İhtilal yasaları dar geliyor

Anayasa Mahkemesi'nin ciddi şekilde yeniden yapılanmaya muhtaç olduğu bildirildi. Anayasa Mahkemesi Raportörü Dr. Kemal Başlar, olağanüstü bir ortam ve koşulların ürünü olan 1961 ve 1982 Anayasaları ile bunlara bağlı olarak hazırlanmış 44 ve 2949 sayılı kuruluş yasalarının Anayasa Mahkemesi için çok dar olduğunu bildirdi.

Dr. Başlar, "Yüksek Mahkeme'nin yapısı ve Anayasa yargısı" ile ilgili hazırlayıp Başkan Mustafa Bumin'e sunduğu taslakta, birbirinden ilginç önerilerde bulundu.

Başlar, Anayasa yargısının temel dinamiklerinin yeni baştan şekillenmesinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin içtihat hukukundan da yararlanmak gerektiğini vurguladı. Anayasa Mahkemesi'nin öncelikle, "davaya bakan mahkeme" olarak yeniden tanımlanmasını öneren Dr. Başlar, şu görüşe yer verdi: "Avrupa Anayasa Mahkemeleri de, genel olarak davaya bakan mahkeme kavramını geniş olarak yorumlamaktadır. Sonuç olarak, Anayasa Mahkemesi'nin yeniden yapılanmasında, itiraz yoluyla kendi önüne gelen davalarda, kesin hüküm niteliğinde kararlar veren yasayla kurulmuş olan bağımsız ve tarafsız yargı mercilerini mahkeme olarak kabul edebileceği bir değişikliğe gidilmeli ve Anayasa'nın 151. maddesindeki 'mahkeme' kavramı yeniden yorumlanmalı veya bu ifade 'yargı mercii' olarak değiştirilmelidir."

Dr. Başlar, Anayasa Mahkemesi'ne uluslararası anlaşmaları da denetleme yetkisinin verilmesini talep ederek, "Özellikle, sadece teknik adı antlaşma veya sözleşme olmayan ancak uluslararası yükümlülük doğuran bütün belgelerin anayasal denetimine olanak tanınacak değişiklikler yapılmalıdır" dedi.

Anayasa Mahkemesi üyeliğinin statü ve maaş bakımından cazip hale getirilmesini öneren Dr. Başlar, bugün Anayasa Mahkemesi üyelerinin yıllık yaklaşık olarak 21 bin dolar aldığını, bunun da temsil ettikleri makama uygun düşmediğini ileri sürdü. Dr. Başlar, üyelerin maaşının milletvekili maaşları ile eşit düzeye çıkarılmasını, üyelere üniversitelerde bilimsel amaçlı ders verme imkanının da sağlanmasını isterken, şunları kaydetti: "Anayasa Mahkemesi üyeleri maaş, sosyal olanaklar ve çalışma şartları açısından ne kadar iyi olursa, verilen hizmetin kalitesi de o kadar iyi olacak, ileride bu makama gelmek için yaşanacak tatlı rekabet sonuçta Anayasa yargısının lehine olacaktır".

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------