Çöpçüler Birliği sınıfta kaldı

Avrupa'nın kanayan yarası borç krizi giderek derinleşiyor. Geçici bir süre de olsa Yunanistan'ın kurtarılması piyasaları rahatlatmıştı. Bu çok sürmedi ve daha önce adı sıkça tekrarlanan fakat bir süreliğine unutulan Portekiz, yine gündeme geldi. Uluslar arası kredi derecelendirme kuruluşları da bu süreçte boş durmadı ve 2008'deki yanlış kararlarını telafi emek adına bir biri ardına not indirim hareketine girişti. Kuruluşlar son 3 ay içinde 3 AB üyesi ülkenin kredi notlarını yatırım yapılamaz seviye olan Junk (çöp) seviyesine indirdi. Şu ana kadar Yunanistan, Portekiz ve Macaristan'ın kredi notu yatırılamaz seviyeye indirildi. Bölgede en yüksek not olan “AAA” ya sahip ülke sayısı ise 6'ya düştü.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, son 2 ülkeyi bu hafta içi çöpe attı. Portekiz'in kredi notunu 4 basamak birden düşüren kuruluş yaptığı açıklamada, Portekiz'in 'Baa1' olan kredi notunun 'Ba2' olarak belirlendiği, kredi notlarına ilişkin görünümün ise 'negatif' olduğunu söyledi. Önceki gün ise aynı kuruluş Macaristan'ın 'Baa3' olan devlet tahvillerinin yerel ve yabancı para cinsinden notunu 'Ba1'le yatırım yapılamaz seviyeye indirdi, kredi notlarının görünümlerini ise yine 'negatif' olarak belirledi. Ülkeler ise not indirimlerini finansal saldırı olarak nitelendiriyor.

Moody's'ten birbiri ardına gelen indirimler Avrupa'daki krizin vahim durumunu da gözler önüne seriyor. Asıl merak edilen konu ise bundan sonraki süreçte hangi ülkenin kriz sarmalına gireceği. Akla ilk gelen İspanya ve İtalya. Portekiz'in komşusu İspanya'nın da kurtarma paketine muhtaç kalması durumunda, Avrupa Birliği'nin bu mali yükün altından kalkamayacağından korkuluyor. İşte bu kısır döngü de riskli yatırımlardan kaçışı hızlandırıyor. Bunu öngörerek 2008 krizindeki hatalarını tekrarlamak istemeyen kredi derecelendirme kuruluşlarının not indirimlerine devam edeceği belirtiliyor. Uzmanlar bundan sonraki süreçte İtalya ve İspanya'nın kredi notlarının çöp seviyesine indirilebileceğini öngörüyor.

Türkiye'nin kredi notu şu aşamada yatırım yapılabilir seviyenin iki kademe altında (Ba2) bulunuyor. Fakat görünümü pozitif. Ayrıca Türkiye'nin ibresi not artırımı yönünde. Yani not düşürülmesinden ziyade yükseltilmesi gündemde. Yatırım yapılabilir seviye için kredi notunun 2 kademe yükseltilmesi gerekiyor. Ancak yatırımcı Türkiye'nin notunu sağlam makroekonomik veriler ile çoktan yatırım yapılabilir seviyeye çıkarmış durumda.

Avro bölgesini oluşturan 17 ülkeden 13'ünün notu Türkiye'nin kredi notundan yüksek. Söz konusu ülkelerde kişi başına düşen toplam kamu borcu 25.5 bin avroyken Türklerin kişi başı borcu yalnızca 2.8 bin avro düzeyinde. Yani AB'li ülkelerin kişi başı borcu Türkiye'deki vatandaşların borcunu 9'a katlamış durumda. Nüfusu 328 milyon civarında olan Avro Bölgesi'ni oluşturan ülkelerin toplam kamu borcu 8 trilyon 363 milyar 404 milyon avro.