İskonto faizi indi sıra göstergede

Hisse senedi piyasasından zenginleşen ABD insanının harcamalarıyla yükselen iç talep ve savaş harcamalarıyla patlayan cari açık. Yoğun bir enflasyonist baskı ve FED'in arka arkaya gelen faiz arttırımları. Yükselen faizler sonrası ödenemeyen mortgage kredileri. Bataklar, bataklar, bataklar... Kimine göre 8.2 kimine göre 10.2 trilyon dolarlık dev bir piyasanın can çekişmeleri. Bizdeki kredi kartları gibi sokak standlarında dağıtılan yüksek riskli krediler. Sonucu anlatılmayan düşük ve uzun vadeli gibi görünen değişken faizli krediler.

Birbirinden bağımsız gibi düşünülen tüm bu teknik meseleler görüldüğü gibi son günlerin finans piyasalarına bomba gibi düştü. Geçtiğimiz yıllarda sonucu hesaplanmadan verilen mortgage kredileri nedeniyle sadece Amerika değil, tüm dünya olumsuz yönde etkilendi. Önce tek tek batık krediler ortaya çıktı, batık krediler yüzünden fonlar battı, sonra batan fonlar yüzünden ABD borsası allak bullak oldu, ardından ABD borsası yüzünden Avrupa borsaları ve Türkiye çöktü...

Peki ama bize ne Amerika'daki mortgage fonlarından? Bize işte... Çünkü İMKB'nin yüzde 70 lik bölümü yabancı yatırımcılardan oluşuyor. Ve daha da önemlisi bu yabancı yatırımcılar neredeyse 8 binlerden beri borsadan mal alıp maliyetlerini en düşük seviyelerde oluşturdu. Yani bugün çıkıp gitmeye kalksalar 30 bine kadar zarar etmezler (bu rakam en iyi niyetli rakamdır).

İkinci olarak her ne kadar Türkiye'de faizler yüksek desek de güvenli piyasaların (ABD-Avrupa) faiz oranları size yaklaşırsa cazibeniz azalır. Çünkü yabancı önce güveni sonra kârı tercih eder. Kârın önde olabilmesi için sahiden çok yüksek olması gerekir. Üçüncüsü borsa ve bonodan çıkan yabancı hiçbir zaman TL ile ülkesine dönmez, parayı dövize daha çok dolara çevirir (çünkü geçerli para dolardır). Dövize yönelirse dolar yükselir, Merkez daralan döviz piyasasına döviz fonlar, fonlama talebi karşılamazsa döviz fiyatı yükselir ama rezervler azalır. Peki bu ne anlama gelir? Bu durum özellikle dolarla borçlanmış devleti ve bütçeyi vurur... Faizler arttırılmak zorunda kalınır... Kurun yükselmesi gizli faiz etkisi yaratır. Tabii bu devlet açısından oluşabilecekler... Peki özel sektöre ne olur? İşte o daha can sıkıcı bir süreç... Son yıllarda kamudan çok özel sektörün dışarıya borçlandığı düşünülürse ve bu borçların genelde libor artı ve kur riski ile yapıldığı hesaplanırsa işte o zaman durum kritik.

İşte tüm bu nedenlerden dolayı ABD'deki faiz oranları, mortgage batıkları ya da FED başkanının yaklaşımları bizi yakından ilgilendiriyor. İşte bu yüzden dünkü nüshamızda ısrarla FED faiz indirimine giderek piyasaları rahatlatmalı dedik...

Çünkü FED bu adımı atmasaydı satışlar devam edecek, mortgage batıkları artacak ve işin içinden çıkılmaz hale gelecekti. Bu fırtına hem ABD hem dünyayı ezip geçecekti...