bohçasına gelin için iç çamaşırı, çorap, mendil, havlu, parfüm, damat için ise terlik, mendil, gömlek, çorap, kravat ve havlu konuyor. Nişan bohçası daha kapsamlı hazırlanıyor. Gelin için hazırlanan bohçada gecelik, makyaj seti, ayna tarak takımı, yer alıyor. Damat bohçasında da pijama takımı, iç çamaşırı, kemer, cüzdan, terlik, traş seti bulunuyor.

----------------- imza------------------