Eğitime eğitim şart

RÖPORTAJ: RECEP YETER

Milli Eğitim sistemimizin esaslarını tespit için cumhuriyetin ilk yıllarında çıkarılan kanunlar, beliren ihtiyacı karşılamak üzere yenilenerek günümüze kadar devam etti. Ancak bu kanunların büyük bir çoğunluğu cumhuriyetin ilk yıllarındaki tespitlerin içini dolduramadı. Sonucunda da toplumun önünde giderek onları eğitmesi eğitim sistemimiz, birçok yönden onun gerisinde kaldı ve bir bakıma işlevini yapamaz hale düşürüldü. Reform yapılması kaçınılmaz olunca bu yönde ciddi araştırmaların yapılmaya çalışıldığına ve çeşitli ebatlarda raporların hazırlandığına şahit olduk. Bir çoğunun iyi niyetli olduğuna inandığım bu çalışmalar, ne yazık ki eğitim sistemini, çağın gerekleriyle ve halkımızın beklentilerine cevap verecek bir düzeye ulaştırmasına yetmemiştir. Üstelik onların birçoğu için esas amaç, bazı ideolojileriülkede egemen kılacak bir ortam hazırlamaktı. İşte biz böyle bir ortamda, eğitim sistemimizin sorunlarını hem belirlemek, hem de onların çözümü için yapılması gerekenlerin neler olduğunu belirlemek için bu çalışmayı yaptık. Çalışmada üç ana esas ve unsur vardı: Eğitim biliminin ürünü olan doğru ve çağdaş bilgiler; halkımızın beklenti ve ihtiyaçları ve konuya geniş bir perspektiften yaklaşmak. Yani herhangi bir ideolojik saplantıya düşmeden, dünya gerçeklerini, bilimi ve halkımızın anlayışını esas alıp bilgi çağının insanını yetiştirecek bir eğitim sistemini nasıl oluşturacağımızı araştırdık.

Eğitim sisteminin, bilgi toplumunu oluşturabilmesi için öncelikle eğitimin unsurlarını, öğrenci, öğretmen eğitim programları, yönetici ve fiziki çevreyi çağın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde yeniden ele alıp tanımlaması gerekir. Oluşum, işlem ve süreçlerinde "demokratiklik" ve "katılımcılık" esas alınmalıdır. "Laiklik" anlayışı bizim eğitimimizin de temelinde bulunmalı, halkın din kültürü ve ahlak öğretimi ihtiyacı ise, Anayasada yer aldığı şekilde karşılanmalıdır. Sistemin oluşumunda ideolojik yaklaşımlar yerine "Bilim" esas alınmalıdır. Eğitimin merkezinde "öğrenci" olmalıdır. Eğitimin görevi öğrencileri "sınıflamak" veya "elemek" değil, onlara ilgi ve kabiliyetleri doğrultusunda fırsat vermek olmalıdır. Eğitim süreci, öğrencilere bilgi yüklemeyi değil; onu sorgulayabildiği, değerlendirme yapabildiği, ve bilgiyi kullanabildiği bir yönteme oturtulmalıdır. Kurumsal olarak eğitim, dil, din, ırk, cinsiyet ayırımı gözetmeksizin herkese açık olmalıdır. Eğitimde amaç, tek tip vatandaşlar yetiştirmek değil, potansiyelleri optimum düzeyde geliştirilmiş insanlar yetiştirmek olmalıdır. Omurgası çağdaş bilim, evrensel ve milli değerlerden oluşan eğitim sistemi yeniliklere açık, zengin yerel kültürleresahip bir dokusu olan Türkiye gerçeğini esas almalı, yani eğitim "milli" olmalıdır. Eğitim programları, insanımızın dinamizmine uyum sağlamalı durağanlık ve statükoculuktan uzak tutulmalıdır.

Tasarladığımız eğitim sisteminin, hangi sosyo-ekonomik ve siyasi düzen için düşünüldüğünü arz edeyim. Dünyada, devlet toplum ilişkisi bağlamında, yükselen bir değer olarak demokrasi vardır. Çağımız insanının özlemlerinin pek çoğuna cevap verebileceğine inanılan bir yönetim biçimi olarak görülür- ki, ben de buna yürekten inanıyorum- orada halk en azından teorik olarak ve pek çok alanda öznedir. Benim sunduğum modelin de demokrasi ve insan hakları bağlamında bir yönetimin ya da "Anayasal Demokrasi"nin uygulanmakta olduğu bir toplumda geçerli olacağını belirteyim. Yani bu toplumda devlet, çağdaş dünyada belirlenmiş olan asli görevlerine çekilmiştir; öyle her şeyle meşgul olmaz. İkincisi, bu devletin topluma zıt bir ideolojisi yoktur; dolayısıyla devlet, toplumdaki din ve ideolojilere, dini ve ideolojik guruplara karşı eşit uzaklıkta mesafeli ve ilkeli durur. Ayrıca devlette kuvvetler ayrılığı ilkesi vardır vebukuvvetler halkın kendi düşüncelerini rahat yaşayabilmesinin etrafında odaklanırlar. Ayrıca o demokratik ülkede güvenceye alınmış temel hak ve özgürlükler esastır. Bir önemli husus ta, orada siyasi çoğulculuk vardır. Orada rekabetçi piyasa vardır. Yani piyasa ekonomisi geçerlidir. İşte bizim düşündüğümüz, anlatmaya çalıştığımız eğitim modeli bu ölçülerdeki demokratik toplumda uygulanmak üzere hazırlanmış bir eğitim sistemi olacaktır. Yani bir yandan eğitim sistemimizin sorunlarını ortaya çıkarıp onları çözmeye çalışırken, bir yandan da yukarıda özelliklerini kısaca belirttiğimiz "Anayasal Demokrasiyi" ülkemizde gerçekleştirmeye gayret etmeliyiz.

