Müşfik Kenter"i bulmuş muyduk?

Hayat büyük bir sürpriz. Ölüm niye daha büyük bir sürpriz olmasın ki? [VLADIMIR NABOKOV]

Türk tiyatrosunun gelmiş geçmiş en büyük oyuncularından Müşfik Kenter [Müşfik=Şefkatli; Kenter=Kentli, şehirli] dört dörtlük bir İstanbul beyefendisiydi. Nur içinde yatsın. Allah rahmet eylesin. Mekanı cennet olsun.

Kara haber ışık hızıyla yayıldı. Sosyal medya ve haber sitelerinde enformatik tsunami meydana geldi. Ertesi gün tüm gazetelerin birinci sayfalarında tiyatro dehasının fotoğrafı vardı. Niye böyle? Yani neden iyi haber de tez yayılamıyor? Müşfik Kenter''in oyunları bu ölçekte medyatik ilgi uyandırsaydı hoş olmaz mıydı? Bir insan ölmeden onun hakkında iyi konuşamamak bize yakışıyor mu?

Cenaze törenleri, haliyle matem içinde, hüzünlü bir havada cereyan eder. Yoğun bir duygusallık, gözyaşları, teselli fısıltıları, taziye kucaklaşmaları eşliğinde gerçekleşir. Bu, tamam. Fakat her “uğurlama” aynı zamanda bir tefekkür seansı olmalı sanırım.

Aydınlık yüzlü, işinin ehli, hayırlı bir evladını yitiren Türkiye, bundan nasıl bir sonuç çıkarmalı?

Müşfik Kenter''e hakkımızı helal ediyoruz. Peki o bize hakkını helal ediyor mu? Mesela, tiyatroya 65 yılını veren sanatçıyı kaçımız bir kerecik olsun sahnede izlemiştik? Martı, Kökler, Antigone, Konken Partisi, Hamlet, Üç Kuruşluk Opera…

Tiyatro, icra edilirken, bizzat katılarak alımladığımız bir sanattır. Yani sinema, edebiyat veya mimari gibi değil. Sanatçı ve izleyici aynı anda aynı mekanda olmalı.

Tiyatro bize bir durumu tahlil etme, okuma yetisi kazandırır. Sahne, belli bir anlam gözetilerek tasarlanmıştır.

Sahih bir diyalogun hem biçimsel hem de içeriksel örneklerini tiyatro sunar. Belagatli beden dilini ancak tiyatroda görebiliriz. Şahsen, kostümleri de daima ilham verici bulurum.

Tiyatro, sinemaya kıyasla, empati kurmayı daha yoğun bir şekilde teşvik eder. İkili veya sosyal ilişkilerde neden-sonuç bağlantılarını daha net yansıtır. Her tiyatro oyunu, izleyici için, aynı zamanda bir terbiye, olgunlaşma adımı değeri taşır. Kolektif bilinci keskinleştirir. Sesini duyurmayı öğretir. Olacakları kestirmeye yönelik zihinsel bir idmanla, hayatımızda hedefler belirlememizi kolaylaştırır…

Savaş Dinçel, Gazanfer Özcan gibi ustaların ardından Müşfik Hoca''nın vefatı, kanaatimce, bizi tiyatronun önemi hakkında düşünmeye sevk etmeli. Türkiye''nin en büyük sanatçılarından birinin, yalnızca bir flaş haberlik saltanatı mı olacak medyada? Bir aktüalite formalitesiyle konu kapanacak mı? Düşünceyle, fikirle hatta projeyle pekişmemiş, yavan bir duygusallıkla mı yetineceğiz?

Bu apacı kaybımız, tiyatrolara olan ilgiyi tetiklemeli değil mi?

Müşfik Kenter''i Alf''in seslendirmeni, Orhan Veli şiirlerinin baş okuru olarak hatırlamak yeterli mi? Sanmıyorum.

Oscar Wilde''a sormuşlar: “Yeni oyununuz başarılı olacak mı?” Cevap net: “Oyun zaten başarılı. Bakalım, seyirci başarılı olacak mı?”

Hiç değilse bundan sonra tiyatronun ehemmiyetini, hayatımıza katacaklarını kavramaya çalışsak... Önümüzdeki sezon tiyatroları doldursak, kahkahalarla, alkışlarla çınlatsak ne harika olur.

Dikkat buyurunuz, sinemada özel efektlerle görkemli filmler çekiliyor. En popüler yapımlar üç boyutlu gösteriliyor. Tiyatro zaten üç boyutlu. Üstelik canlı. Bir bakıma, sinemanın erişmeye çalıştığı etki gücünü en üst seviyede taşıyor.

Donald Sutherland''e bir oyuncu seçimi direktörü şöyle demiş: “Bu rol için yan komşu tipi gerekiyor. Siz ise kimseye kapı komşusu olmamış gibi görünüyorsunuz.”

Müşfik Kenter, yan komşunun ötesinde, aileden biri ifadesine ziyadesiyle sahipti.