Henüz vakit varken..

"Sosyal, Ekonomik ve Kültürel Araştırmalar Merkezi"nin (SEKAM) yaptığı "Gençlik Araştırması"nın tamamını henüz incelemedim ama gazetelere intikal ettiği kadarıyla gençlerimizin inanılmaz bir kafa karışıklığına düçar oldukları anlaşılıyor. Araştırmada elde edlen en şaşırtıcı sonuç, kendilerini "Ateist", yani "Allah"a inanmayan" olarak tarif eden gençlerin büyük kısmının Allah"a inandıklarını söylemeleri ve bazı ibadetleri yerine getirdiklerini ifade etmeleri. Kendilerini "Feminist" olarak bildiren gençlerin önemli bir yüzdesi de düzenli olarak cuma namazını kıldıklarını belirtmiş. Oysa feminizm bir "kadın ideolojisi" ve ülkemizde kadınların Cuma namazına katılmaları hem fıkhen şart değil, hem böyle bir temayül yok. Demek ki genç erkeklerin bir kısmı kendilerini "feminist" olarak tarif etmişler. Yahut araştırmaya katılan gençler "olmadıkları" şıkları gelişi güzel işaretlemişler.

Araştırmayı yürüten akademisyenlerimizi ya şahsen tanıyorum veya çalışmalarına aşinayım. Bu yüzden araştırmanın bilimsel bir titizlikle yürütüldüğüne inanıyorum. 1980"lerden itibaren "gençlik araştırmaları"nı dikkatle takip etmiş biri olarak söylemem gerekirse SEKAM"ın elde ettiği sonuçları çok şaşırtıcı buldum. Buradan "eğitim", "dil" ve "kültür" meselesine gelmek istiyorum. Öyle anlaşılıyor ki son 30 yıl içinde eğitimin amaçları, araçları ve yöntemleri konusuna gereği kadar kafa yormamışız. Kültür politikalarımız satıhta kaldığı gibi kültürün ne olduğu konusunda bile anlaşma sağlayamamışız. "Dil" günde 300-500 kelimeyle idare edilen bir anlaşma aracına dönüşmüş. Değil kavram üretmek, mevcut kavramları bile idrak edemez duruma gelmişiz. Siyasi kavgalarımız bile anlamadığımız kavramlar etrafında dönüp durmuş.

Maalesef "Orta öğretim" bir üniversiteye kapıyı atma prosedürü, üniversite ise işe girmenin zorunlu bir kuralı olarak algılanıyor. Halbuki eğitim dünyayı anlama, hayatı göğüsleme, kendini ifade etme ve tamamlama süreçleridir. Bir zamanlar gençlerin 16. Yüzyıla ait bir Türkçe eseri okuyup anlamadıklarından şikayet edilirdi. Şimdi iki kuşak arasında dahi bir dil ve anlaşma problemi var. Gençlerle aynı dili konuşmuyoruz. Elbette bu kopukluğun tek müsebbibi gençlerimiz değil. Eskisinden çok daha fazla bilgiye ulaşma imkanına sahibiz bugün ama bilgiye yüklediğimiz anlamlar değişti. Herkes kendi çevresinde en fazla nelerin konuşulduğuna bile baksa, eğitimde, bilimde ve kültürde neden geri kaldığımızı anlayabilir. En fazla önem vermemiz gereken şeylere en az değer verdiğimiz ortada. "Kısa yoldan köşeyi dönmek" konusunda öyle ihtiraslı hale gelmişiz ki eğitim, bilgi, kültür, liyakat ve ahlaktan söz ettiğinizde "Sen uzayda mı yaşıyorsun birader" bakışlarıyla karşılaşıyorsunuz.

SEKAM Başkanı Prof. Burhanettin Can Türkiye"de, insan unsurunda "değerler" bazında bir geriye gidiş olduğunu gözlemledikleri için bu araştırmayı yaptıklarını söylemiş. SEKAM olarak sloganlarının "Henüz vakit varken" olduğunu vurgulayan Prof. Can, gençlik için de vaktin geçtiğine inanmadıklarını ve bu konuda yapılacak çok şey bulunduğunu düşündüklerini belirtmiş. Yıllardır bu "değerler aşınması" meselesine dikkat çekiyoruz. "Değerler aşınması" toplumumuzun bütün kesimlerinde gözlenen bir olgu. Her meseleyi kavgaya, hesaplaşmaya ve cepheleşmeye dönüştürme kabiliyetimiz de cabası. Araştırmaya dair söyleneyecek daha çok şey var. Vakit geç olmadan gözümüzü açıp "sahici meseleleri" tartışmaya başlamalıyız.