Kaybedilen işçiyi kazanmak zor

Sanayinin başkenti İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meclis Başkanı Erdal Bahçıvan, kaybolan istihdamın orta vadede kazanılması konusunda bile kötümser. Bahçıvan, "Şu anda herkes verimlilik ve kârlılığı korumayı sağlamak hesabı içerisinde" derken, Türkiye'nin önde gelen sanayi kuruluşlarından Kale Grubu'nun patronu Zeynep Bodur Okyay, rekabet gücünü kaybeden firmaların otomasyona yöneldiğine işaret etti.

Dün Enflasyon Raporu'nu açıklayan Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz da yüksek işsizlik oranlarının uzun süre devam etmesini bekliyor. Sanayi üretiminden gelen son sinyal, istihdam artışı konusundaki beklentileri olumsuz etkiledi. Yıl başından bu yana 6 aydır artan üretim endeksi, ağustosta yüzde 5,7 geriledi. Haziranda mayıs ayına göre yüzde 6,6 oranında yükselen sanayi üretimi endeksi temmuzda hız kesti ve hazirana göre yüzde 0,9 oranında arttı. Oran, ağustosta ise negatife döndü ve temmuza göre yüzde 5,7 geriledi.

Bu arada TÜİK verilerine göre Türkiye'de geçen yılın ağustosunda yüzde 9,8 olan işsizlik oranı, bu yıl haziran itibarıyla yüzde 13'te bulunuyor. Yüzde 8-9 gibi büyüme rakamlarının yakalanmasıyla birlikte istihdamda gözle görülür bir düzelme olacağı görüşünde birleşen Türkiye'nin önde gelen sanayicileri, krizin işletmelerin istihdama bakış açısını da değiştirdiğine dikkat çekti.

İSO Meclis Başkanı Erdal Bahçıvan, kapasitedeki gelişmelerin birebir işsizliğe bir katkı sağlayacağını orta vadede imkan dahilinde görmediğini dile getiriyor. Herkesin verimliliği ve kârlılığı korumayı sağlamak hesabı içerisinde olduğunu ifade eden Bahçıvan, "Türkiye'nin insan gücünün, eğitim yapısının geliştirilmesi gerekiyor. Türkiye'nin bu dönemi önümüzdeki süreç için istihdam temeli atma noktası olarak değerlendirmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Kale Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Zeynep Bodur Okyay ise "Sanayici istediği özelliklerde eleman bulamadığı için de işsizlik artıyor” diye konuştu.

İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçılar Birliği (İTHİB) Başkanı İsmail Gülle ise, sektöründe kriz boyunca SSK rakamlarına göre 100 binin üzerinde işini kaybeden olduğunu şu anda ise istihdamda kaybın durduğunu belirtti. Ağustos ayı itibariyle 6 bine yakın kişinin tekrar sigortalandığını belirten Gülle, "Bizim sektörümüzde geriye dönük biraz hareketlenme ve işçi almaların başladığını gösteriyor" dedi. İstihdamdaki kaybın krizden sonra yerine gelmesinin mümkün olmadığına dikkat çeken İTHİB Başkanı, şöyle konuştu: "Bunun düzelmesi en az birkaç seneyi alacaktır. Bir de bu kriz insanlara dar koşullarda çalışmayı öğretti. Yani işler açılsa bile istihdamda çok büyük bir artış olacağını düşünmüyorum." Gülle, işsizliği azaltmak için en az yüzde 5'in üstünde büyüme gerektiğini kaydetti.

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Başkan Vekili Hasan Büyükdede de krizle birlikte istihdam cephesinde de yeni bir dönemin başladığını dile getiriyor. Küresel krizin olumsuz etkilerinden tüm ülkeler payını alırken, ülkelerin mücadele vererek düşürmeye çalıştığı işsizlik oranlarının da bundan nasibini alarak arttığını belirten Büyükdede, üretim rakamlarında biraz kıpırdanma olsa da sanayicinin hala beklemede olduğunu kaydetti. Tecrübeli sanayici, bir grup işçinin haftanın yarısında bir başka grubun da diğer yarıda çalışacağı ancak aldıkları ücretin kendilerini geçindirecek kadar olacağı bir dönemin geldiğine işaret etti.