Ekonomik kriz McCain'i vurdu

ABD'de 205'e karşı 228 oyla reddedilen 700 milyar dolarlık finans sektörünü kurtarma paketi, başkanlık yarışında da kendini "krizin çözümüne adadığını" duyuran Cumhuriyetçi aday senatör John McCain'e büyük zarar verdi. Üç hafta önce anketlerde Demokrat rakibi senatör Barack Obama'nın birkaç puan farkla önünde giden McCain, finans sektöründeki krizin derinleşmesiyle birlikte bu konumunu kaybetmeye başladı. Ekonomideki kötü durumun sorumlusu olarak Cumhuriyetçi Başkan George W. Bush'u gören ABD halkı, McCain'i de aynı partiden geldiği için Bush ile özdeşleştiriyor. Bu durum Cumhuriyetçi aday McCain'in kamuoyu yoklamalarında geriye düşmesine neden oldu. Yakın zamana kadar Amerikan ekonomisinin temelde sağlam olduğunu savunan McCain, Bush yönetiminin 700 milyar dolarlık kurtarma paketini açıklamasının ardından, geçen hafta kampanyasını askıya aldığını ve "krizi çözmek için Washington'a gideceğini" duyurmuştu.

Ardından kurtarma paketini desteklemeye karar veren McCain, hafta sonunda Kongrede yapılan görüşmelerde aktif rol oynadığını ve tarafları bir uzlaşma çerçevesinde bir araya getirdiğini savunmuştu. Ancak yapılan oylamada Temsilciler Meclisindeki 199 Cumhuriyetçi'den 134'ü, McCain'i "yarı yolda bırakarak" paket aleyhinde oy kullandı ve reddedildi.

Bu durum, kendi partisine mensup milletvekillerinin büyük çoğunluğunun desteğini alamayan Cumhuriyetçi McCain'in kamuoyu önünde zor durumda kalmasına yol açtı. Uzmanlara göre Obama, kriz boyunca kendisi hiç de aktif davranmadığı halde, McCain'in başarısızlığından yararlanarak yarışta avantaj sağladı.

Mortgage krizi ile patlayan, mali sektör kuruluşlarını sallayan küresel kredi krizi dünyada 'devletleştirme-kamulaştırma' olgusunu yeniden gündeme getirdi. ABD'de gayrimenkul piyasasının iki dev mali kuruluşu Fannie Mae ve Freddie Mac'a devlet tarafından el konulması önceleri piyasalara güven vermişti. Ancak, Lehman Brothers'ın devletleştilmediği için çöküşü de buna en açık örneklerden biri oldu. Bu konuda da en güvenilir namzet, İngiltere'de tutsat (mortgage) krizi sonucu batma noktasına gelen Northern Rock adlı bankanın devletleştirilmesine ilişkin yasal düzenleme oldu. Bu da mali piyasalarda küresel krze karşı bir nevi koruma kalkanı gibi algılanırken ciddi de bir güven unsuru oluşturuyor.

ABD Temsilciler Meclisi, yarın yeniden toplanma kararı aldı. Böylece yeni bir seçim en erken yarın yapılabilecek. Bush'un ekonomi kurmaylarına pakette rötüşler yaparak çoğunluğu tatmin edecek bir hale getirilmesini istediği öğrenildi. Demokratlar'ın Başkan adayı Barack Obama, paketin reddedilmesinden sonra yaptığı açıklamada "Ekonomiyi zor dönemden çıkaracak ve Kongre'den geçebilecek bir paket mutlaka çıkarılmalı" dedi. Barack'ın bu sözleri, paketin boyutlarının tırpanlanarak gündeme getirileceği şeklinde yorumlandı. Kurtarma planının Temsilciler Meclisi'nden çıkarılmasının başarısızlığa uğraması üzerine Meclis'teki partinin liderleri, "bir kurtarma planının çıkması için çalışmaya devam" kararı aldılar. Çoğunluk lideri Demokrat Partili Steny Hoyer, Temsilciler Meclisi azınlık lider yardımcısı Cumhuriyetçi Roy Blunt ile bir telefon görüşmesi yaptığını, "uzlaşma için çalışmaya devam edilmesi üzerinde mutabakata vardıklarını" belirtti.