İşletme dünyasının harp akademisi

Kültürün işletmeleri, işletmelerin kültürü yoğurduğu iş dünyasında, işletme ve yönetim bilimlerinin önemi, yıldan yıla artmaktadır. Dünyada merkez ve çevre farkının ortadan kalkmasıyla, devletler arasındaki yarış, işletmeler arasındaki yarışa dönüşmüştür. Ulusal ve uluslarası yarışta, kuruluşları dünya sıralamasında, ilk sıralara taşıyacak olanlar, iş dünyasının harp akademilerinde, eğitim almış işletmecilerdir.

*

İş dünyasının harp akademileri denilince akla, Harvard Business School''un, Amerika''dan bütün dünyaya ihraç ettiği, MBA programları gelir. Harvard ilk defa lisansüstü eğitime 1908 yılında 59 öğrenciyle başlamış. Aynı yıl Rektör Charles W. Eliot, yaptığı konuşmada, misyonlarının, “üst düzey işletmeciliği” Ekonomi''den Hukuk''a değişik alanlarda, kapsamlı bir eğitim gerektiren, “entellektüel” bir mesleğe dönüştürmek olduğunu vurgulamıştır.

*

Amerikan üniversitelerinden 1960''da 5000 MBA öğrencisi mezun olurken, ikibinli yılların başında bu rakam, yüzbinleri aşmıştır. HBS her yıl, dünyadan 900 MBA öğrencisi alıyor. Ayrıca, bütün dünyadan binlerce yöneticiye, kısa süreli işletmecilik eğitimleri veriyor. HBS''daki MBA programlarının amacı, “örnek olay” yöntemiyle, insan kaynakları, pazarlama, finansman, sıradışı ürün ve hizmet üretimi konularında uzmanlaşmış, üst düzey yönetici ve liderler yetiştirmektir.

*

Topraksız, devletsiz, bayraksız, ancak her devletin peşinden koştuğu “Dünyanın ilk 500”üne giren kuruluşlarının gittiği her ülkeye MBA eğitimi almış, üst düzey yöneticiler de gider. Bunun için, dünyanın bütün üniversitelerinde olduğu gibi, Türkiye''deki üniversiteler de MBA eğitimleri veriyor. Çünkü, şirketlerin yönetim kademelerinde, MBA eğitimi alanların sayıları hızla artıyor. İş dünyasında başarılı olanların, her alanda başarılı olacaklarına inanılıyor.

*

MBA kültürünü anlatan, Mark H. Mc Cormak''ın “Harvard''da Neler Öğretilmez?” ya da Philip D. Broughton''ın “Harvard Bussiness School''da Size Ne Öğretirler?” kitapları, bütün dünyada ilgiyle karşılanmaktadır. Harvard''da MBA eğitimi alanların arasından Enron''un yolsuzluk yapan yöneticileri çıktığı gibi, Robert McNamara ve George W. Bush gibi, iş dünyasındaki savaşları, cephelere taşıyan ve ülkeleri kan ve gözyaşlarına boğan politikacılarda çıkmaktadır.

*

MBA kültürüyle yoğrulan “Pazar Ekonomisi”ni “Değer Ekonomisi”ne dönüştürmeden, dünyadaki savaşların ve ekonomik krizlerin önüne geçmek mümkün değildir. Yalnızca daha çok kazanmak için, reel ekonomiden daha çok sanal ekonomiye odaklananların, küresel soygunların önüne geçmeleri mümkün değildir.

*

Değer Ekonomisi''nin ilkeli ve tokgözlü işletmecilerini yetiştirmek için, başta Harvard Üniversitesi olmak üzere, bütün üniversiteler MBA programlarını, eleştirel bir gözle, baştan sona sorgulamalıdırlar.

*

Sanal dünyada, paradan para kazanma yolunda, karmaşık finansman yöntemleriyle, akıl almaz kazançlar sağlayanlar, reel ekonomiye başkaldırırcasına yükselttikleri gökdelenlerin altında kalırlar.

*

Kazanç herşeydir diyenler, kazanmak için herşeyi yaparlar.