Zonguldak"tan Hakkari"ye

Başımıza gelen her şeyin sebepleri ne olursa olsun kader olduğuna inanırız. Ancak bu inanç elbette olayları açıklamaya yetmez. Kadere sığınmak vicdanlarımızı susturmaz. Sadece ortaya çıkan acıya tahammülü kolaylaştırır. Ölen 30 madencimize yüreğimiz yanıyor. Ailelerine başsağlığı ve sabır diliyoruz. Bu olaya neyin sebep olduğunu iyice araştırmak gerekiyor. Sadece tepki vermek işleri çözmüyor. Tecrübesiz işçiler, denetim yoktu, sömürülüyorlar… gibi açıklamalar bu meselede yetkilileri ve bölgedeki halkı dinleyince yeterince karşılık bulmuyor. Hayatlarını kaybeden işçilerin 5 tanesi TTK''dan emekli,17''si TTK''da 5 ila15 yıl arası çalışmış ancak daha iyi ücret verildiği için özel firmaya geçmeyi tercih etmişler. Yani hepsi tecrübeli işçiler. Bu nedenle baştan beri hayatta olacaklarına ilişkin umut çok yüksekti. Gaz ölçüm cihazları ve teknik denetimlerin raporları da ihmali ortaya koymuyor. Biz yine de "ihmal vay vicdansızlar" mı diyeceğiz!

Zonguldak''a 10 yıl önce gitmiştim. O zaman da TTK''nın devlete yük olduğu ve kapanması gerektiği konuşuluyordu. Sanırım ekonomide Derviş rüzgarınının olduğu yıldı. Televizyon çekimlerinin yanısıra işçiler ile bol bol sohbet etmiştik. Aynı zamanda 500 metre kadar yerin altına inip madenciliğin ne kadar büyük emek ve özveri gerektirdiğini yakından görme imkanım olmuştu. İşçilerin hiçbirisi kendisini acınacak bir durumda görmediği gibi sömürüldüklerini düşünmüyorlardı. Tam tersine sendika aidatlarının yüksekliğinden şikayet ediyorlar, maden çalışmalarının yavaşlatılmasından yeni işçi alımlarının azlığından şikayet ediyorlardı. Bölgede TTK''da iş bulmak bir gencin geleceğinin kurtulması anlamına geliyordu. TTK''da çalışan birisine daha kolay kız veriliyordu. Ecevit''in bölgede sevilmesinin en büyük nedeni de her iktidar döneminde TTK''ya giriş sınavları açması idi. Çok duacısı vardı. Hatta TTK bünyesinde 65 bin işçinin çalıştığı yıllar bile olmuştu. Ancak bu işletmenin sürekli devletten aldığı para ile ayakta kalan bir kurum olması o zaman da bugün de tartışma konusu. TTK devletten aldığı 360 trilyon lira ile ayakta duruyor. Kamuda 11.000 işçi özel sektörde ise 4.000 işçi çalışıyor. TTK''da çalışan işçilerin maaşları 3,126 TL ile 5,235 TL arasında değişiyor. Kapitalizmin penceresinden baktığımızda kapanması gereken bu kurum, binlerce insanın hayatı düşünülerek yaşatılıyor. Nitekim bölgenin ekonomik ve sosyal gerçekleri buna rağmen bu kurumların yaşamasını gerektiriyor. Elbette bu durum sömürüyü beraberinde getirmemeli. Ancak sömürünün olmadığı yerde de sırf işçi adı geçiyor diye sömürü var diye bağırmak vicdanımızı rahatlatmak dışında işe yaramıyor. Nitekim daha madencilerin cesetleri çıkmadan onların işine aday bir çok insan başvuruda bulundu.

"Hakkari''de bazı cocuklar polise taş atmayı oyun zannediyor" … Bu sözün sahibi Hakkarili çocuk şu anda FİFA tarafından düzenlenen 11 Yaş Altı Futbol Turnuvası''na katılmak için Almanya''da. O coğrafyada doğmanın onu mahkum ettiği çocukluk koşullarını değiştirmiş, yurt dışı turnuvalarına katılan bir futbol takımının üyesi artık. Dışişleri Bakanımız''ın eşi Sare Davutoğlu''nun himayesine aldığı bu çalışmayı duyunca çok etkilendim. Çocuklar ile ilgili paneller, yazışmalar, toplantılar hiçbirisi beni bu girişim kadar umutlandırmadı. Bu umut verici örnek girişimin öncüsü genç bir doktor; Dilek Yesilbaş Hakkari Hastanesi''nde mecburi hizmet yapan bir psikiyatrist ve Baran Yetenek Avcıları isimli bir derneğin kurucusu ve başkanı. Dernek ilk olarak şehre bir sinema gelmesini sağlamış. Hakkarili çocukları bu turnuvaya göndermek ikinci önemli girişim olmuş. En büyük hayali Hakkari''ye bir spor kompleksi kurulmasını sağlamak olan Dilek Hanım''ın hayallerinin gerçeğe dönüşmesi İstanbul''dan tanıştıkları Sare Davutoğlu''nun desteği ile daha da kolaylaşıyor.

"Bu çocuklar için biz ne yapabiliriz" sorusu ile meslektaşını arayan Sare Davutoğlu''nun himayesinde Baran Yetenek Avcıları Derneği ve Anadolu Spor Akademisi''nin işbirliği ile Hakkarili çocuklar şu anda Almanya''dalar. Hepsi de ilk defa İstanbul''a geliyor, uçağa biniyor, yurtdışına gidiyorlar. Yeteneklerini göstermek için fırsat sağlanınca ortaya çıkacak değişimin ne kadar büyük olacağını insan onlara bakarak çok iyi anlıyor. Çocukların ifadeleri de çok içten, bir tanesinin babası başta bu turnuvaya katılmasına izin vermiyor. "Göndermezsen dağa çıkarım" sözleri babanın ikna olmasına yetiyor. Bu cümle aslında ne yapmamız gerektiğini bize çok iyi anlatıyor.

Bu girişimin tanıtım toplantısında yaptığı konuşmada Sare Davutoğlu "Hakkari''ye yönelik projeler için bu turnuva sadece bir ilk... Hakkari sadece futbolun değil basketbolun, tenisin, voleybolun yıldızlarını da çıkarabilir. İşte bu yüzden kendi adıma gözümüzü, kulağımızı, elimizi Hakkari''nin üzerinden çekmememiz gerektiğine inanıyorum...." diyordu.

Bu inancı paylaşmamak mümkün değil. Sadece iyi işlerde güçlerimizi birleştirmek bile birçok şeyi değiştirebiliyor.