Küçük ama önemli bir ayrıntı

Toz, günlük koşuşturmaca içerisinde belki de en fazla muhatap olduğumuz, hayatımızın en önemli ayrıntılarından birisidir. Bu önemli ayrıntıyı farkettiğimiz yer ve zamanlar ise oldukça sınırlı. Ya güneş ışıkları süzülürken farkederiz, ya da evlerimizi süpürürken. Tozlar, yüzlerce yıldır bilimsel araştırmalara konu olacak kadar önem taşıyor. Focus Dergisi'nin Ekim sayısında yer alan bir araştırma bu küçük ve önemli ayrıntıya dair ilginç bilgiler içeriyor.

Güneş ışığı altında dans eden toz zerrecikleri, en yakından tanıdığımız tozlar arasında yer alıyor. Ancak toz denilen olay, sadece bundan ibaret değil. Katı, akıcı, gaz şeklinde ve hatta "canlı" tozlara dahi rastlanıyor. Diğer yandan buhar olarak tanıdığımız şey de aslında toz ve su karışımı. Çiçek tozları ise tozun canlı olanlarını teşkil ediyorlar.

Toz üzerine yapılan araştırmaların ortaya koyduğu bir başka çarpıcı sonuç ise şu: "Evde bulunan tozlar sağlıklı" Bilim adamları tozlar arasındaki bakterilerin vücudu zamanında uyararak vücudun bağışıklık sistemini güçlendirdiğini, sahip oldukları endotoksin maddesi ile kandaki akyuvarların sayısını artırdığını ve bu artış sonucunda da insanı astım ve alerjilere karşı koruyan "gamma interferon" maddesinin üretimini hızlandırdığına dikkat çekiyorlar. Bilim adamları, bu gözlemleri sırasında alerjik tepki veren bebeklerin, alerjisi olmayan bebeklere göre çok daha temiz bir çevrede yaşadıklarını saptamışlar. En değerli tozlar ise sokaktaki tozlar. Buralarda, otomobil katalizatörlerinin atıkları olan milimetre büyüklüğündeki altın ve platin parçacıkları birikiyor.

Eskiden fırıncılar, mutfaklardaki sineklerle hamamböceklerinden kurtulmak için ilginç bir yöntem kullanıyorlardı. Toz halindeki bir avuç unu havaya serpiyor ve oluşan beyaz bulutu bir alevle ateşliyorlardı. 1785'te yaşanan bir toz patlamasının hamamböcekleriyle birlikte insanlara da ölüm getirmesi, bu yöntemin sonunu getirdi. Almanya'da bir fırın, aynı yöntemi denerken olduğu gibi havaya uçmuş ve ustalarıyla birlikte tüm ekibi yıkıntıların altına gömmüştü. 1979 yılında ise, Bremen'deki bir değirmende un patlaması sonucu 14 kişi ölmüş ve 100 milyon marklık zarar oluşmuştu.

Tozların mikroskop altındaki görünümleri de oldukça ilginç. Resimde, sarı kedi tüyü, renkli yün ve elyaf lifleri ile aralarında yeşil böcek larvası bulunan tozlar görünüyor.

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------