Füze kalkanına Türkiye rötuşu

Portekiz'in başkenti Lizbon dün tarihi bir toplantıya ev sahipliği yaptı. NATO üyesi 28 ülkenin devlet ve hükümet başkanı bir araya gelerek füze kalkanı projesini masaya yatırdı. Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün temsil ettiği toplantıda, Ankara'nın bütün talepleri kabul edildi. Toplantı sonrasında yayımlanan belgede 'Füze kalkanın tüm müttefik ülkeleri kapsadığı' belirtildi. Hiçbir ülke isminin tehdit olarak verilmedi. Belgede "NATO, hiçbir ülkeyi düşman olarak görmez. Bir saldırı yapıldığı takdirde bunun cevabını verir" denildi.

NATO'nun gelecek 10-15 yılını şekillendirecek belgede NATO-AB işbirliğinin ilerletilmesi ve 'stratejik ortaklık' için AB'nin Türkiye'ye karşı yükümlülüklerini yerine getirmesi istendi.

Belgede, AB üyesi olmayan Avrupalı NATO müttefiklerinin (Türkiye, Norveç ve İzlanda) AB misyonlarına önemli katkı yaptığı vurgulanarak, 'NATO ve AB arasında stratejik ortaklık için AB üyesi olmayan Avrupalı NATO müttefiklerinin bu çabalara bütünüyle katılımı elzemdir' denildi.

Diplomatik kaynaklar, Türkiye'nin ısrarlı talebiyle metne giren bu ifadenin, Türkiye'nin Avrupa Savunma Ajansı'na ortak üyeliği, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası'na dahil olması ve operasyonlarda karar mekanizmasına katılım beklentilerini yansıttığını kaydetti. Belgede, 'NATO'nun AB ile stratejik ortaklığı, karşılıklı tam açıklık, şeffaflık, tamamlayıcılık, her iki kurumun yetki ve kurumsal bütünlüğüne saygı ruhu içinde bütünüyle güçlendirmek istediği' ifade edildi. NATO'nun 5'inci maddesi olan kollektif savunmayı güçlendiren ifadelere yer verilen belgede, 'NATO üyeleri saldırılara karşı daima birbirine yardım edecek' denilerek, bu taahhüdün 'güçlü ve bağlayıcı' olduğu vurgulandı.

'Nükleer ve konvansiyonel kapasitelerin uygun karışımına dayalı vazgeçiricilik, genel stratejimizin temel unsurudur' ve 'nükleer silahlar var oldukça, NATO nükleer ittifak olarak kalmayı sürdürecektir' ifadelerinin de yer aldığı NATO belgesinde, nükleer caydrıcılık politikasının sürdürüleceğine işaret edildi. Onaylanan yeni stratejik konseptle birlikte NATO, balistik füzeler ve siber saldırı gibi 21'inci yüzyılın tehditlerine göre yeni yeteneklerin geliştirilme iradesini gösterdi.

Lizbon'daki zirvede alınan kararlar Dışişleri Bakanlığında memnuniyetle karşılandı. NATO'nun onayladığı "stratejik konsept" metinini değerlendiren diplomatik kaynaklar, "İstediğimiz unsurların tamamı içeride var" açıklamasında bulundu. Alınan bilgilerde, NATO'nun Avrupa'da füze savunma sistemi kurmasıyla ilgili "hiçbir ülkenin hedef gösterilmemesi", "tüm müttefikleri kapsaması", "mali denge getirilmesi" ve "güvenliğin bölünmezliği", önemli başlıklar olarak gösterildi.

Portekiz basınında yer alan haberlerde, NATO zirvesinin 'tarihi' olduğu belirtilerek, zirvenin başaktörleri arasında Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de gösterildi. Publico gazetesi, 28 NATO üyesi ülke arasında, Barack Obama, Angela Merkel, Nicolas Sarkozy, David Cameron ile Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ü 'başaktör' olarak öne çıkardı. Yapılan yorumda, ' Gül, NATO içindeki özel bir ülkeyi temsil ediyor. Türkiye, her geçen güç bölgesinde çok daha önemli bir rol üstleniyor ve böylece adaylığını daha ciddiye alması için AB'ye baskı yapıyor' denildi.

Yeni sistemin, Kuzey Amerika'da var olan füze kalkanının, Avrupa'daki NATO ülkelerini de kapsayacak şekilde genişletilmesi şeklinde oluşturulacağı, komuta ve kontrol gibi konuların daha sonra belirleneceği belirtiliyor. Yetkililer, sistem için 28 NATO ülkesinin, 280 milyon dolar yatırım yapmasının gerekeceğini bildiriyor.