Göstermelik insan hakları

ANKARA- 2000 yılına girerken Türkiye'de insan hakları konusundaki olumsuz gelişmeler bir uluslararası rapora daha girdi. Dünyanın önde gelen insan hakları kuruluşlarından Human Rights Watch'ın (İnsan Hakları İzleme) yayınladığı 2000 yılı dünya raporunda Türk hükümetinin son iki yılda insan haklarındaki gelişmeleri ileriye götürmekte başarısız olduğu belirtildi. Merkezi Amerika'da bulunan Human Rights Watch'ın hazırladığı "Dünya Raporu 2000" HRW Genel Direktörü Kenneth Roth tarafından Amerika'da açıklandı. ABD dahil 68 ülkedeki insan hakları ihlallerinin ele alındığı 517 sayfalık raporda dünya ülkeleri ile ilgili olarak "İnsan hakları ulusal egemenliğin karşısında öne geçti" vurgusu yapıldı. İnsan hakları adına askeri birlikleri kullanan devletlerin hem savaş sırasında kullandıkları yöntemler hem de peşinde oldukları hedefler açısından yakın takibe alınması gerektiği kaydedilen raporda, ABD hükümetinin karşı çıkmasına rağmen insan haklarının korunması için uluslararası bir ceza mahkemesi kurulması için hazırlanan anlaşmaya her geçen gün daha fazla ülkenin imza koyduğu belirtildi. Kenneth, "Washington ne derse desin, bu mahkeme kurulacak tek sorun ne zaman kurulacağıdır" dedi.

HRW'nin raporunda Türkiye ile ilgili bölümde ilk olarak Türk hükümetinin insan haklarını ileriye götürmekte yetersiz kaldığı belirtilerek, "Hükümet yetkilileri teorik olarak kontrolleri altında olan sistemin işleyişine mahkum kalırken, düzelme yönündeki ilerlemeler devletin içine yerleşmiş çıkar çevreleri ve özellikle hala siyaseti yönlendirmekte olan ordu tarafından engellendi. Genelkurmay, hükümeti solcu bölücülük ve siyasi İslam'ın Türkiye'nin baş düşmanları olduğu konusunda açıkça yönlendirecek biçimde bilgilendirdi" denildi.

Hükümetin işkence ile mücadelede atılması gereken kilit adımları gerçekleştirmek konusunda yetersiz kaldığı için, polis gözaltılarında ölüm olaylarının devam ettiği kaydedilen raporda, kurulan hükümetlerle ilgili bilgi verilirken DSP ve MHP için "her ikisi de güçlü bir biçimde milliyetçi" nitelemesine yerverildi. Öcalan'ın yargılanması konusunun da ele alındığı raporda, soruşturma ve yargılamanın uluslararası standartlara uygun olmadığını belirtildi. Öcalan'ın yakalanmasının Kürtlere kültürel haklarının tanınması için bir fırsat olarak kullanılması görüşlerine rağmen bu alanda olumlu bir gelişme olmadığı dile getirildi.

Türkiye'de işkencenin yaygın biçimde devam ettiği belirtilen raporda, Başbakan Ecevit'in iktadara gelmesinin hemen ardından polis karakollarına önceden haber verilmeksizin teftişler yapılacağı yolunda bir yönetmelik yayınladığı ancak bu denetimin erçekleştirilemediği kaydedildi. BEcevit'in düşünce özgürlüğü kısıtlanan Oral Çalışlar için duyduğu üzüntüyü dile getirmesine rağmen, hükümetin ifade özgürlüğü için yaptığı tek jestin tüm yazar, radyo ve televizyonculara verilen cezaları üç yıl ertelemek olduğu kaydedildi. Raporda, gözaltına alınanların gözlerinin bağlanmaya devam ettiği, gözaltınaki çocukların korunması ile ilgili önlemlerin gözardı edildiği ve işkence yapılmasında en önemli faktör olan avukat veya yakınlarla görüştürülmeden gözaltında tutma uygulamasının ortadan kaldırılmadığı dile getirildi. İnsan hakları çalışanlarının taciz edildiği kaydedilen raporda, İHD ve Mazlum-Der'in bazı şubelerinin kapatılması ve Mazlum-Der şubelerine yapılan polis baskınlarına da yer verildi. ------- Geri OKU ------------------