İsrail hariç herkes kazanacak

İran ile BM Güvenlik Konseyi''nin 5 daimi üyesi ve Almanya (5+1) arasındaki İran''ın nükleer programına ilişkin anlaşma İsrail hariç bütün dünyayı memnun etti.

Dünya ekonomisinin yavaş büyüdüğü bu dönemde petrol fiyatlarının bu kadar yüksek seyretmesi kısmen bu jeopolitik gerginliklerin yarattığı risk primini yansıtıyordu.

İran''la yapılan anlaşma küresel krizi azaltma adına oldukça önemli bir adım.

Anlaşmayla petrol fiyatlarındaki risk primi düşecek ve başta ABD ve Avrupa olmak üzere birçok ülke ekonomik belirsizliği biraz olsun azaltacak.

*

İsrail''in kendini yemesi ve bu anlaşmayı tarihi hata olarak görmesinin artık hiçbir önemi yok.

Çünkü anlaşmanın en büyük tarafı ABD ve İngiltere.

Şu sözler önemli bir yol ayrımını gösteriyor:

İngiltere Dışişleri Bakanı Hague: İsrail, İran''la varılan anlaşmayı baltalayacak bir şey yapmaktan kaçınsın.

ABD Başkanı Obama eski Başkanlardan Kennedy''nin ''Müzakere etmekten hiçbir zaman korkmayın'' alıntısına yer verdiği konuşmasında, ''Kendimizi sonu olmayan bir çatışma döngüsüne adayamayız. Sert konuşmak ve tehditler savurmak siyasi güvenliğimiz için doğru bir şey değil'' diyerek İsrail''e bir anlamda, ''bundan sonra yanında ben yokum, ayağını denk al'' dedi.

İsrail''in anlaşmaya karşı çıkışına en sert tepkinin de ABD Başkanı Obama ile İngiltere Dışişleri Bakanı Hague''den gelmesi İran''la anlaşmanın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.

İngiltere ve ABD''nin bu uyarıları, İsrail''in bundan sonra Ortadoğu''da işinin çok zor olacağının yazılı belgesi olacak.

Avrupa ve ABD, küresel krizden kurtulmak istiyor. Bunun için de önüne çıkacak ekonomik fırsatları kullanacak.

*

İsrail''in sonsuza kadar düşmanlık stratejisi bugün ABD ve Avrupa''nın hiç işine gelmediği gibi aksine zarar verici hale dönüşmüş durumda.

Ortadoğu ülkelerinde oluşacak yeni düzende yerini almak ve bu ülkelerle olan ticari ilişkilerini artırmak isteyen ABD ve Avrupa ülkeleri bundan sonra İsrail''i bölgede yalnız bırakacak.

İsrail ise bu anlaşmayı bozmak için ya bir delilik yaparak kendini ateşin ortasına atacak ya da gelişmeleri doğru okuyup düşmanlık stratejisini değiştirecek.

Bunu yakında göreceğiz.

*

Gelelim Türkiye''ye;

Son 60 yılın en büyük küresel krizine rağmen Türkiye''nin son 10 yılda yüzde 5''in üzerinde büyümesi bize hiç ama hiç yetmemesine rağmen yurtdışı ile kıyaslandığında büyük bir başarı olarak duruyor.

Türkiye Orta Vadeli Program (OVP) dahilinde büyümesini sürdürmesi halinde hem gelişmiş ülkelerle hem de gelişmekte olan ülkelere oranla daha hızlı bir büyüme sürecinde olacak.

Öncü göstergelere bakıldığında büyüme çok mütevazı kalıyor.

Çünkü ciddi oranda bir işsiz stoku ile iş arama yaşına gelen genç nüfus var.

Buna rağmen IMF''nin son raporuna göre, dünyada rekor düzeyde istihdam oluşturmada en başarılı ülke Türkiye olarak sunuluyor.

İşsizlik oranlarında bir miktar yükseliş var ama işgücüne katılım oranlarında da ciddi yükseliş var.

Son yılda 600 bin vatandaş iş ve aş imkânı buldu ama yetmiyor.

Çünkü daha çok kişi iş arıyor.

Tek haneli gibi gözüken enflasyon temel ihtiyaçlarda gizli zamlarla yüzde 10''un çok üstünde seyrediyor.

Cari açıkta altın hariç bir kötüleşme yok.

Türkiye son 10 yılda 130 milyar dolardan fazla yatırım çekti.

Küresel yatırımcı sayısı 5 bin 600''den 35 bine çıktı.

Türkiye çok rahat bir şekilde yıllık 50 milyar doların üzerinde yatırım çekebilecek pozisyonda.

Ama bunun için büyük ölçüde sermaye piyasalarının gelişmesi, şirketlerin finansmana erişimi ve kayıtdışılığın azaltılması gerekiyor.

*

Bugün İran''ın yaptığı ithalatta aslan payı ABD ile Avrupalı şirketlerin elinde.

Ambargoyu uygulayan ABD ile Avrupa olmasına rağmen Türkiye''nin payı düşürüldüğü zaman 50 milyar dolardan fazla ithalat yapan İran''ın ithalatını, Türkiye dışında şapka değiştirmiş, kılık değiştirmiş dev Amerikan ve Avrupalı şirketler karşılıyordu.

Ambargonun kalkmasıyla dolaylı ticaret kalkacak.

İran''a Türkiye''den yılın 9 ayında yapılan ihracat yüzde 30 oranında düşmüştü.

Geçmişinde en fazla İran''a karşı dış ticaret fazlası veren Türkiye bu durumdan en karlı şekilde çıkacak.