Dünyaya demokrasi dersini biz veriyoruz

Dünyaca ünlü yönetmen Kutluğ Ataman Gezi sürecinde gösterdiği tavır ve düşünceleriyle sanat ve medya tarafından bir hayli dışlandı. Bunlara aldırmadan Gezi ile Mısır''ı kıyaslayanları cahil bulduğunu ifade eden Ataman, ''Sen sanatçısın bu işlere karışma'' diyenlere güldüğünü belirtiyor.

Demokrasi ve özgürlüklerden yana olmak, her darbeye ''ama''sız karşı durmayı gerektirir. ''Ama''larla demokratik prensipleri tartışamayız. Mısır konusunda batı demokrasilerinin içine düştüğü ahlaki kriz ürkütücü. Maalesef ahlaki bir kriz yaşıyorlar. Bu ikiyüzlülük gelişmekte olan ülkelerdeki kültürel belirleyicilik ya da liderlik rollerini de ciddi riske sokuyor.

Eskiden demokrasi dersi alırdık. Şimdi demokrasi dersi mi vermeye başlayacağız diye ümitlendiriyor. Umarım özgürlüklerde ve demokratik prensiplerde ''Avrupa kriterleri'' yerine artık kendi ileri kriterlerimizi üretebileceğimiz dönemler de gelir. Kendi medeniyetimize güvenmeliyiz ama bizim dışımızdaki tüm uygarlıklardan da eşit şekilde yararlanmak ve öğrenmek kaydıyla.

Başbakan benim tanıdığım en samimi insanlardan birisi. Hemfikir olursunuz veya olmazsınız o ayrı, ama mert bir insan. Mert olduğu için de bu ülkede işi zor.

Bu beni de şaşırttı. Gezi protestoları, batılı hayat tarzı üzerinden gelişmiş, bu yüzden de limitli bir protestoydu. Örneğin yıllarca sürmüş başörtü yasağı ülkemizde böyle bir patlamaya neden olmadı. Ama ne zaman ki batılı hayat tarzı tehdit ediliyor dendi, o zaman sokaklar doluverdi. Toplumun her kesiminin, gene her kesim için demokrasi ve özgürlüğe eşit ve amasız sahip çıkması gerekir. Ben toplumun halihazırda çatışan kesimlerinde böyle bir olgunluğun oluşmasını bekliyorum.

Oluşmalı. Önümüzdeki dönemlerde dilerim ki Gezide dindarları gördüğümüz gibi, Mısır direnişinde Gezi protestosuna katılanları da görürüz. Bu ortaklıkta el sıkışıyor olabilmeliyiz. Bunu yapamayan kesimler, dinamik coğrafyamızda yere çakılıyor, çünkü zemin kayıyor. Gezi''nin en büyük eksiği henüz bu olgunluğa ulaşamaması.

Bugün ülkemin Mısır''daki darbeye karşı duruyor olması beni gururlandırıyor. Suriye meselesiyse benim için vicdani açıdan çetrefilli. Sivil halka karşı kimyasal silah kullanmış bir caniyi hangi sağlıklı vicdan, hangi akıl savunabilir? Öte yandan, ya bu askeri müdahale sonucu Irak''ta olduğu gibi post-Esad döneminde de daha büyük kıyımlar olursa diye insan korkuyor. Umarım bölge en az zararla bu trajediden kurtulur. Umarım post Esat döneminde Türkiye güçlü şirketleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla komşu halklarımıza yardım eder ve buraları geliştirir. Umarım Kürt vatandaşlar ve Türkiye arasındaki barış süreci zarar görmez.

Güneydoğu''da yaşayan halkı korumak devletin en birincil görevi olmalı. Sınırlarımızı Suriye''den kaçan sivil mültecilere, ailelere açmalıyız. Siviller halk bombalanmadığı sürece, kimyasal silah rezervlerinin imha edilmesi desteklenmeli. Post Esad dönemde Suriye''nin tekrar yapılanmasında gerek sivil toplum örgütlerimiz, gerekse şirketlerimizle Suriye halkından hiç bir yardımı esirgememeliyiz.

Askeri darbeyle yönetime el koymuş cuntaya karşı çıkmakla, Gezi arasında paralellik kurmak cehalet, ucuz demagoji. Ancak bugün Türkiye''de buna inanılıyor ve dillendiriliyorsa, o zaman kesip atmayıp derinlemesine bakmak lazım. Laik formatlama, demokratik seçimle dahi iktidara gelmiş olsa bile, her türlü İslami dinamiği gayrımeşru sayıyor. Bu kendinde terbiye edemediği bir refleks.

Çok etkilemedi çünkü hayatım bunlarla mücadele etmekle geçti. Size özgürlüklerden dem vuran kültür lordları ve kontesleri, bir bakıyorsunuz patronlarının karşısında el pençe divan ''bey'' diye hitap ederek el etek öpüyorlar, eş zamanda yabancı basına ''ülkemizde baskı var'' diye şikayet mektupları döşüyorlar. Artık Batılı sanat camiası ve medya da bunları yutmuyor. Gezi olayları sırasında bir galeri basıldı ve sanat eserleri imha edildi. Çıkıp hangisi tek laf etti sormak istiyorum. Neden? Çünkü galeri sahibi ''bizden değil!'', yani başörtülüydü. İlkeli olacaksın ve de dışlamayacaksın.

Gezi sürecinde eleştirenler oldu. Sen sanatçısın siyasi konularda konuşma, hücum edecekler, bize de ediyorlar diyenler çok oldu.

Ben bu arkadaşlarıma sadece gülüyorum. Bazılarıyla da kallavi tartışmalara gireriz. İyi ki de varlar. Ben de onları eleştiriyorum. Gerçek dost eleştirmeli zaten. Benim için son dönemin en güzel kazancı yeni insanlarla tanışıp, dostlar edindim. Gezi sürecinde bazı CHP''lilerle tanıştım. CHP''yi değiştirip demokratikleştirmeye çalışan, henüz ismini veremeyeceğim milletvekilleri. Niye sesleri daha fazla çıkmıyor? BDPlilerle de tanıştım, barış sürecini çok dikkatli ilerletmekle yükümlü, sorumlu insanlar. Hükümet kanadıyla tanışmak da bir çok konuda yeni perspektifler geliştirmemde çok yararlı oldu.

Benim görüşüm evet, her şeye rağmen inanmak zorunda. Demokrasi batının tekelinde değilmiş demek. Bunu öğrenmemiz çok iyi oldu, inanın.

Kendi yarattıkları oyunda yenildiler. Bu onların karşısına sürekli çıkacak. Benim Batılı arkadaşlarım hükümetlerinin Mısır cuntasına olan desteğine yeni yeni uyanıyorlar. Tabiri caizse onlar da şimdi ''one minute'' demeye başladılar. 1980''de yurt dışına çıktığımda her önüme çıkan ''Midnight Express'' derdi. Şimdi ben onlara ''How about Sisi?'' diyorum.

Kendisini ''laik'' olarak tanımlayanlar, Mısır darbesini demokrasiye değil, İslami kesime karşı yapılmış bir eylem olarak algılıyorlar. Bu darbeye ''Demokratik darbe'' diyenler bile çıktı malesef. Bilinçaltları onlara hala 1960 darbesinin demokratik bir darbe olduğu teranesini anlatıyor. Koca batı medeniyetleri bile alenen ikiyüzlülük yapar, bize yıllarca reçeteledikleri demokratik prensiplerde şimdi kendileri hile yaparken, onların bizdeki meddahlarına kızarak niye zaman kaybedeceğiz?