Milli Eğitim'in, yönetimden kaynaklanan problemlerine baktığımızda bunların kaynağında "koyu Merkeziyetçi", sıkı bir yönetim anlayışının olduğunu gördük. Bu yapı değişmelidir. Eğer devam ederse, en iyi eğitim yöneticileri dahi fazla bir iş yapamazlar.

Ülkemizde uzun zamandan beri yaşanan toplumsal değişim, genel olarak kamu alanının bütününde, özel olarak ta eğitim sistemimizde bir yeniden yapılanma çalışması yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Daha fazla geç kalmadan bu çalışmaların bir an önce yapılması şarttır, zira eğitim, toplumların ilerleyip geri kalması açısından temel belirleyicidir. Esasen problemli bir ülkedeki problemlerin kaynağında, temel problem olarak eğitim problemi vardır. Problemler çözülmüş ise, yine onun kaynağı da eğitimdir. Yani mükemmel bir eğitim sistemi kurulmuş ve yürüyor demektir. Dolayısıyla ülkesinin problemlerini çözmek isteyen ya da kendi ülkesinde huzurlu ve mesut bir toplumsal hayat düşünen insanlar ya da yöneticiler, birinci derecede, eğitime, eğitim kurumlarına ve eğitim sistemine yönelmeli ve önce onun problemlerini çözmelidirler. Arkası kendiliğinden gelmeye başlayacaktır.

Bu problemleri eğitim ortamlarının olumsuzluğu ya da araç-gereç ve ders materyallerinin yetersizliği, öğretmen, bina eksikliği, eğitim programlarının, öğretim teknik ve yöntemlerinin ihtiyaçları karşılayamaması gibi sıralayibiliriz. Ancak bu problemlerin arka planında, bir bakıma sistemi çalışamaz hale getiren "temel problemler" vardır ki, bugüne kadar bunlar yeterince görülemediği ve çözüm yoluna gidilemediği için "problem doğuran problem"ler haline gelmişlerdir. Bunlar okulun ya da sınıfın değil, eğitim siste-minin bütününe ait problemlerdir. Bu sorunların başında da eğitime ideolojik bakılması geliyor. İdeolojik bakış, yandaşlığı egemen kılıyor ve yandaşlık ise liyakati ve dolayısıyla kaliteyi öldürüyor. Bir problem de eğitim sisteminin geliştirilmesinde, eğitim bilimcilerin yeteri derecede görevlendirilmemesidir. YÖK politikaları nedeniyle ülkemizde eğitimi bir bilim dalı olarak ele alıp, sosyal yönü, psikolojik yönü, program yönü ve ekonomik yönü gibi çeşitli yönlerinden inceleyen bilim adamları, eğitimciler az yetişiyor.

Eğitime yıllarını veren Özyılmaz, 1952 yılında Erzurum'da doğdu. Lisans eğitimini İlahiyat'ta tamamladıktan sonra ortaöğretim kurumlarında öğretmenlik yaptı. 1981 yılında Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nin Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı'nda asistanlığa başladı ve bu dönemde iki yıl süreyle İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Pedagoji Ana Bilim Dalı'nda Eğitim Bilimleri çalışması yaptı. Akademik çalışmalarına daha sonra Uludağ Üniversitesi'nde yine Eğitim Bilimleri alanında devam etti. Her iki üniversitede 15 yıl süreyle Eğitim Bilimleri dersleri okuttu. 1986 yılında yüksek lisans, 1990'da doktora çalışmasını tamamladı ve 1996 yılında doçent oldu. Şu anda AK Parti Erzurum Milletvekili olarak TBMM'deki ikinci dönemini Özyılmaz, Meclis'teki ilk görevinde olduğu gibi bugün de Milli Eğitim Kültür, Gençlik ve Spor Komusyonu'nda çalışmalarını sürdürüyor. Milli Eğitim sistemimizin pekçok sorununu Meclis gündemine taşıyan Özyılmaz, bir yandan da bilimsel çalışmalarına aralıksız devam etti. Eğitim alanındaki çeşitli çalışmaları kitaplaştırılan Özyılmaz'ın "Türk Milli Eğitim Sisteminin Temel Sorunları ve Çözüm Önerileri" isimli akademik çalışması da yayına hazırlanıyor.

----------------- imza------------------