ekrana konuyu bilen ve iyi konuşan kişiler çıkmalıdır

sevgili okuyucularım;

gece geç vakitlere kadar çalışmağa alışmış bir kalem adamı sayılıyoruz ya: arada nefeslenmek yahut saat başı havadislerinden haberdar olmak için televizyon kanallarında dolaştığım oluyor.. sık sık üç kişinin, beş kişinin biraraya gelip siyasi, edebi veya sosyal bir mevzuu münakaşa ve müzakere ettiğine şahidoluyorum.. ele alınan konu beni enterese ederse, orada durup konuşmaları takibediyorum..

gerek ifade ustalığı, gerekse tahlil ve tenkit kudreti gösteren konuşmacıları takdir ederek, haz duyarak dinlemeğe bakıyorum..

fakat bir de madalyonun ters tarafı var.. işte bu ters tarafta konuşurken (ee.. ee.. ıı.. ıı..) diye sesler çıkararak bir düşünme vakfesi kazanmağa çalışanlar.. sevgili okuyucularım, itiraf edeyim ki beni rahatsız ediyor.. konuşma esnasında düşünmeğe alışmış kişinin kesik kesik konuşmasından, onu dinleyen herkesin rahatsız ve tedirgin olduğuna şüphe yoktur..

ekranda söz söyleyenin ne diyeceğini evvelden bilmesi gerekir.. konuşmağa talibolanın ele alınan konuda hazır bilgi ve hazır kanaat sahibi bulunması iktiza eder.. dinleyen, konuşanın ne demek istediğini anlamak zorundadır.. ifadeyimeramda sıkıntısı olanın konuşmasını dinlemek; düzgün düşünmeğe ve sistematik konuşmağa alışmış kişilere eziyet etmek demektir.. düşünmekte güçlü, konuşmakta usta olan kişi; karşısındakinin başladığı bir cümleyi tamamlamakta geciktiğini gördükçe, o yarım cümleyi en mükemmel tarzla tamamlama biçimlerinin dilinin ucuna birer birer dizildiğini hisseder.. düzgün konuşamayan ve sağlam düşünemeyen kişinin konuşmasındaki (ee..) li (ıı..)lı ağırlık ve isabetsiz eksik ibareler; dinleyenler, daha doğrusu rahat düşünmeye, rahat konuşmaya alışmış bir zihin yapısına sahip kişiler üzerinde bir azâp ve ezâ etkisi yapar..

konuşmakta zorlanan kişinin ilk cümle parçasını telaffuz ettikten sonra, peşinden getirdiği kelime ve ibareler arasındaki duraklamalar ya aynı cümlenin ağır ağır tamamlanması sağlanıncaya kadar devam eder yahut ta ilk cümle parçası söylendikten sonra (ee..) (ıı..)lı sesleriyle kesilen söz zinciri bırakılır yeni bir cümle yapma teşebbüsüne girişilerek bu yeni cümlenin tamamlanmasına bakılır.. kesik ve aksak konuşanların yaptığı budur.. bu yeni cümle tamamlanmaya çalışılırken de yine durmalar ve duraklamalar araya girer.. bu suretle konuşmanın düzeni ve rahat akışı iyice aksamaya başlar..

bu kesinti ve duraklamalar; kesik kesik tekrarlar ve bir cümleyi bitirmeden başka cümlelere geçmeler; konuşmadan beklenen mânâyı ve ses ahengini iyice tahribetmektedir.. dilin, cümlenin ve cümlelerin güzelliğini ve dinleyenlere duyurması beklenen edebi hazzı daha doğmadan yok etmektedir..

*

konuşma esnasında düşünmeğe ve o anda ne söyleyeceğini tesbitetmeğe alışmış olanlar; fikir imal etmek için arada susabilirler.. ama (ee.. ıı..) gibi sesler çıkarmadan susmalıdırlar.. bir an sessiz kaldıktan sonra yarım bırakılmış cümleyi, bir karar ve yeni bir hamle ile tamamlamağa bakmalıdırlar.. bu hamleye güçlü bir enerji ve heyecan yükleyerek ancak cümlenin sonunu getirmek mümkün olacaktır..

esasen her konuşmanın, her maksadın ve her tebliğ ve beyanın motoru bu duygu ve heyecandır..

konuşmak, hitabetmek; fikirlerin, duyguların ve enerjinin deşarj edilmesidir.. kürsüye çıkmadan yahut söze başlamadan evvel şarj ameliyesini iyice gerçekleştirmek gerekir...

herhangi bir mevzuda konuşmak için, o mevzua ait fikir ve kanaatlerin hazırlanmış ve tebellür etmiş bulunması iktiza ettiğini hiç unutmamak lâzımdır..

bir noktayı daha tesbit etmekte fayda vardır.. o da: ekranda münakaşaya davet edilen kişilere konunun çerçevesi, iyi yapılmış tarifi ve tevcih edilecek belli başlı sualler, daha önceden kendilerine bildirilmelidir.. tâ ki hazırlıklı gelsinler...