Kıratın kaleleri düştü

İstanbul- Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in tabanının bu sefer DYP yerine MHP'ye yöneldiği ortaya çıktı. MHP'nin Demirel'in kalesi olarak bilinen Isparta'da hem belediye başkanlığını kazanması hem de genel seçimlerde birinci parti olarak çıkması dikkat çeken en önemli gelişme oldu.

Kesin olmayan sonuçlara göre MHP 38 ilde yüzde 20 ile yüzde 40 arasında oy aldı. Yüzde 10 ve yüzde 20 arasında oy aldığı illerin sayısı 27. Yüzde 1 ve yüzde 10 arasında oy aldığı illerin sayısı ise 15. MHP İstanbul 2. bölgede de yüzde 10'nun altında oy aldı. MHP'nin yüzde 30 ve üzerinde oy aldığı iller Aksaray, Gümüşhane, Karaman, Kırşehir, Nevşehir, Osmaniye, Tokat, Yozgat ve Çankırı. Bu seçimlerde MHP'nin 12 Eylül öncesinde kuvvetli olduğu Orta Anadolu'da eski gücünü yeniden kazandığı, hatta oyunu neredeyse iki, üç, dört katına çıkardığı gözleniyor.

MHP'nin Yüzde 20 ve yüzde 30 arasında oy aldığı iller arasında Adana, Afyon, Amasya, Ankara, Antalya, Burdur, Erzurum, Gaziantep, Giresun, İsparta, Iğdır, Karabük, Kastamonu, Konya, Malatya, Manisa, Niğde, Samsun, Trabzon, Çorum ve İçel gibi iller geliyor.

DYP, 1995'te Isparta'da aldığı yüzde 40.35'lik oy oranını bu sefer yüzde 22.51'e düşürdü. 1995'te yüzde 15.70 oranında oy alan MHP ise, büyük bir başarı ile yüzde 29.55'i yakaladı. Yerel kaynaklar, daha önce Demirel'in çevresinde yer aldığı söylenen isimlerin bu seçimlerde MHP'ye çalıştıklarını ileri sürüyorlar. DYP'nin geleneksel ve simgesel oy deposu olarak bilinen ve ANAP da, Isparta'da 3-4 puan oy artırırken FP 6 puan civarında bir oy kaybına uğradı. 2 puan CHP gerilerken DSP ise 5.5 puan bir artış sağlayabildi.

MHP, özellikle Güneydoğu'da fazla başarı gösteremedi. MHP Ardahan, Ağrı, Tunceli gibi Doğu Anadolu illeri ile Batman, Diyarbakır, Hakkari, Mardin, Muş, Siirt, Van, Şanlıurfa ve Şırnak gibi Güneydoğu Anadolu illerinde yüzde 1 ile yüzde 10 arasında başarı sağladı. MHP Edirne, Bartın, Rize ve İstanbul 2. bölgede de yüzde 1 ile yüzde 10 arasında oy alabildi. MHP'nin Güneydoğu sorununa farklı bir yaklaşım göstermesi nedeniyle bu bölgeden oy alamaması süpriz değil.

MHP'nin Orta Anadolu'da milliyetçi-muhafazakar seçmenin oyunu aldığı, DYP, ANAP ve FP'den kaçan oyların büyük çoğunlukla MHP'ye gittiği anlaşılıyor. Bu bölgelerde sağ seçmenin sol partilere oy verme eğilimleri zayıf. 1995'le kıyaslandığında Tokat'ta FP'de 10, ANAP'da 9, DYP'de 3 puan bir azalma olurken, MHP yüzde 12.94 olan oyunu 30.11'e yükseltti.

Konya'da FP'nin kaybı 11.5, ANAP'ınki 6 puan. DYP'nin kaybı yarım puan civarında. Buna karşılık MHP, 1995'de yüzde 12 olan oyunu 14 puan artırarak yüzde 26'ya ulaştı. Yozgat'ta FP'den yaklaşık 13, ANAP'dan 13 ve DYP'den 3 puan azalma yaşandı. MHP'nin 1995'de yüzde 13.93 olan oyu yüzde 39.10'a yükseldi. Çorum'da FP'den 12.72 puan, ANAP'tan 8, DYP'den 1 puan olmak üzere toplam yüzde 21.72'lik bir puan azaldı. MHP'nin 1995'de 12.52 olan oyu 28.74'e yükseldi. Amasya'da ANAP'tan 6 puan, FP'den 7 puan, DYP'den 4 puan civarında bir azalma yaşandı. MHP'nin oyları yüzde 12.15'den yüzde 24.36'ya çıktı. Buna göre bu üç partiden kaçan oyların ezici çoğunluğu MHP'ye gitti. Bu illerde DYP'nin ANAP'a ve FP'ye nazaran MHP'ye kaptırdığı oylar çok daha az. ANAP'dan ve FP'den kaçan oyların büyük ölçüde MHP'ye gittiği görülüyor.

CHP'nin Orta Anadolu'daki alevi oyların önemli bir kısmını aldığı söylenebilir. DSP'ye de kısmi bir oy kaydığı gözleniyor. Amasya'da CHP'den giden yaklaşık 7 puan, Erzincan'da 8 puan, Gümüşhane'de 4 puan, Nevşehir'de 3 puan, Sivas'da 4 puan, Tokat'ta 4.5 puan, Yozgat'ta 2 puan, Çorum'da 4 puan, Çankırı'da 2 puan civarında oyun DSP'ye gittiği anlaşılıyor. DSP ve CHP'nin bu illlerde 1995 ve 1999 seçimlerinde aldıkları oy oranları karşılaştırıldığında CHP'den azalan oy miktarı kadar DSP'de artış olduğu açıkça görülüyor.