'Devlet sırrı'nın arkasına hiç kimse sığınamayacak

Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ile ilgili olarak Adalet Bakanlığı'nca hazırlanan değişik önergeleri Adalet Alt Komisyonu'nda ele alınıyor. Tasarıda 'devlet sırrı' mahkemeye karşı gizlenemez ilkesi yer alırken, yeni düzenleme kapsamında Cumhurbaşkanı da tanık olarak mahkemeye çağırılabilecek.

CMUK'ta ayrıca, suç ve suçluları araştırmak üzere gizli görevli kullanılması, batık bankacıların malvarlıklarına soruşturma aşamasında el konulması, savcı kararıyla telefonların dinlenilmesi, mahkemelerde devlet sırrının kaldırılması, beden muayenesine sınırlama getirilmesi ve poliste alınan ifadelerin geçersiz sayılmasını öngören bir dizi değişiklik yapılıyor.

Adalet Bakanlığı'nın öğretim üyelerine hazırlattırdığı son taslakta "Bir suç olgusuna ilişkin bilgileri içeren belgeler devlet sırrı olarak mahkemeye karşı gizli tutulamaz" kuralı getiriliyor ve devlet sırrı niteliğindeki belgelerin sadece mahkemeler tarafından incelenebileceğini hükme bağlıyor.

Tasarıda, "Cumhurbaşkanı'nın tanık sıfatıyla beyanı konutunda da alınabilir. Cumhurbaşkanı isterse beyanını yazılı olarak gönderebilir" hükmü yer alıyor.

Adalet Bakanlığı'nın CMUK Tasarısı'na eklenmesini istediği 'gizli görevli kullanılması' başlıklı yeni madde, "Soruşturma konusu suçun işlendiği hususunda kuvvetli şüphe sebeblerinin bulunması ve başka surette delil elde edilemeyen hallerde gizli görevli kullanılabilir" hükmünü taşıyor.

Yeni değişiklik önergesinde "gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının istemi üzerine telefon dinlenmesine ve kayda alınmasına" imkan sağlanıyor. Bu durumda savcı durumu hakimin onayına sunacak ve 24 saat içinde karar çıkmaması halinde dinlemeyi ortadan kaldıracak.

Adalet Bakanlığı'nın hazırladığı son tasarı, suç işlendiğine dair kuvvetli belirtilerin olması halinde şüpheli ve sanığa ait gayrımenkullere, araba, yat ve uçaklara kıymetli evraka ve diğer malvarlığı evrakına el konulmasına imkan sağlıyor.

Tasarı, beden muayenesi ve vücuttan örnek alınmasına sınırlama getiriyor. İç beden muayenesinin yapılabilmesi ve vucüttan örnek alınması için müdahelenin kişinin sağlığına zarar vermemesi şartı aranacak. Üst sınırı 2 yıldan daha az hapis cezası gerektiren suçlarda kişi üzerinde beden muayenesi yapılamayacak.

Tasarının 148. madesinde yapılması istenilen değişiklikle ise avukat hazır bulunmaksızın poliste veya jandarmada alınan ifadalerin savcı, hakim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamayacağı kuralı getiriliyor. Kötü muamele ve işkence altında alınan ifadelerinde hiçbir geçerliliği olmayacak.

Yeni düzenleme, sanık ve mağdurların duruşmalarda Kürtçe konuşmalarına kapı aralıyor. Tasarının 209. maddesinde 'Türkçe bilmiyorsa' ibaresi yerine 'meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmiyorsa' ibaresi konuldu. Bu düzenlemeye dayanarak Güneydoğu'da Türkçe'yi doğru düzgün konuşamayan kişilerin Kürtçe olarak savunma yapmalarına ve bu savunmaların tercüme edilmesine imkan sağlanıyor.

BİLAL ÇETİN/ANKARA

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------