Vecdi Gönül, nasıl değerlendirdi?

İlginç gelişmeler yaşanıyor Libya konusunda. Operasyonla ilgili komutanın NATO''ya geçmesiyle birlikte, Türkiye''yi gelişmelerin merkezine doğru çeken bir sürecin içine girildi.

NATO''nun operasyonun komuta merkezi olarak İzmir''i seçmesi ne anlama geliyor, Libya''da bundan sonra nelerin beklenmesi gerekiyor, Kaddafi''nin durumu ne olacak gibi bir dizi sorunun yanıtlanması gerekiyor.

Bu sorulara yanıt bulmak ve önümüzdeki sürece ilişkin olarak kamuoyunu bilgilendirebilmek için Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül''le görüştüm. Birçok şeyi içtenlikle konuştuk Milli Savunma Bakanı''yla.

Vecdi bey, önce bir yanlışı düzelterek başladı konuşmasına. "İzmir''deki bir NATO üssü değil, Komuta Kontrol merkezi. Örneğin; İncirlik Amerikan üssü. Orada savaş uçakları var, orada bir müdahale gücü bulunduruyor. Ama İzmir''de savaş uçakları yoktur."

Bu notu az sonra aktaracağım bilgilerin daha iyi anlaşılması için paylaştım.

İzmir''deki merkezin bir ara kapatılması gündeme gelmişti. Gabon dönüşü uçağın kokpitinde konuştuğumuz sırada Cumhurbaşkanı Gül, "Bir ara kapatılması düşünülmüştü" demişti.

Bir meslektaşımızın, "küçük bir üs" şeklindeki sözlerini ise, "Küçük değil, orta büyüklükte bir yer" diye düzeltme gereği duymuştu.

Milli Savunma Bakanı Gönül de kapatma konusunu hatırlattığımızda, "Biz buranın kapatılmasına itiraz ettik. Ancak bu konuda kararlı olduklarını gördük. Bu konuda kararın konsensüsle alınması gerekiyor. Bunun üzerine ben NATO Genel Sekreteri Rasmussen''e ve ABD Savunma Bakanı Gates''e veto ederim dedim" bilgisini verdi.

Buna rağmen Libya operasyonu için buranın seçilmesi ne anlama geliyor. Bakan Gönül''e göre bu bir "normalleşme" işareti. İşte sözleri: "Libya için ya Almanya''daki üssü kullanacaklardı ya da İzmir''i. Ama İzmir''i tercih etmeleri normalleşme açısından önemli. Ayrıca burayı kapatmayacakları anlamına da geliyor."

İzmir''de savaş uçakları olmadığına göre bu operasyon nasıl yürütülecek, ambargo neyle denetlenecek?

"İtalya''daki üsten ya da savaş gemilerinden kalkacak uçaklar. Ama operasyonunun komutası İzmir''den gerçekleşecek. Nereden, hangi uçakları kalkacağı İzmir''in talimatıyla olacak."

Kafamı kurcalayan bir konuyu da sordum Vecdi Gönül''e. Hem de ikna olmayınca birkaç kez dönüp dolaştırdım, konuyu Çekiç Güç''e getirdim. Türkiye''den kalkıp Irak''taki uçuşa yasak bölgeleri denetleyen Çekiç Güç vardı. Bu da Libya''nın Çekiç Güç''ü mü olacak?

"Çekiç Güç farklı" dedi Bakan. "Onunla bunu karıştırmayın. O ABD ile bizim ikili anlaşmamıza dayanıyordu. Bu bir NATO operasyonu."

Komuta''nın NATO''ya geçmesiyle birlikte Sarkozy''nin rolü ne olacak?

Vecdi bey, "Sarkozy 1973 sayısı kararı çıkarmada çok etkili oldu. Hemen inisiyatifi de alarak ilk vuranlardan oldu" dedikten sonra ekledi, "Kafasındaki planı hazırmış demek ki?" sonra devam etti: "Bu durum Sarkozy''i NATO''da daha görünür yaptı. Fransa''daki iç politikada sıkıntılıydı. Kamuoyuna bakın Fransa büyük ülke demek için yaptı."

Yeni durumda Sarkozy''nin rolü ne olacak? Bakan Gönül''e göre, "28''de bir olacak" yani, "Sarkozy''nin etkinliği kırıldı. İş normale bindi."

Milli Savunma Bakanı''na Libya''daki son durumu da sordum. Üç madde halinde özetledi son durumu.

1-Tomahawklar sustu. Bu demektir ki Libya''nın radarlarını ve hava savunma sistemlerini susturdular.

2-Hangarlarını ve uçaklarını yok ettiler.

3-Libya ordusunun zırhlılarını işlemez hale getirdiler, büyük zayiat verdirdiler.

Vecdi beye göre bu durum Kaddafi ile muhaliflerin güçlerinin eşitlenmesi demek.

"Bingazi düşecekti. O noktaya gelinmişti. Kaddafi''nin gücü elindeki savaş uçakları ve zırhlılardı. Muhaliflerin elinde ise makineli tüfekler vardı. Zırhlıya karşı ne ayar? Şimdi eşitlendi."

Peki bundan sonrası?

Vecdi Gönül''e göre, "Bundan sonrası Kaddafi''ye bağlı" çözüm için de,"Kaddafi ile masaya oturulmalı."

Bu durumda Türkiye ne yapabilir? Bu sorunun da yanıtını aradık.

"Türkiye inisiyatif alabilir. Bizim rolümüz artabilir." diyor Savunma Bakanı Gönül. "Çünkü biz bombardımana katılmadık" diye ilave ediyor.

Sözlerini biraz açmasını istiyoruz. "Afganistan''da olduğu gibi hem halkla hem de yönetimle görüşebiliyoruz. İki taraf da bize itimat ediyor. Hem Kaddafi ile hem muhaliflerle diyaloğumuz var. Libya''da iki tarafta bize itimat ediyor."

Elimizi kardeş kanına bulaştırmadığımız için bugün Afganistan''da da Irak''ta da başımız dikti. Bugün de aynı durum Libya''da yaşanıyor.

Vecdi Gönül bunu, "Bombalamaya katılmamamız nedeniyle bizim inisiyatifimiz bundan sonra artar" diye yorumluyor.

"NATO, Kaddafi ile masaya oturulması kararı alırsa kim oturacak" diye soruyor bakan. Sonra cevabı yine kendisi veriyor?

"NATO manevi bir şahsiyet. Şu,şu,şu ülkeler olsun denilecek. Biz o noktada devreye girebiliriz."

Peki bundan sonra Kaddafi ne yapabilir?

"Kaddafi ile pazarlık yapılması lazım" kanaatinde Vecdi bey. "Bankalardaki parası bloke edildi. Belki parasının üzerindeki ambargo kaldırılmak suretiyle üçüncü bir ülkeye gitmesi sağlanabilir" diyor.

Libya bölünür mü?

"Eğer baştan iki Libya diye kabul ederseniz. O zaman Kaddafi''nin varlığını da kabul ediyorsunuz demektir" görüşü de yine Milli Savunma Bakanına ait.