Kapatma kararında başörtüsü tartışması

Anayasa Mahkemesi'nin Fazilet Partisi'nin kapatılmasına ilişkin gerekçeli kararı açıklandı. Gerekçe metni 528 sayfa tuttu. Recai Kutan'a dün tebliğ edilen karar bugünkü Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girecek. Böylece, Nazlı Ilıcak ile Bekir Sobacı'nın milletvekillikleri sona erecek. Ilıcak ve Sobacı ile birlikte Ramazan Yenidede, Mehmet Sılay ve Merve Sefa Kavakçı'ya 5 yıl da siyaset yasağı getiriliyor.

Fazilet Partisi'nin başörtüsünü savunduğuna dikkat çekilen kararda, "Dinsel nedenlere dayanılarak başörtüsü ve türbanla boyun ve saçların örtülmesine resmi daire ve üniversitelerde serbestlik tanınması, bir tür yönlendirme ve bir anlamda zorlamadır. Kişileri şu ya da bu yönde giyinip başını örtmeye zorlamak, ayrı ve hatta aynı dinden olanlar arasında bile ayrımcılık yaratacaktır. Ayrıca kamusal kuruluşlarda ve öğretim kurumlarında başörtüsü ve onunla birlikte kullanılan belli biçimdeki giysi bir ayrım aracı niteliği de taşımaktar. Bu tür dinsel kaynaklı sembollerle dini esaslara dayalı toplumsal düzen oluşturmaya yönelik faaliyetlerin Anayasa'nın laiklik ilkesi karşısında hoşgörü ile karşılanması olanaksızdır" denildi.

Kararda, "Davalı parti, türban ve başörtüsü konusunu belirlediği politikalara temel almakta bir sakınca görmemiş ve bu konudaki görüşleri ile bilinen Merve Kavakçı'yı seçilebileceği yerden aday göstererek milletvekili olmasını sağlamıştır. Fazilet Partisi'nin görüşleri ve faaliyetleri bu doğrultuda olan birini seçilebileceği yerden milletvekiliğine aday göstermesi kuşkusuz bu kişinin görüşleriyle partinin temel politikaları arasında bir paralellik olmasından kaynaklanmaktadır" denildi.

Gerekçeli kararda Fazilet Partisi'nin başörtüsü yasağını "zulüm" ve "zorbalık" olarak niteleyerek halkı devlet görevlilerine karşı kin ve düşmanlığa tahrik ettikleri iddia edilerek, şöyle denildi: "Ancak daha ileri bir aşama olarak türban veya başörtüsü konusu Merve Kavakçı ve onu seçimlerden önce ve sonra açıkça destekleyen Nazlı Ilıcak aracılığıyla ulusal iradenin gerçekleştiği TBMM'ne taşıyarak tüm milletvekilerinin alkışladığı bir görüntü içinde eyleme dönüştürülmüştür. Böylece davalı parti tarafından güçlü bir siyasal sembol olarak kullanılan başörtüsü veya türbanın eylemli bir durum yaratılarak TBMM'ne taşınması girişimiyle geçmişinde teokratik bir devlet deneyimi geçirmiş olan Türkiye Cumhuriyeti'nde özel bir yeri ve önemi bulunan laiklik ilkesi ağır içimde ihlal edilmiştir."

Anayasa Mahkemesi'nin 8 üyesine karşılık Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Haşim Kılıç ile Sacit Adalı ve Samia Akbulut, FP'nin kapatılmasına karşı çıktı. Kılıç tarafından kaleme alınan karşı oy yazısında şöyle denildi: "Anayasa Mahkemesi kararlarında öncelik laiklik 'din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması' olarak nitelenirken son zamanlarda bu tanım genişletilerek 'din işleriyle dünya işlerinin birbirinden ayrılması' şekline dönüştürülmüştür. Endişe verici bu tanımı 'demokratik laiklik' biçiminde algılamak çağdaş anlayışın gereği olarak kabul edilemez. Dinlerin dünya ile ilgilerinin olmadığını söylemek mümkün değildir. Bireyin ve ve toplumların yaşamlarını ciddi biçimde etkileyen dinlerin dünya ile ilgisini kesmek ancak o dinin yok edilmesiyle olanaklıdır."

Başsavcılığın Fazilet Partisi'nin üniversitelerde yaşanmak olan kıyafet sorununa ilişkin görüşlerinden kapatılmasını istediğini hatırlatan Kılıç, "Toplumsal bir problemi siyasal, hukuksal ve sosyal boyutlarının ortaya koyarak eleştirmek, çözüm üretmek bir siyasi partinin en temel görevidir. Meclis kürsüsündün konuşularak 'sorumsuzluk' alanına girmeseydi bile herhangi bir inanç grubunun hak ve özgürlüğü önünde bulunan engellerin kaldırılması için bir siyasi partinin ya da üyesinin düşüncesini açıklaması,çözüm önermesi dinsel bir inancı istismar anlamında yorumlanamaz" dedi.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Fazilet Partisi'nin kapatılan Refah Partisi'nin devamı olmaktan dolayı kapatılmasını isterken Anayasa Mahkemesi, Yalçın Acargün, Ali Hüner, Ertuğrul Ersoy ve Tülay Tuğcu'nun isteğine rağmen FP'nin devamdan kapatılmasını redetti. Anayasa Mahkemesi'nin Anayasa'nın 69. maddesindeki 'temelli kapatılan bir parti bir başka ad altında kurulamaz' düzenlemesinin yaptırımı olmadığı gerekçesiyle devamdan kapatmayı redettiği belirtildi.

Anayasa Mahkemesi üyeleri Acargün, Hüner, Ersoy ve Tuğcu ise FP'nin RP'nin devamı olmaktan dolayı kapatılmasını istediler. Bu üyeler, Başsavcılık tarafından sunulan deliller ve FP tarafından ortaya konulan söylemlerle FP'nin RP'nin devamı olduğunun net olarak ortaya çıktığını iddia ettiler.

Anayasa Mahkemesi Başkanı Bumin ise RP'nin devamı olmadan dolayı FP'nin kapatılması davası açılmasından önce FP'nin ihtar edilmesi gerektiğini ifade etti. Fulya Kantarcıoğlu ile birlikte karşı oy yazısı yazan Bumin, şu görüşlere yer verdi: "104. maddeye göre bir siyasi parti hakkında 95. maddeye aykırılıktan kapatma davası açılabilmesi için ilgili partiden bu aykırılığın giderilmesinin ihtar yoluyla istenilmesi gerekmektedir. 101. maddede doğrudan kapatma davası açılabilecek durumlar açıklıkla belirlenmiştir. Bunları içtihat yoluyla yenilerini eklenmesi olanaklı değildir."

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Anayasa Mahkemesi'ne delil olarak sunulan Necmettin Erbakan ile Yasin Hatipoğlu arasındaki konuşma kasetleri ise Anayasa Mahkemesi üyelerini böldü. Fazilet Partisi'nin kapatılması yönünde oy kullanmasına rağmen üye Ahmet Akyalçın, kasetin delil olarak kullanılamayacağını ifade etti. Akyalçın, kasetteki konuşmaların Erbakan ile Hatipoğlu arasında yapıldığının kesin olmadığını ifade etti.

----------------- imza------------------