Değişimi okuyabilmek

Büyük bir değişimin ve dönüşümün hayat bulmasına tanıklık ediyoruz. Bunu anlamak için kafayı biraz ufka dikmek gerekiyor galiba...

Tarih sahnesindeki hareketleri incelediğimizde, her büyük kriz sonrasında büyük değişimlerin yaşandığını görüyoruz.

Son yaşanan ekonomik krizinde hızla dengeleri değiştirdiğini artık görmek gerekiyor. Moda tabirle "dünyanın ekseni kayıyor"da denilebilir. Bu değişimi öngörmek ve olası sonuçları hakkında fikir sahibi olabilmek içinde, finansal piyasaların anlık fiyat hareketleri temaşasından kendinizi soyutlamanız gerekiyor.

Haber bombardırmanları arasında bazen öyle gelişmeler kaynayıp gidiyor ki; gelecek hakkında ciddi ipuçları yakalamanıza engel oluyor.

Örneğin; Uluslararası Para Fonu (IMF) kısa bir süre önce "bomba etkisi" yapacak bir açıklama yaptı. Ancak bu açıklama finansal piyasaların günlük temaşası içinde fark bile edilemedi.

IMF, "resmen" ABD çağının beş yıl sonra, yani 2016''da sona ereceğini açıklarken, yeni ekonomik liderin de Çin olacağı belirtti.

IMF''ye göre; 2011 yılında 11 trilyon dolar düzeyinde büyüklüğe sahip Çin ekonomisi 2016 yılında 19 trilyon dolar büyüklüğe ulaşacak. Söz konusu dönemde ABD ekonomisi ise 15 trilyon dolardan 19 trilyon dolar sınırına dayanacak.

ABD açısından daha da vahimi; Obama''dan sonra gelecek yıl ABD''ye başkan seçilecek kişi de, dünyanın en büyük ekonomisinin son başkanı olacak...

IMF''nin 2016 tarih tahmininin tutturulup tutturulmaması çok önemli değil! Belki bir kaç yıl önce ya da sonra. Bu değişim yaşanılacak. Önemli olan; ABD açısından kaçınılması zor olan bu değişimi bizim okuyabilmemiz...

ABD ekonomik liderlik ünvanını 1890 yılında İngiltere''den devralmıştı. 126 yıl sonra liderliği Çin''e kaptırıyor. Devletlerde her 25 sene 1 yaşa tekabül eder. Demek ki 14 trilyon dolarlık borcuyla ABD ekonomik hegemonya anlamında 6. yaşını göremeyecek...

Çin ve ABD bu değişime giden yolda her türlü atraksiyona başvuruyorlar. Yıllardır dış ticaret fazlasıyla ABD''yi fonlayarak gırtlağına kadar dolar rezervine boğulan Çin için asıl tehlike; elinde bulunan 3 trilyon doların akibeti...

Çin, her ne kadar krizin zor günlerinde tahvillerini almaya devam ederek ABD''ye koltuk çıktı gözükse de, aslında elinde bulunan ABD tahvillerinin değerini sigortalamış oldu. Diğer taraftan da "aba altından sopa" göstererek, ABD''yi elindeki dolar rezervlerini kullanarak tehdit etmeye devam etti.

Hafta başında finansal piyasaların günlük temaşası içinde kaybolup giden diğer bir haberde Çin''den geldi. Çin elindeki dolar rezervlerinin bir bölümüyle doğal kaynaklar başta olmak üzere yatırım çeşitlemesine gideceğini açıkladı. Bu şu anlama geliyor: Çin emtialarda alışlarını artırırken, mümkün olduğunca dolar cinsi varlıklardan kaçacak…

Bu nedenle; bu satırların yazıldığı günün (dün) akşam saatlerinde yapılacak olan FED toplantısından da değerli dolar yönünde atılacak bir hamle beklemiyorum.

ABD bir süre daha doları düşük tutarak zaman kazanmaya çalışacak. Ama bu arada da Çin''in eli her geçen gün güçlenecek. Bu ikilinin ayak oyunları da tüm dünyayı etkilemeye devam edecek.

Diğer önemli bir değişim ve dönüşümde Euro bölgesinde yaşanıyor. Euro bölgesindeki değişimin fitili de Almanya''nın elinde. Eğer Almanya AB''den sıkılıp da desteğini çekerse işte o zaman ne Euro kalır, nede AB...