Reyhanlı"da patlayan bomba; şaşırdınız mı?

Hatay"ın Reyhanlı ilçesindeki ikiz patlama 50"ye yakın insanımızın canını aldı. Acı, ağır ve kederli bir bilanço bu. Kederli evet, zira insan başka ülkelerde insan hayatının değerine tanık oldukça, sözgelimi Boston"daki saldırıda ölen üç kişi için neredeyse ulusal yas haline geçildiğini; patlamanın 9/11 anma geleneğine eklemlenme aşamasında olduğunu gördükçe, Ortadoğu"nun kan coğrafyasının tam ortasındaki güzel ve yalnız ülkesi için hayıflanmaktan kendini alamıyor. İnsan hayatının anlamının, dünyanın doğusuyla batısı, kuzeyiyle güneyi arasında farklılaşması, birinde ülkeler yakıp yıkacak kadar değerliyken ötekinde sadece bir istatistik olması, insanda tuhaf şekilde adaletsizlik hissi uyandırıyor.

Geçelim... Reyhanlı"da hayatını kaybedenlere Allah"tan rahmet, kalanlara sabır dileyelim.

Başbakan Erdoğan ve Beşir Atalay"ın yaptığı açıklamalardan anlaşıldığı kadarıyla ise, saldırının arkasında Suriye var gibi gözüküyor. Çünkü Atalay"a göre, hepsi Türk vatandaşı olan 9 kişinin El Muhaberat ile bağlantısının olduğu ortaya çıktı. Bu işi örgütleyenin, bir süre Fransa"da yaşamış ve hatta terör konusunda çözüm görüşmeleri yapılırken Paris"te yaşayan PKK"lılara sıkılan mermilerde de rolü olduğu ileri sürülen acilcilerden "Sırtlan" kod adlı Mihraç Ural olduğu söyleniyor.

Öte yandan; patlamayı bahane edip Suriyeli sığınmacılara saldıranlar biraz olsun utanmışlar mıdır, konusu üstünden atlanıp geçilecek bir konu değil; çünkü bu zavallı insanları rahatsız ederek, taciz ederek, darp ederek bir yere varılamayacağının artık anlaşılmış olması gerektiği bir yana; bunun ne insanlıkta ne de uluslararası hukukta yerinin bulunmadığı da aşikar. Can havliyle ölümden kaçan Suriyelilerin sınır kapılarından alınmaya başladığı o ilk dönemleri hatırlıyorum da; koca koca, kelli felli, güya dış strateji filan bilen yazarların "niye aldık Suriyeli mültecileri içeri?" yollu yazıları ortamları epeyce hareketlendirmişti. Oysa mültecilik hukuki bir statüdür, Türkiye 1991"de Körfez Savaşı"nda Irak"tan kaçan mültecilere kapılarını açtığı gibi, "ölüm korkusu" gibi gayet realist bir gerekçeyle sınır kapılarına dayanan Suriyelileri de geri gönderemezdi. Kaldı ki, Türkiye"nin yeni siyasetinin geçmişten tevarüs etmekle övündüğü tarihi-siyasal miras var.

Saldırıya dönersek, yön tabelalarının El Muhaberat"ı göstermesi pek çok kişi gibi beni de hiç mi hiç şaşırtmadı. Çünkü Başbakan Erdoğan"ın ABD gezisi öncesi, uluslararası arenada ciddi bir Suriye hareketlenmesi sözkonusuydu. Esed yönetimine destek veren İran, Çin ve Rusya triosundan, Rusya"nın ikna yoluyla çıkartılması ve Esed"in yalnızlaştırılması denemeleri bir sır değil. ABD ve Rusya Dış İşleri bakanlarının geçtiğimiz hafta bir araya geldiği ve Suriye konusunda bir çözüm arayışı içine girdiği; bir konferans çerçevesinde sorunun taraflarını aynı masa etrafında buluşturmayı tasarladığı da öyle…

İngiltere Başbakanı James Cameron"ın Putin ile Suriye"yi konuştuğu Rusya ziyaretinin hemen ardından, dün de ABD"ye geldiği ajanslardan akan bilgiler arasında. Cameron"ın üç günlük Washington ziyaretinden sonra Obama ve Beyazsaray"ın, Türkiye Başbakanı Erdoğan"ı ağırlayacağı da biliniyor. Eğer Suriye denkleminde Rusya, Esed"i destekleme pozisyonundan daha tarafsız bir bölgeye çekilebilirse, giderek yalnızlaşan Esed"in belki katliamlarını durdurması gerekecek. İran"ın uluslararası arenada var olan uzun ve çileli yalnızlığına, yeni yalnızlıkların eklenmesi de cabası…

Suriye konusunda bir hareketlenme olduğu ve bu meselenin artık can sıkıcı olmaktan çıkarılması gerektiği üzerinden bazı denemeler yapıldığı belliydi yani… Ve bunun elbette bir karşılığı olacaktı; ama Reyhanlı saldırısı sonrası "sivilleri katletmek bizim değerlerimize aykırıdır" diye evlere şenlik bir açıklama yaparak uluslararası kamuoyunu kendine güldüren Suriye tarafından; ama Rusya"nın Esed"i desteklemekten vazgeçirilmesi denemelerinden pek memnun olmadığı belli olan İran tarafından…

İran ya da Suriye yani; hangisi yapmış olursa olsun yöntem oldukça klasik ve şark usulü; bilirsiniz Ortadoğu"da her mesaja karşılık "kanla" mühürlenmiş taahhütlü bir mektup gönderilir. Bu mektubun adresi ABD, Türkiye ya da İngiltere olabilir. Ama "mektup", en yakın ve eli bağlı olabilecek seçeneğe postalanır ki, sözkonusu örnekte bu Türkiye"dir. Çünkü hepsi bilir, Türkiye"nin "müslümanın müslümanla savaşması" anlamına gelecek bir Suriye müdahalesine gönlü yoktur. Herkes bilir ki, Türkiye dalga dalga yayılıp milyonlarca hayata mal olabilecek bir mezhep çatışmasına geçit vermemek için ne yapılması gerekiyorsa yapacaktır…

Sonuç: Umalım da Başbakan"ın ABD gezisinde bu iş artık kimsenin ölmemesi sonucuyla neticelensin. Umalım da uluslararası kamuoyu; daha babası Hafız"ın 40 bin kişiyi biçtiği Hama katliamının hesabı sorulmadan oğlu Beşar"ın bu rakamı ikiye, üçe katlama azmine bir son verecek vicdan duyarlılığına erişsin.

Umalım da 100 bin kişinin hayatının değeri, üç kişininkinden daha az olmasın, bir insan bir rakamdan daha çok şey ifade etsin… Çok mu şey istiyoruz, bilmem ki?..