Clinton'a insan hakları raporu

ABD Başkanı Bill Clinton'un AGİT Zirvesi kapsamında 6 sivil toplum kuruluşunun temsilcisiyle yaptığı görüşme ile Türkiye'nin insan hakları ve demokratikleşme sorunu bir kez daha uluslararası alana taşındı. Yaklaşık yarım saat süren görüşmeye katılan sivil örgütlerin temsilcileri, hem görüşme sırasında hem de sundukları dosyalarla genel olarak insan hakları ile Güneydoğu sorunu, çevre ve kadın hakları konularında temel prensiplerini ve çözüm önerilerini ABD Başkanı Clinton'a ilettiler. Görüşmeye katılan Mazlum-Der Genel Başkanı Yılmaz Ensaroğlu, konuşmasında daha çok insan haklarının uluslararası ve ahlaki boyutuna değinerek, insan haklarının uluslararası ilişkilerde bir çıkar olarak kullanıldığını kaydetti. Türkiye'deki insan hakları konusunda ise hala derin sorunlar yaşandığını ifade eden Ensaroğlu, bunların özellikle yaşama hakkı, ifade ve din özgürlüğü gibi alanlarda kendisini gösterdiğini kaydetti. "Bu sorunları bizim çözmemiz gerekir" diyen Ensaroğlu, Clinton'dan insan hakları sorunun çözümü yolunda atılacak adımları desteklemesini istedi. Ensaroğlu, Türkiye'nin insan hakları açısından daha ayrıntılı olarak değerlendirmesini ise Clinton'a sunduğu dosyada yeralan raporlar aracılığı ile yaptı.

Mazlum-Der Genel Başkanı Ensaroğlu'nun Clinton'a sunduğu dosyada Türkiye'nin insan hakları sorunlarının ele alındığı bir rapor yeraldı. Raporda, öncelikli olarak "Sistem ve İnsan Hakları" konusu ele alındı ve bu başlık altında Türkiye'deki sistemin insan haklarını korumaya elverişli olmadığı ve sürekli insan hakları ihlali ürettiği kaydedildi. Mevcut Anayasa'nın insan hak ve özgürlüklerini korumak yerine onları kısıtladığı dile getirilen raporda, "Anayasa insan haklarının evrenselliğini kabul etmemektedir. Laiklik kavramında da aynı ulusalcı yaklaşım görülmektedir. Türkiye laikliği otoriterdir ve bir din tanımı yapmaktadır. Tanımladığı resmi din anlayışını isteyen istemeyen, inanan inanmayan herkese dayatmaktadır" denildi. Ensaroğlu'nun Clinton'a sunduğu raporda Türkiye'de insan hakları ihlallerinin yoğunlaştığı alanlar olarak yaşama hakkı, Kürt sorunu, din, düşünce, basın ve örgütlenme özgürlükleri ile siyasal haklara yönelik kısıtlamalar sıralandı. Halen yüz civarında gazeteci, aydın ve yazarın düşüncelerinden dolayı cezaevinde bulundukları hatırlatılan raporda, siyasal hakların kısıtlanması ile ilgili bölümde, Refah Partisi'nin kapatıldığı, Necmettin Erbakan ve ardakaşları ile Recep Tayyip Erdoğan, Hasan Celal Güzel, Murat Bozlak, Akın Birdal ve Merve Kavakçı'nın siyasi haklarının ellerinden alındığı dile getirildi. Mazlum-Der'in raporunda, düşünce özgürlüğü ile ilgili olarak Hasan Celal Güzel'in bazı askerlerin sivil siyasete müdahalesini eleştirdiği için hapse mahkum olduğu, Aralık ayında cezaevi'ne gireceği ve halen 79 yıla kadar hapis cezası istemiyla yargılandığı dile getirildi.

Raporda, Abdurrahman Dilipak hakkında da 50 civarında yargılamanın sürdüğü, Nurettin Şirin'in 10 dakikalık konuşması nedeniyle 17.5 yıl hapse mahkum olduğu, Eşber Yağmurdereli'nin bir konuşması nedeniyle 21 yıl hapis yatmak zorunda bırakıldığı kaydedildi. Clinton'a iletilen raporda, İstanbul Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'a da değinilerek, Erdoğan'a getirilen siyasi yasakla sadece onun düşünce ve siyaset özgürlüğünün değil partisinin en güçlü lider adayı olması nedeniyle seçmenlerinin siyasi haklarının da kısıtlandığı belirtildi.

Clinton ve sivil kuruluşlar arasındaki görüşmeye katılan Türkiye İnsan Hakları Vakfı Diyarbakır Şube Başkanı Avut Sezgin Tanrıkulu ise Türkiye'de demokrasi ve insan hakları sorununun anahtarının Kürt sorunun çözümü olduğunu dile getirdi. Kürt sorununun çözülmesi durumunda diğer alanlarda da demokratik açılımların mümkün olabileceğini kaydeden Tanrıkulu, Türkiye, ABD ve diğer ülkelerde idam cezasının kaldırılması gerektiğini de ifade etti. Tanrıkulu, Türkiye'de idam cezalarının infaz edilmesinin büyük sorunlara yolaçacağını da öne sürerek Kürtlerin özgürlüklerini kullanabilmesi için yasal engellerin kaldırılmasını istedi.