İnsan hakları gözde konu

Ankara- 18 Nisan seçimleri için hazırlıklarını sürdüren siyasi partiler, seçim bildirgelerinde insan hakları konusuna geniş yer ayırdılar. Türkiye'nin en önemli sorunları arasında yer alan insan hakları ihlalerinin çözümü ile ilgili vaadler sağdan sola her partinin söyleminde önemli bir yer tutarken, konuyla ilgili somut çözüm önerilerinden çok genel ifadelerin tercih edildiği görüldü.

Partilerin Türkiye'nin temel sorunlarıyla ilgili tespitlerde bulunarak, bunların çözümüne ilişkin metotlarını anlattıkları seçim bildirgelerinde, insan hakları alanında benzer sorunlar dile getirildi. Tüm partilerin insan haklarıyla ilgili görüşleri arasında yargı bağımsızlığının sağlanması, DGM'lerin sivil mahkemeler haline getirilmesi, düşünce özgürlüğüne yönelik kısıtlamaların kaldırılması, faili meçhullerin aydınlatılması, çetelerin çökertilmesi, Anayasa'da insan haklarıyla ilgili değişikliklerin yapılması gibi ortak yönler bulunuyor. Siyasi partilerin insan hakları ile ilgili vaadlerinin başında 1982 Anayasası'na yönelik değişiklikler geliyor. FP'nin seçim beyannamesi'nde, Anayasa'da yeralan "insan haklarına saygılı devlet" tanımının çağdaş anayasalarda olduğu gibi "insan haklarına dayalı devlet" olarak değiştirileceğini ve temel hak ve özgürlüklere sınırlama getiren bütün hükümleri Anayasa'dan çıkarılacağı belirtildi. CHP, yeni çağdaş, çoğulcu ve özgürlükçü bir Anayasa'nın hazırlanmasına öncülük etme sözü verirken, DSP ayrıntılara girmeyen, herhangi bir ideolojiye dayanmayan yeni bir Anayasa'nın hazırlanması gerektiği şeklindeki görüşünü ortaya koydu. DYP ise İkinci Demokrasi Programı adını verdiği programında, sivil bir anayasa hazırlanarak, Anayasa'nın tepki anayasası olmaktan çıkartılacağını dile getirdi. DTP ve BBP mevcut Anayasa'nın üzerinde insan hakları yönünden değişikliklerin yapılmasından yanayken, konuyla ilgili olarak en radikal çıkışı yapan ÖDP, seçim bildirgesinde "Anayasa derhal değiştirilmelidir" ifadesine yer verdi.

Tüm partiler düşünce özgürlüğünün sağlanacağı yönünde sözler verirken, konuyla ilgili somut öneriler, düşünceye yönelik sınırlamalarda en çok kullanılan TCK'nın 312 ve TMK'nın 8. maddelerinin kaldırılacağını söyleyen FP'den geldi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin, asker üyeler nedeniyle bağımsız mahkemeler olarak kabul etmediği DGM'lerle ilgili tartışmalar partilerin seçim bildirgelerine de yansıdı. FP, seçim bildirgesinde şu ifadelere yerverdi: "FP, DGM'lerin kaldırılarak, bunların görev alanına giren suçların genel yetkili ceza mahkemelerine bırakılması, terör ve örgütlü suçlar gibi konuların bu alanda ihtisaslaşacak genel yetkili ceza mahkemelerinde yargılanması gerektiği görüşündedir." ÖDP de DGM'lerin kaldırılmasından yana olduğunu belirtirken CHP ve DTP, DGM'leri sivil uzmanlık mahkemeleri olarak yeniden düzenleme sözü verdi.

İnsan haklarıyla ilgili bir diğer önemli konu olan çeteler ve mafya ile mücadele de partilerin vaatleri arasında önemli yer tuttu. Türkiye'nin en önemli sorularından Güneydoğu sorununa ilişkin, partiler daha çok ekonomik kalkınma üzerinde durdular. FP, adaletli bir gelir dağılımının, vatandaşlık hukukunu öne alan bir yönetim anlayışının, yoksulluk ve işsizliğin önlenmesinin terörün beslendiği kaynağı kurutacağını belirterek seçim beyannamesinde, "Terörün aynı zamanda bir sonuç olduğu gerçeğinden hareketle, uygulayacağımız ekonomik ve sosyal politikalarla, milletimizin ortak değerleri ve ortak iradesiyle sorunların çözüleceğine inanıyoruz" ifadelerine yer verdi.